Getypte brief/rapportage. 15 december [193]9 (gebaseerd op de aanduiding "9." en de context van de genoemde maanden). Onbekend (waarschijnlijk een ambtenaar of afdelingshoofd van de gemeente Amsterdam). Den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen te Amsterdam. 1 15 December 9.
72/67/3 den Heer Wethouder voor de
Amsterdam. Levensmiddelen,

in de wijken Zuid en Oost van 17 September tot 30 September jl.;
in de wijk West van 2 October tot 14 October jl.;
in de wijk Centrum van 26 November tot 2 December jl.;
in de wijk Noord in den loop der maanden October en November
jl. Een viertal "bedieners van vaste klanten" die in twee
wijken werden aangetroffen werden dubbel geteld: bij de vast-
stelling van het totale aantal werd daarmede rekening gehou-
den.
Op bijgaande staten is het resultaat van het boven-
bedoelde onderzoek verwerkt. Daaruit blijkt, dat het aantal
"bedieners van vaste klanten" bedraagt van het aantal venters,
(de houders van opkoopersvergunningen niet medegerekend,
omdat daarbij uiteraard geen bedienen van vaste klanten kan
voorkomen):
in de wijk Oost ± 9 %
in de wijk West ± 6 %
in de wijk Zuid ± 12 %
in de wijk Centrum ± 7 %
in de wijk Noord ± 38 %
totaal in de geheele stad ± 11½%
Bij de berekening van dit percentage is geen rekening
gehouden met 359 venters, die op 1 Juni jl. een vergunning
hadden voor de geheele stad.
Het is moeilijk een verklaring te vinden voor het
buitengewoon hooge percentage der wijk Noord. Ik vraag mij
af, of door verbetering der contrôle in deze eenigszins afge-
legen wijk niet zou kunnen blijken, dat een aantal "bedieners
van vaste klanten" in werkelijkheid venten en dus in het
bezit eener ventvergunning behooren te zijn. Ik heb opdracht
gegeven om, voor zoo ver daartoe personeel beschikbaar is, de
contrôle op de naleving der ventverordening, speciaal in de
wijk Noord te verscherpen. Wellicht vindt U hierin aanleiding
ook een daartoe strekkend verzoek te richten tot den Hoofd-
commissaris van Politie.
Uiteraard zijn de verkregen cijfers niet absoluut
juist. Zij geven slechts een beeld van den toestand in de
najaarsmaanden van dit jaar, waarin het onderzoek is verricht. * Kernboodschap: Het document rapporteert de resultaten van een onderzoek naar de informele of illegale straathandel (het bedienen van vaste klanten zonder de juiste ventvergunning) in Amsterdam.
* Opvallende bevinding: Er is een enorme uitschieter in Amsterdam Noord, waar naar schatting 38% van de handelaren buiten de officiële vergunningsstructuur valt, tegenover een stadsgemiddelde van 11,5%.
* Beleidsmaatregel: De auteur stelt voor om de controle op de "ventverordening" te verscherpen, met name in Noord, en adviseert de wethouder om hiervoor de hulp van de Hoofdcommissaris van Politie in te roepen.
* Methodologie: Het onderzoek vond plaats in het najaar. Bepaalde groepen (zoals houders van opkoopersvergunningen en handelaren met een stadsbrede vergunning) zijn buiten de specifieke wijkberekeningen gehouden om de cijfers niet te vervuilen. Dit document stamt uit de late jaren dertig, een periode waarin de distributie van levensmiddelen in Nederland steeds strakker gereguleerd werd vanwege de oorlogsdreiging en de daaruit voortvloeiende schaarste (de crisisjaren en de vroege mobilisatieperiode). De gemeente Amsterdam probeerde grip te krijgen op de 'ongeorganiseerde' straathandel om de voedselvoorziening en prijsvorming te beheersen. De opmerking over de "enigszins afgelegen wijk" Noord is typerend voor die tijd, toen de verbindingen tussen Amsterdam-Noord en de rest van de stad (vóór de bouw van de tunnels) nog beperkt waren tot de veren, wat handhaving lastiger maakte.