Handgeschreven brief (verzoekschrift). Samuel Wolff, wonende aan de Nieuwe Achtergracht 43 II, Amsterdam. De WelEdel Heer Directeur van het Marktwezen, Amsterdam. Noot: De spelling en interpunctie van de oorspronkelijke schrijver zijn aangehouden, inclusief fonetische spellingen en grammaticale fouten.

(Pagina 1)
Vrijdag 8 Nov 0 40
Nº 39/266 / 11 1940
WelEdel Heer Directeur
van Markt Weze .

WelEdel Heer Directeur

Ik ben zoo vrij U WelEdel Heer te
Schrijven deze Meenende als volgt
onder geteekende Samuel Wolff
Nieuwe Achtergracht 43 II alhier
kreeg j.l. Vrijdag avond te Zeven
uur een brief thuis voor
de Somma de tale van f 10.
voor dien tijd als staanplaats
houder Weesperplein van het
tijdvak 12/5 4/5 en 30/8 tot
30/9 40 mijnheer de Direct hoe
moest ik dat betale het absoluut
mijn Schuld niet Ik heb toch
kennis er va gegeven Men was
Galenstraat Kantoor Nummer
1 een ik heb alles trouw voor
dien tijd betaals wat er betaals
moest worde met een kreeg ik
in het Seizoen begon de firma
de Naald [?] bericht dat
het Fabriek is plat geBombar
deert in Rotterdam.

(Pagina 2)
ik was toen Broodeloos nog
vele Colega's dus mijnheer Directeur
ik ging direct naar ander
fabriek of zij bereide en kreeg
telkens te hoore geen plaats
voor Nieuw leden moest ik direct
werk van maken voor ondersteuning
maatschappelijk Steun U begrijpt
dat het voor mij Zeer verdrietig
was van mij Vrouw ook
Dat mij hier geluk ging ik naar
de RijksverSchaffing waar ik
een maand al zonder steunny
kreeg Zoo doende ging ik naar
Boschplan en de Kruis
laan Werk verSchaffing
mijnheer Directeur U kan ge
rust informeer aan Maat
schappelijk steun op het ooge
blik werk ik in Boschplan
Hopend mijnheer directeur mij
kwijt te Schelde voord aetter
gestale geld daar het leed
aa mij niet heef ge ley
Hopende antwoort U te moge
ontvang : S Wolff * Inhoud: Samuel Wolff schrijft een emotioneel maar formeel verzoek aan de directeur van het Marktwezen. Hij heeft een rekening ontvangen van 10 gulden voor een marktstaanplaats op het Weesperplein voor de periode mei tot september 1940. Hij voert aan dat hij dit niet kan betalen omdat hij "broodeloos" werd toen de fabriek waar hij zijn waar betrok (waarschijnlijk firma "De Naald") in Rotterdam werd platgebombardeerd op 14 mei 1940.
* Taalgebruik: Het Nederlands is doorspekt met fonetische spellingen die wijzen op een beperkte formele scholing of grote haast/emotie (bijv. "aetter gestale" voor achterstallig, "kwijt te Schelde" voor kwijt te schelden, "ge ley" voor gelegen). De toon is echter zeer respectvol ("WelEdel Heer").
* Persoonlijke situatie: De schrijver beschrijft zijn pogingen om nieuw werk te vinden, zijn gang naar de Maatschappelijke Steun en uiteindelijk zijn tewerkstelling in de werkverschaffing bij het "Boschplan" (het huidige Amsterdamse Bos) en aan de Kruislaan. Hij benadrukt dat de situatie hem en zijn vrouw zwaar valt.
* Kern van het verzoek: Kwijtschelding van de schuld omdat de wanbetaling niet zijn schuld is ("het leed aan mij niet heeft gelegen"), maar het gevolg van de oorlogsomstandigheden. * Historische context: De brief is geschreven in november 1940, enkele maanden na de Nederlandse capitulatie. Het bombardement op Rotterdam (14 mei 1940) had grote economische gevolgen voor handelaren in het hele land wiens toeleveringsketens werden verbroken.
* Werkverschaffing: Het "Boschplan" was een groot werkverschaffingsproject in Amsterdam dat al in de jaren '30 begon om de grote werkloosheid te bestrijden. Mensen moesten daar vaak onder zware omstandigheden handarbeid verrichten voor een minimumloon.
* Sociaal-economisch: De brief geeft een indringend beeld van de kleine zelfstandige (markthandelaar) die door de oorlog direct in de armoede werd gestort en afhankelijk werd van overheidssteun en zware fysieke arbeid in de werkverschaffing. Gezien de naam en de woonplaats (Nieuwe Achtergracht) is het zeer waarschijnlijk dat Samuel Wolff een Joodse Amsterdammer was, wat de context van deze brief in november 1940 nog tragischer maakt, aangezien de anti-Joodse maatregelen van de bezetter in die periode snel intensiveerden.