Handgeschreven memo / telefoonnotitie.
Origineel
Handgeschreven memo / telefoonnotitie. 28 februari 1939. teleph. mededeeling Chef v.
Moerkerken op 28/2 1939
Polak is nu door Dir. toegestaan
op zijn eigen plaats te bakken
in de Asti, doch de toestand is
onhoudbaar. De winkelierster,
die achter de plaats van Polak woont,
verkoopt comestibles en eetwaren
en het vrouwtje zit nu bij mij
te huilen; ik heb kunnen con-
stateeren, dat naar mijn schatting
al een bedrag van f 200.- schade
is berokkend (door de baklucht
aan de eetwaren). Zelfs in de
slaapkamer is de baklucht waar
te nemen. Waarom is mijn
advies toch niet opgevolgd? etc.
met Dir. besproken en beslissing:
Polak of naar 3e markt, of inpakken
[vM] 28/2 '39 * Inhoud: Het document betreft een dringende klacht over een bakker genaamd Polak. Hoewel de directie hem toestemming had gegeven om op zijn eigen plek in "de Asti" te bakken, veroorzaakt de vrijgekomen baklucht grote overlast. Een naburige winkelierster in levensmiddelen (comestibles) claimt dat haar voorraad door de geur is aangetast, met een geschatte schade van 200 gulden.
* Toon: De schrijver van de notitie (vermoedelijk een toezichthouder of afdelingshoofd) is geërriteerd dat een eerder advies is genegeerd ("Waarom is mijn advies toch niet opgevolgd?") en toont empathie voor de gedupeerde vrouw die "zit te huilen".
* Besluit: Na overleg met de directeur is een ultimatum gesteld: Polak moet verhuizen naar de "3e markt" of hij moet zijn activiteiten volledig staken ("inpakken").
* Taalgebruik: Typisch zakelijk-administratief Nederlands uit het interbellum, met termen als 'comestibles' (fijnere eetwaren) en de afkorting 'f' voor de gulden. Dit document biedt een inkijkje in de dagelijkse gang van zaken en de regelgeving binnen een commerciële ruimte of markthal vlak voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog. De genoemde schade van 200 gulden was in 1939 een aanzienlijk bedrag (ter vergelijking: een modaal maandsalaris lag rond de 100 à 150 gulden). De naam "Polak" is een veelvoorkomende Joodse achternaam in Nederland; hoewel de notitie puur zakelijk van aard lijkt over overlast, is de datum (februari 1939) historisch relevant gezien de toenemende druk op Joodse ondernemers in die periode. De locatie "de Asti" verwijst waarschijnlijk naar een specifieke handelslocatie, mogelijk gerelateerd aan een marktwezen in een grote Nederlandse stad. Marktwezen