Handgeschreven brief (klacht/melding). 13 juni 1939. H. van Bennekom, sigarenfabrikant en marktkoopman, wonende aan de Witte de Withstraat 133 huis te Amsterdam (West). Amsterdam 13.6.1939

Geachte Inspekteur

Den ondergetekende
H van Bennekom
van beroep Sigarenfabrikant
en koopman op de Markt
staande zaterdag avond Lap
perstraat en wonende Witte
de Withstraat No 133 huis West
Deelt uw mee als dat ik reeds
tweekeer een bespreking met
uw heeft gehadt in zaken
zwarthanddel van den Heer
polak koopman in schoen ar
tiekelyk met veel om waar
schuwen geeft daar ik weet
dat uw hem gewaarschuwt heeft
en ook de shef en de mark
opzichter maar daar schynt hy
niet om te geven want waneer
hy een markopzichter ziet
dan gaat hy achter de kraam
maar zoo gou is hy weg of dan
is hy weer voor chyn kraam
z.o. * Inhoud: De afzender, H. van Bennekom, beklaagt zich over de handelswijze van een zekere heer Polak, een handelaar in schoenartikelen. Hij meldt dat Polak zich schuldig maakt aan "zwarthanddel" (mogelijk onvergunde verkoop of verkoop buiten de officiële tijden/plaatsen).
* Tonaliteit: De brief is formeel bedoeld maar bevat veel spelfouten en grammaticale imperfecties die duiden op een schrijver die fonetisch schrijft (bijv. "shef" voor chef, "chyn" voor zijn, "gehadt").
* Observatie: De brief beschrijft een kat-en-muisspel: Polak zou zich verschuilen achter zijn kraam zodra hij een marktopzichter ziet, om direct daarna weer verder te gaan met zijn praktijken.
* Locatie: Er wordt gesproken over de "Lapperstraat" (mogelijk bedoelt hij de Lindengracht, waar een bekende zaterdagmarkt was, of een lokale benaming voor een deel van de markt). * Tijdsbeeld: Juni 1939. Nederland verkeert in de laatste maanden voor de mobilisatie en de latere Tweede Wereldoorlog. De economische regels op de markten in Amsterdam waren streng om oneerlijke concurrentie tegen te gaan.
* Sociale context: De brief illustreert de sociale controle en soms moeizame verhoudingen tussen marktkooplieden onderling. Het feit dat de beklaagde "Polak" heet, is opmerkelijk gezien de toenemende spanningen en naderende vervolging van de Joodse bevolking in Amsterdam, al lijkt dit in de tekst puur een zakelijk/reglementair conflict over markthandel te zijn.
* Administratieve route: Het stempel geeft aan dat de brief de volgende dag (14 juni) officieel is geregistreerd door de betreffende instantie. De afkorting "z.o." aan de voet van de pagina wijst erop dat de brief op de achterzijde vervolgd werd. H. van Bennekom Marktwezen Politie