Handgeschreven brief (verzoekschrift).
Origineel
Handgeschreven brief (verzoekschrift). 1 december 1939. S. M. Polak, wonende aan de Raamgracht 28 II, Amsterdam. De Directeur van het Marktwezen te Amsterdam. [Linksboven, paars stempel:] № 90/74/1
[Boven midden, paars stempel:] M. 1939 8/12
[Rechtsboven:] Amsterdam 1 Dec. 1939
Aan den Heere Directeur.
v/h marktwezen.
alhier
[In de marge:] M. i. hulp.
Weledele Heer.
Ondergetekende verzoekt beleefd
~~extra~~ hulp te mogen hebben
op het mosveld. daar het alleen
voor mij gezien mijn artikel
aardappelen enz. niet mogelijk is
Hoopende een gunstig antwoord.
Hoogachtend
S. M. Polak
Raamgracht 28 II
[Onleesbaar paraaf/stempel, mogelijk "CHE"]
[Onderaan:] lev.
[Helemaal rechtsonder in potlood:] go In deze brief verzoekt de heer (of mevrouw) S. M. Polak aan de Directeur van het Marktwezen om toestemming voor het hebben van een hulpkracht op de marktlocatie genaamd "het mosveld".
De reden voor dit verzoek is van praktische aard: de afzender stelt dat het onmogelijk is om de handel in zware producten zoals aardappelen alleen te drijven ("gezien mijn artikel aardappelen enz. niet mogelijk is"). De toon van de brief is uiterst formeel en beleefd, wat passend was voor officiële correspondentie met gemeentelijke instanties in die tijd.
Interessant zijn de ambtelijke toevoegingen:
* De doorhaling van het woord "extra" suggereert dat de afzender eerst om extra hulp wilde vragen, maar dit heeft aangepast naar het verzoek om überhaupt hulp te mogen hebben.
* De stempels en de krabbels onderaan wijzen op de administratieve verwerking door de gemeente. De aantekening "go" rechtsonder zou kunnen duiden op een goedkeuring van het verzoek. De brief dateert van december 1939. Nederland bevond zich op dat moment in de periode van de mobilisatie; de Tweede Wereldoorlog was in omringende landen al uitgebroken, maar de bezetting van Nederland zou pas in mei 1940 plaatsvinden. De economische omstandigheden waren onzeker.
Het "Marktwezen" was een streng gereguleerde tak van de gemeente Amsterdam. Marktkooplieden waren gebonden aan strikte regels wat betreft hun standplaats, de producten die zij mochten verkopen en het personeel dat zij mochten inzetten.
De locatie "het mosveld" verwijst naar de markt in Amsterdam-Noord. De achternaam Polak is een veelvoorkomende Joodse naam in Amsterdam; de Raamgracht lag nabij de toenmalige Joodse buurt. Deze brief geeft een inkijkje in de dagelijkse beslommeringen en de noodzakelijke interactie met de bureaucratie voor een kleine zelfstandige in het Amsterdam van vlak voor de bezetting. M. Polak Gemeente Amsterdam Marktwezen