Proces-verbaal (Model C.M. 38-250-3-'39-138) [Gedrukt tekst met typemachine-invulling en handgeschreven elementen]

PRO-JUSTITIA
Artikel 461 Wetboek van Strafrecht.
MARKTWEZEN TE AMSTERDAM

No. Politie [leeg]
[Stempel/Inkt:] N° 77/34/3 M. 1940 31/8 [handgeschreven paraaf]
Gezien
[handgeschreven paraaf]

Proces-verbaal

Ik, ondergetekende, Jan Vis
Ambtenaar bij het Marktwezen te Amsterdam, tevens onbezoldigd veldwachter, verklaar het navolgende :
Op 15 Augustus 19 40 des ~~voor~~ middags te ongeveer na
8 uur 15 minuten bevond ik mij, in uniform gekleed ~~in burger gekleed~~ op het terrein van de Centrale Markt, aan de Jan van Galenstraat te Amsterdam (W) en constateerde, dat een persoon aldaar liep, terwijl ik het vermoeden had, dat hij uit geenerlei hoofde daartoe bevoegd was.
Bedoeld terrein is door kanalen en hekwerken geheel van de openbare wegen afgesloten en op verschillende plaatsen bij toegangen in die hekwerken en aan den waterkant zijn borden aangebracht met het duidelijk leesbare opschrift : ,,Verboden Toegang", ,,art. 461 Wetb. van Strafrecht".
Ik hield bedoelde persoon staande en verklaarde hij desgevraagd niet uit eenigerlei hoofde bevoegd te zijn, om op den grond van de Centrale Markt aan de Jan van Galenstraat te Amsterdam te loopen. Hij was niet in het bezit van een legitimatiekaart met daarbij behoorend geldig betalingsbewijs, die recht van toegang geeft tot de Centrale Markt. Deze kaarten worden door den Directeur van het Marktwezen, op een door belanghebbende gedaan verzoek, afgegeven.

Desgevraagd gaf hij op genaamd te zijn :
LEONARDUS JACOBUS KRAMER,
geboren te Amsterdam, den 11en October 1924
wonende Rozenstraat 215 I te Amsterdam-Centrum
van beroep stratenmaker bij Gemeente Bestratingen

Ik zegde hem dit Proces-verbaal aan.
Hiervan op mijn ambtseed ~~belofte~~ opgemaakt dit Proces-verbaal te Amsterdam, 29 Augustus 19 40.

De Ambtenaar voornoemd,
[handgeschreven handtekening: J Vis]

GEZIEN :
De Commissaris van Politie
in de 2e Sectie :

Model C.M. 38-250-3-'39-138
Z. O. Z.

--- Dit document is een officieel proces-verbaal wegens overtreding van artikel 461 van het Wetboek van Strafrecht. De kern van de zaak is de aanwezigheid van een onbevoegd persoon op het afgesloten terrein van de Centrale Markt in Amsterdam-West.

• De Overtreding: De verdachte, de toen 15-jarige Leonardus Jacobus Kramer, werd op 15 augustus 1940 om 20:15 uur aangetroffen op het terrein van de Centrale Markt. Hij kon geen legitimatiebewijs of toegangsbewijs overleggen. De ambtenaar benadrukt in het rapport dat het terrein fysiek is afgesloten (kanalen, hekwerken) en voorzien is van duidelijke waarschuwingsborden, wat juridisch noodzakelijk is voor een veroordeling onder art. 461.
• De Ambtenaar: Jan Vis rapporteert in zijn hoedanigheid als ambtenaar van het Marktwezen en onbezoldigd veldwachter. Het feit dat hij "in uniform gekleed" was (terwijl de optie 'burger' is doorgehaald), is relevant voor de rechtsgeldigheid van de staandehouding.
• De Betrokkene: Leonardus Kramer was werkzaam als stratenmaker bij de Gemeente Bestratingen en woonde in de Jordaan (Rozenstraat). Zijn jonge leeftijd (bijna 16) en beroep suggereren mogelijk een praktische reden voor zijn aanwezigheid op het terrein, al wordt dit in de tekst niet nader verklaard.

--- Dit document stamt uit augustus 1940, slechts enkele maanden na het begin van de Duitse bezetting van Nederland. Hoewel het een standaard administratief formulier is dat al voor de oorlog in gebruik was (zie het modelnummer uit 1939), valt het op dat de reguliere gemeentelijke handhaving en rechtspraak direct werden voortgezet onder de bezetting.

• De Centrale Markt: Gelegen aan de Jan van Galenstraat, was dit het logistieke hart van de Amsterdamse voedselvoorziening. Juist in oorlogstijd, met de introductie van distributie en schaarste, was de beveiliging van dergelijke terreinen van groot belang om diefstal en zwarte handel tegen te gaan.
• Artikel 461: Dit wetsartikel is tot op de dag van vandaag de basis voor de bekende "Verboden Toegang"-bordjes in Nederland. Het vereist dat de rechthebbende op een duidelijke wijze kenbaar heeft gemaakt dat toegang verboden is.
• Rechtsgang: De vermelding "Pro-Justitia" en de ondertekening op ambtseed duiden op een document dat bedoeld is om doorgeleid te worden naar het Openbaar Ministerie voor verdere vervolging (waarschijnlijk een boete). De Commissaris van Politie van de 2e Sectie (verantwoordelijk voor dit deel van de stad) diende het stuk te viseren (goedkeuren). Marktwezen Politie