Proces-verbaal van aangifte (diefstal). 27 juni 1939. Nº 77/41/6M. 1939 20/7

XXXXXXXXXXX
2 2

Gezien
cup.

Diefstal van 200 komkommers
ten nadeele van de Nederland-
sche Groenten- en Fruitcen-
trale te 's Gravenhage en
4 kisten ten nadeele van de
N.V. Nederlandsche Veiling
van Land- en Tuinbouwproducten
te Amsterdam,
contra:
Levie Sluyter, geboren te
Amsterdam 17 Juli 1879, koop-
man, wonende 2e Oosterpark-
straat 81 II te Amsterdam
(Oost).

Op Dinsdag 27 Juni 1900negenendertig werd my, Carel Lodewyk Buenting, ambtenaar van het Marktwezen te Amsterdam, tevens onbezoldigd veldwachter dezer gemeente, door Simon Molenaar, oud 36 jaar, controleur van de Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale te 's Gravenhage, wonende Jan van Galenstraat 237 huis te Amsterdam (West) de navolgende aangifte gedaan en verklaarde hy: "Ik ben onder meer belast met toezicht op de vernietiging van zoogenaamde "doorgedraaide" groenten van de op de Centrale Markt, Jan van Galenstraat alhier gevestigde Nederlandsche Veiling van Land- en Tuinbouwproducten. Onder doorgedraaide groenten te verstaan, die groenten, welke door de Regeering gestelde minimumpryzen niet opbrengen en waarvoor de Regeering via de Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale aan de betrokkenen de door haar gestelde minimumvergoeding uitbetaalt. Zoo controleerde ik hedenmorgen een 4 tal kisten komkommers, welke in de opslagruimte van de Nederlandsche Veiling waren neergezet en welke hedenmorgen by het veilen waren doorgedraaid. Nadat ik deze kister komkommers gecontroleerd had, stonden zy in de opslagruimte van de Veiling voor verantwoording van de Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale. Te ongeveer 11 uur voormiddags werd my door den Directeur van de Nederlandsche Veiling medegedeeld dat deze 4 kisten komkommers door den kooper Levie Sluyter buiten de veilingruimte waren gebracht, tezamen met andere, door hem op de veiling gekochte, producten. De 4 weggenomen kisten, in totaal inhoudende 200 stuks gele komkommers, zyn dezelfden, welke hedenmorgen op de veiling zyn doorgedraaid en welke U hier voor U ziet. (Ik, verbalisant heb my inmiddels met controleur Molenaar buiten de opslagruimte van de veiling begeven, waar 200 stuks gele komkommers, verpakt in 4 kisten, gemerkt Nederlandsche Veiling, waren neergezet. Ik, verbalisant neem deze 4 kisten komkommers over.) De Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale, welke in dit geval 200 X Fl. 0.02 is Fl. 4.- voor de doorgedraaide komkommers uit het Landbouwcrisisfonds zou hebben ontvangen en wie de komkommers op het oogenblik dat zy werden weggenomen dan ook in eigendom toebehoorden, zou door dezen diefstal dan ook voor dit bedrag benadeeld zyn. Als ambtenaar met het toezicht op de doorgedraaide producten voor de Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale op de Centrale Markt belast, doe ik dan ook aangifte, waarby ik nog opmerk dat ik Sluyter geen toestemming heb gegeven over de doorgedraaide komkommers te beschikken of deze weg te nemen. Na voorlezing en volharding teeken ik met U deze aangifte." * Incident: De kern van de zaak is de diefstal van 200 "doorgedraaide" gele komkommers en de bijbehorende 4 veilingkisten.
* Modus operandi: De verdachte, Levie Sluyter, had op de veiling legaal producten gekocht. Hij wordt ervan beschuldigd de doorgedraaide partij (die niet meer voor de verkoop bestemd was) bij zijn eigen aankopen te hebben gevoegd en mee naar buiten te hebben genomen.
* Juridische grondslag: De komkommers waren op het moment van de feiten juridisch eigendom van de Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale (NGFC). Omdat de producten niet de minimumprijs haalden, trad een steunregeling in werking waarbij de overheid (via het Landbouwcrisisfonds) de teler schadeloos stelde. Hierdoor werd de overheid/NGFC eigenaar.
* Schadebedrag: De financiële waarde van de 200 komkommers wordt becijferd op 4 gulden (2 cent per stuk). De waarde van de kisten is niet gespecificeerd, maar zij behoorden toe aan de Veiling NV. * Landbouwcrisis en Crisiswetgeving: Het document stamt uit 1939, de staart van de Grote Depressie. Om de agrarische sector te beschermen tegen prijsinstortingen, hanteerde de Nederlandse overheid een systeem van minimumprijzen. Producten die deze prijs niet haalden, werden "doorgedraaid" (uit de markt genomen).
* De Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale (NGFC): Dit was een overheidsorgaan dat toezicht hield op de uitvoering van deze crisismaatregelen. Het Landbouwcrisisfonds financierde de vergoedingen aan telers voor hun doorgedraaide producten.
* Centrale Markt Amsterdam: De locatie aan de Jan van Galenstraat was sinds 1934 de centrale plek voor de Amsterdamse groothandel in levensmiddelen. Het toezicht was hier streng om fraude met gesubsidieerde "doorgedraaide" waren te voorkomen.
* Tijdsbeeld: De spelling (bijv. "minimumpryzen", "Nederlandsche") en het feit dat de verbalisant een "onbezoldigd veldwachter" is, zijn kenmerkend voor de vooroorlogse Nederlandse bureaucratie en rechtshandhaving. De naam van de verdachte, Levie Sluyter, wijst op een Joodse achtergrond; in het Amsterdam van 1939 was deze gemeenschap nog volop geïntegreerd in de marktsector, kort voor de ingrijpende gebeurtenissen van de Tweede Wereldoorlog. N.V. Nederlandsche Marktwezen