B. Presser

Document

Het document bevat instructies en aantekeningen die typerend zijn voor de administratieve werkelijkheid van de Joodse gemeenschap in Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog. 1. **Voedseldistributie:** De eerste regels illustreren de systematische achterstelling van de Joodse bevolking. Zij kregen pas toegang tot schaarse goederen zoals groenten nadat de "Ariërs" (niet-Joodse burgers) waren voorzien. De enige uitzondering was het Joodsche Ziekenhuis (vermoedelijk dat aan de Nieuwe Keizersgracht). 2. **Organisatie en Klachten:** Er wordt gesproken over een "Commissie van Toezicht" en de "Dir. M.W." (Directeur Maatschappelijk Werk). Dit wijst op de bureaucratische structuur van de Joodsche Raad, die probeerde de interne orde en hulpverlening te regelen onder extreme druk van de bezetter. 3. **Toezicht:** "Nederl. Veilig" was een particuliere bewakingsdienst (Nederlandsche Veiligheidsdienst) die tijdens de oorlog vaak werd ingezet bij gebouwen van de Joodsche Raad of bij werkverruimingsprojecten. 4. **Personen:** Onderaan staan namen en adressen van waarschijnlijke commissieleden. De adressen (Hugo de Grootkade, Nieuwmarkt, De Clercqstraat) zijn herkenbare locaties in Amsterdam.

Document

* **Structuur:** De lijst is alfabetisch geordend op achternaam. Achter de namen staan volgnummers die lijken te refereren aan een groter kaartsysteem. * **Identificatie:** Veel persoonsnummers beginnen met een "**J**", wat duidt op de registratie van personen als "Jood" door de Duitse bezetter of de Joodse Raad. De handgeschreven voornamen aan de rechterkant dienden waarschijnlijk ter verificatie van de identiteit (veel Joodse mannen moesten de naam 'Israel' en vrouwen 'Sara' toevoegen aan hun officiële naam, maar hier zien we de daadwerkelijke roepnamen). * **Mutaties:** De rode doorhalingen en de rode kruisjes in de marge suggereren dat deze personen niet langer deel uitmaakten van deze specifieke administratieve groep, bijvoorbeeld door deportatie, overlijden of verhuizing naar een andere wijk of 'Sperre'-categorie. * **Topografie:** De adressen beslaan bekende Amsterdamse wijken met een grote Joodse populatie in die tijd, zoals de Transvaalbuurt, de Rivierenbuurt en de oude Jodenbuurt rondom de Nieuwmarkt.

# TRANSCRIPTIE [Links bovenin een klein merkje, mogelijk een 'i' of vinkje] Molenaar 'B <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> 16/12 '43 Markt Dapperstraat B [onderstreept]

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Getypte brief op officieel briefpapier met handgeschreven kanttekeningen. * **Afzender:** L. Presser, secretaris van de Nederlandsche Bond van Kleinhandelaren in het Visch- en Haringbedrijf (afdeling De Eendracht, Amsterdam). * **Geadresseerde:** Dr. van der Laan, Directeur van Marktwezen, Amsterdam. * **Datum:** 20 januari 1939. * **Locatie:** Amste...

# TRANSCRIPTIE 26/4/2 M [handgeschreven:] Verzonden 7/2 [handgeschreven paraaf, rechtsboven] vP/G. 6 Februari 1939. den Heer L.Presser, Secretaris van den Nederlandschen Bond van Kleinhandelaren in het Visch- en Haringbedryf, Retiefstraat 82, Amsterdam-Oost. Wyk 20. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 20 Januari jl. verleen ik hierby Uw leden, de heeren Th.Otto en C.Zwaan, tot wederopzegging t...

# TRANSCRIPTIE [Linksboven, getypt:] 26/4/2 M [Rechtsboven, handgeschreven:] M. de Boer [Rechtsboven, getypt:] vP/G. [Midden, diagonaal handgeschreven:] Verzonden 7/2 [Rechtsonder de referentie, getypt:] 6 Februari 1939. [Adresblok, getypt:] den Heer L.Presser, Secretaris van den Nederlandschen Bond van Kleinhandelaren in het Visch- en Haringbedryf, Retiefstraat 82, Amsterdam-Oost. Wyk 20. ...

Grb.1015. H/e. 28 April 1942. den Heer Wethouder P.W.