Handgeschreven brief (ambtelijk rapport/advies). 24 december 1940. J. Rens. Dapperstraat 24 - 12 - 40

Den Heer
Inspecteur

Dhr. L. Spreekmeester pl: n: 8, verzoekt uit-
stel van plaats bezetten, omreden zijn gezin
(volgens zijn schrijven, en er geen enkele dokters
verklaring overlegd wordt) onder ernstige
ziekte gebukt gaat, en hij daardoor geen ge-
bruik van zijn plaats kan maken. Dit alles
is m: i: niet in overeenstemming met het feit
dat hij zaterdag's wel G. Lisser pl: n: 296
wel behulpzaam kan zijn, met standwerken,
waarvoor hij toestemming heeft zie schrij-
ven 26/05/h M. d: 26/1/39. De reden van
het verzoek is echter dat hij geen handel
heeft. Hierbij zou ik U in overweging willen
geven, het verzoek niet toe te staan._

J. Rens In deze brief rapporteert J. Rens aan een inspecteur over een verzoek van marktkoopman L. Spreekmeester (standplaats nummer 8 op de Dappermarkt). Spreekmeester vraagt om uitstel voor het bezetten van zijn standplaats vanwege ernstige ziekte in zijn gezin.

De schrijver van de brief, Rens, trekt de geloofwaardigheid van dit verzoek in twijfel. Hij voert drie argumenten aan om het verzoek af te wijzen:
1. Er is geen medische verklaring (doktersverklaring) overlegd om de ziekte te staven.
2. Spreekmeester is op zaterdagen wel actief als helper bij een andere standwerker, G. Lisser (plaats 296), waarvoor hij blijkbaar een officiële ontheffing of toestemming heeft uit 1939.
3. Rens vermoedt dat de werkelijke reden voor het verzoek simpelweg een gebrek aan koopwaar ("geen handel") is.

De brief eindigt met een negatief advies aan de inspecteur: het verzoek tot uitstel moet volgens Rens niet worden ingewilligd. Het document dateert van december 1940, ruim een half jaar na het begin van de Duitse bezetting van Nederland. De Dapperstraat is de locatie van de bekende Dappermarkt in Amsterdam-Oost.

Deze buurt en haar markt kenden voor en tijdens de oorlog een zeer grote Joodse gemeenschap. De namen L. Spreekmeester en G. Lisser zijn typisch Joods-Amsterdamse namen. In de loop van 1941 zouden de anti-Joodse maatregelen leiden tot de volledige uitsluiting van Joden van algemene markten en de oprichting van specifieke "Joodse markten" (waaronder één in de nabijgelegen Transvaalbuurt).

Dit document toont de strikte bureaucracy en controle op de marktplaatsen. Het niet bezetten van een toegewezen plek kon leiden tot verlies van de vergunning. De opmerking over "geen handel hebben" wijst mogelijk op de economische schaarste en distributieproblemen die in de eerste oorlogswinter de kop opstaken. G. Lisser J. Rens L. Spreekmeester Gemeente Amsterdam Marktwezen