6 Augustus 1940 De Directeur (vermoedelijk van de Dienst van het Marktwezen, Amsterdam) 30/35/3 M.                                                            6 Augustus 1940.

                                                      den Heer B.Neumann,
                                                      Nwe. Keizersgracht 69 hs,
                                                      Amsterdam-Centrum.

           Naar aanleiding van een door U ingediend desbetreffend
verzoek bericht ik U, dat voor het verkrijgen van een vaste
plaats op een der markten hier ter stede, krachtens Reglement,
de Nederlandsche nationaliteit wordt vereischt. Op dit voor-
schrift kunnen thans geen uitzonderingen worden gemaakt. Aan-
gezien U niet aan het bovenbedoelde vereischte voldoet, moet
Uw verzoek van de hand worden gewezen.

                                                                            De Directeur, De brief is een formele afwijzing van een aanvraag voor een vaste staanplaats op een Amsterdamse markt. De reden die wordt opgegeven is dat de aanvrager niet beschikt over de Nederlandse nationaliteit, wat volgens het geldende Marktreglement een vereiste is. De formulering "Op dit voorschrift kunnen thans geen uitzonderingen worden gemaakt" wijst op een strikte handhaving van de regels op dat moment. De toon is bureaucratisch, afstandelijk en onverbiddelijk. De datum van het document, 6 augustus 1940, plaatst de brief in de eerste maanden van de Duitse bezetting van Nederland. Hoewel de eis van de Nederlandse nationaliteit voor marktkooplieden al voor de oorlog in de reglementen stond, kreeg dit tijdens de bezetting een sinistere lading.

De geadresseerde, B. (Berthold) Neumann, woonde aan de Nieuwe Keizersgracht, een gebied waar veel Joodse Amsterdammers en vluchtelingen uit Duitsland woonden. Veel van deze Duits-Joodse vluchtelingen waren stateloos geworden of hadden hun Duitse nationaliteit behouden, waardoor zij niet aan het nationaliteitsvereiste voldeden. De strikte handhaving van dit artikel was een effectieve, bureaucratische methode om Joodse vluchtelingen uit te sluiten van economische activiteiten, nog voordat er expliciete anti-Joodse verordeningen (zoals de latere verboden voor Joden op markten) werden ingevoerd. Het document illustreert hoe bestaande regelgeving door de bezetter en de meewerkende Nederlandse overheid werd ingezet voor uitsluitingspolitiek. B. Neumann Marktwezen