Afschrift van een rapport (proces-verbaal van bevindingen). De Controleur bij het Marktwezen (J.A. Nieuwenhuis) namens de Directeur van het Marktwezen. De Wethouder voor de Levensmiddelen, Amsterdam. Behoort by brief No.77/4/4 M d.d. 19 Januari 1939 van den Directeur van het Marktwezen aan den heer Wethouder voor de Levensmiddelen, alhier.-
-------------------------------------------------------------------------
Afschrift.

R A P P O R T.

Hedenmorgen, Woensdag 11 Januari 1939 te ongeveer 7.30 uur v.m. deelde de grossier B. Polak, die een plaats bezet in de hal, my het volgende mede: "Eenige oogenblikken geleden werd my door den tuinder H.H. Mus, die zyn verkoopplaats in de hal heeft, medegedeeld, dat een persoon, naar my later bleek A.H. Kalkoven, een kist Jaffa-appelen by my wegnam. Deze kist zou door genoemden persoon opgeladen en onder een zak op zyn bakfiets geplaatst zyn. Op het oogenblik dat Mus my dit mededeelde kon hy my den betrokken persoon nog aanwyzen en ging ik dezen persoon onmiddellyk achterna. In de hal hield ik hem staande. Inderdaad bevond zich op zyn bakfiets een kist Jaffa-appelen, die my in eigendom toebehoorde. Kalkoven bekende de appelen by my te hebben weggenomen en zette de kist Jaffa's op myn sommatie dadelyk op myn verkoopplaats terug. Hierby heb ik het gelaten en liet ik Kalkoven vertrekken".

Op het oogenblik, dat Polak my het bovenstaande mededeelde, zou Kalkoven zich volgens mededeeling van den grossier nog op het marktterrein bevinden. Ik heb getracht den door Polak beschreven persoon op te zoeken, doch deze heeft het marktterrein vermoedelyk onmiddellyk verlaten en was niet meer te vinden. Ook aan het toegangshek heb ik zyn signalement doorgegeven, doch ook daar is hy niet gepasseerd. Polak verzocht om Kalkoven niet te doen vervolgen, doch om hem huishoudelyk te doen straffen. Hy deelde mede geen aangifte te willen doen. By het nagaan in het kaartenregister bleek de verdachte genaamd te zyn A.H. Kalkoven, oud 26 jaar, kooper en te wonen Waverstraat 85 te Amsterdam (Zuid).

Amsterdam, 11 Januari 1939.
De Contrôleur b/h Marktwezen:
w.g. J.A. Nieuwenhuis.

Den Heer Bedryfschef
v/h Marktwezen.

Voor eensluidend afschrift:
De Directeur van het Marktwezen, Het document is een zakelijk verslag van een incident op de Centrale Markthallen in Amsterdam (het huidige Food Center Amsterdam aan de Jan van Galenstraat).

Kernpunten:
1. Het incident: Een koper (Kalkoven) wordt op heterdaad betrapt bij het ontvreemden van een kist "Jaffa-appelen" (een in die tijd zeer gangbare term voor sinaasappelen uit de regio Jaffa, Palestina) van de grossier Polak.
2. Modus Operandi: De kist werd verborgen onder een zak op een bakfiets, een veelgebruikt transportmiddel op de markt in die periode.
3. Afhandeling: Opmerkelijk is dat het slachtoffer (Polak) expliciet verzoekt om geen strafrechtelijke vervolging (geen aangifte bij de politie), maar vraagt om een "huishoudelijke" straf. Dit wijst op de interne tuchtrechtspraak van het Marktwezen, waarbij sancties zoals marktverboden of boetes konden worden opgelegd zonder tussenkomst van de rechter.
4. Administratie: De controleur Nieuwenhuis heeft de persoonsgegevens van de verdachte direct kunnen verifiëren in het "kaartenregister" van de markt, wat duidt op een stringente registratie van alle handelaren en kopers die toegang hadden tot het terrein. Dit rapport dateert van januari 1939, een half jaar voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog. De Amsterdamse Centrale Markt was in deze periode de spil van de voedselvoorziening voor de stad.

• Jaffa-sinaasappelen: In de jaren '30 was de import van citrusvruchten uit het mandaatgebied Palestina (Jaffa) een enorme handel. De term "Jaffa-appelen" in het document herinnert aan de tijd dat citrusvruchten nog als luxe of specifieke seizoensproducten werden beschouwd.
• Wethouder voor de Levensmiddelen: In 1939 was de bekende SDAP-politicus Florentinus Marinus (Floor) Wibaut al opgevolgd, maar de functie bleef cruciaal in het Amsterdamse bestuur, zeker met de dreigende oorlogssituatie en de daarmee gepaard gaande zorgen over voedseldistributie.
• Waverstraat 85: De vermelde locatie in de Rivierenbuurt (Amsterdam-Zuid) was een relatief nieuwe wijk in 1939, gebouwd in de stijl van de Amsterdamse School.
• Taalgebruik: Het gebruik van de 'y' in plaats van 'ij' (zoals in "myn", "zyn", "bedryfschef") was in officiële rapportages nog vrij gebruikelijk, hoewel de spelling-Marchant in 1934 al was ingevoerd. Het behoudt een formeel, ambtelijk karakter.