Handgeschreven brief (verzoekschrift).
Origineel
Handgeschreven brief (verzoekschrift). 24 oktober 1940. H. Hegerius, woonachtig aan de Oude Schans 15, Amsterdam. De Directeur van het Marktwezen, Amsterdam. [Stempel:] Nº 27/89/3 M. 1940 25/10
Amsterdam 24 October 1940.
Aan den Weledelen Heer,
Directeur v/h Marktwezen.
Alhier.
Ondergeteekende H. Hegerius, geeft naar aanlei-
ding van Uw schrijven d:d: 23 dezer, te kennen,
dat het hem onmogelijk is, om zonder handel, waarvan
ik reeds meerdere malen, U om consideratie ver-
zocht heb, twee maal per week mijn plaats te bezetten.
Beleefd verzoek ik U, indien ik mijn marktgeld
geregeld blijf betalen, kan mijn plaats dan voor
onbepaalden tijd, zonder dat deze door mij 2 x per
week bezet wordt, voor mij disponibel blijven?
Met de meeste hoogachting
H. Hegerius
Oude Schans 15. In deze brief reageert de heer H. Hegerius op een schrijven van de Dienst van het Marktwezen van 23 oktober 1940. De strekking van het verzoek is als volgt:
* Probleem: De afzender heeft "geen handel" (geen goederen om te verkopen) en kan daarom niet voldoen aan de verplichting om zijn marktplaats twee keer per week fysiek in te nemen.
* Verzoek: Hij vraagt de directeur of hij zijn marktplaats mag behouden ("disponibel blijven") voor onbepaalde tijd, op voorwaarde dat hij wel netjes zijn marktgeld blijft doorbetalen, ondanks zijn afwezigheid op de markt.
* Toon: De brief is zeer beleefd en formeel opgesteld ("Weledelen Heer", "consideratie", "met de meeste hoogachting"), wat gebruikelijk was voor officiële correspondentie met overheidsinstanties in die tijd. Dit document stamt uit de vroege fase van de Duitse bezetting van Nederland (oktober 1940). De context is op twee vlakken historisch relevant:
- Economische schaarste: De opmerking dat hij "zonder handel" zit, wijst op de beginnende tekorten en verstoringen in de distributie van goederen door de oorlogsomstandigheden. Voor marktkooplieden werd het steeds moeilijker om aan voorraad te komen.
- Locatie en tijdsgeest: De afzender woont aan de Oude Schans 15 in Amsterdam. Dit adres bevond zich in de Amsterdamse Jodenbuurt. In oktober 1940 waren de eerste anti-Joodse maatregelen van de bezetter reeds van kracht (zoals de aanmeldingsplicht voor Joodse ondernemingen). Hoewel uit de brief niet direct de etniciteit van de afzender blijkt, was de druk op marktkooplieden in deze buurt in deze periode enorm groot. Het Marktwezen hanteerde strikte regels voor het bezetten van kramen; wie niet verscheen, raakte zijn vergunning kwijt. Hegerius probeert hier met man en macht zijn recht op een standplaats veilig te stellen voor betere tijden. H. Hegerius Marktwezen