Archiefdocument
Origineel
19 mei 1940 (afgeleid van de stempel bovenaan). Frank Ensel, woonachtig aan de 1e v.d. Helststraat 13-I, Amsterdam-Zuid. [Stempel:] № 25/195/1... 1940 19/5
Waarde Directeur
Naar aanleiding dat mijn
vrouw mijn niet kan helpen
daar zij met twee kleine
kinderen zit, en dus mij
niet kan helpen en ik het
niet alleen afkan, zoodoende
vraag ik U, of U, mijn een
vergunning kan verstrekken
dat voor mijn W. J. Gevaar
Kuipersstraat 70 mijn tijdelijk
kan helpen tot mijn vrouw
mijn weer kan bijstaan
Hoogachtende.
Frank Ensel
1e v/d Helststraat 13 I
Amsterdam
Zuid * Inhoud: De schrijver, Frank Ensel, verzoekt om een officiële vergunning om een externe kracht, de heer W.J. Gevaar, tijdelijk in dienst te mogen nemen of te laten helpen. De noodzaak hiervoor is gelegen in de gezinssituatie: zijn echtgenote, die hem normaal gesproken assisteert bij zijn werkzaamheden, is momenteel bezet door de zorg voor hun twee jonge kinderen.
* Taal en spelling: De brief is geschreven in een helder, cursief handschrift. Er is sprake van enkele grammaticale eigenaardigheden en archaïsche spelling (bijv. "zoodoende"). Opvallend is het herhaaldelijke gebruik van "mijn" op plaatsen waar grammaticaal "mij" vereist is (bijv. "vrouw mijn niet kan helpen"), wat duidt op een beperkte formele scholing of een dialectische invloed.
* Lokaliteit: Zowel de afzender (1e van der Helststraat) als de beoogde hulpkracht (Kuipersstraat) wonen in de Amsterdamse Pijp, op korte loopafstand van elkaar. De datum op het stempel — 19 mei 1940 — is historisch zeer relevant. Dit is precies vijf dagen na de Nederlandse capitulatie aan het begin van de Tweede Wereldoorlog. Terwijl het land zich nog in shock bevindt na het bombardement op Rotterdam en de bezetting door nazi-Duitsland, gaat het dagelijks leven en de bijbehorende bureaucratie in Amsterdam door.
In deze periode van schaarste en strikte regulering was voor bijna elke verandering in de bedrijfsvoering of personele bezetting een officiële vergunning nodig. De brief illustreert hoe kleine zelfstandigen of ambachtslieden direct na het uitbreken van de oorlog probeerden hun dagelijkse broodwinning veilig te stellen binnen de kaders van de geldende regels. Het document biedt hiermee een waardevolle micro-historische blik op de sociaal-economische realiteit van Amsterdam in de eerste dagen van de bezetting. J. Gevaar W.J. Gevaar