Proces-verbaal (proces-verbaal van overtreding). PRO-JUSTITIA
MARKTWEZEN TE AMSTERDAM
Artikel 461 Wetboek van Strafrecht.

No. Politie [leeg]

[Stempel: Nº 77/34/4 M. 1940 31/8 Gezien [initialen]]

Proces-verbaal

Ik, ondergetekende, Jan Vis
Ambtenaar bij het Marktwezen te Amsterdam, tevens onbezoldigd veldwachter, verklaar het navolgende :
Op 15 Augustus 1940 des ~~voor~~ na middags te ongeveer 8 uur 15 minuten bevond ik mij, in uniform gekleed ~~in burger gekleed~~ op het terrein van de Centrale Markt, aan de Jan van Galenstraat te Amsterdam (W) en constateerde, dat een persoon aldaar liep, terwijl ik het vermoeden had, dat hij uit geenerlei hoofde daartoe bevoegd was.
Bedoeld terrein is door kanalen en hekwerken geheel van de openbare wegen afgesloten en op verschillende plaatsen bij toegangen in de hekwerken en aan den waterkant zijn borden aangebracht met het duidelijk leesbare opschrift : ,,Verboden Toegang", ,,art. 461 Wetb. van Strafrecht".
Ik hield bedoelde persoon staande en verklaarde hij desgevraagd niet uit eenigerlei hoofde bevoegd te zijn, om op den grond van de Centrale Markt aan de Jan van Galenstraat te Amsterdam te loopen. Hij was niet in het bezit van een legitimatiekaart met daarbij behoorend geldig betalingsbewijs, die recht van toegang geeft tot de Centrale Markt. Deze kaarten worden door den Directeur van het Marktwezen op een door belanghebbende gedaan verzoek, afgegeven.

Desgevraagd gaf hij op genaamd te zijn :
FREDERIK JOHAN NICOLAAS WEIDEMA,
geboren te Amsterdam, den 10en September 1925,
wonende Rozenstraat 215 III te Amsterdam-Centrum
van beroep loodgieter

Ik zegde hem dit Proces-verbaal aan.
Hiervan op mijn ambtseed ~~belofte~~ opgemaakt dit Proces-verbaal te Amsterdam, 29 Augustus 1940.

De Ambtenaar voornoemd,
[Handtekening: Jan Vis]

GEZIEN :
De Commissaris van Politie
in de 2e Sectie :

Model C.M. 38-250-3-'39-138
Z. O. Z. Dit document is een officieel proces-verbaal opgemaakt door een ambtenaar van het Amsterdamse Marktwezen. De kern van de zaak is een overtreding van Artikel 461 van het Wetboek van Strafrecht: het zich zonder toestemming bevinden op terrein van een ander dat kenbaar is afgesloten.

De verdachte is een 14-jarige (bijna 15) jongen uit de Rozenstraat in de Jordaan. Opvallend is dat hij als beroep "loodgieter" opgeeft, wat op die leeftijd waarschijnlijk duidt op een leerlingschap of hulpje. De aanhouding vond plaats in de vroege avond (20:15 uur) op het terrein van de Centrale Markthallen. De verbalisant benadrukt dat het terrein goed is afgezet en voorzien van de bekende witte bordjes met "Verboden Toegang". De jongen had geen vereiste legitimatiekaart of betalingsbewijs voor toegang.

Het document is een voorgedrukt formulier (Model C.M.), specifiek bedoeld voor overtredingen op het marktterrein, wat aantoont dat dergelijke incidenten vaker voorkwamen en administratief gestroomlijnd waren. De Centrale Markt: De Centrale Markthallen aan de Jan van Galenstraat (geopend in 1934) vormden het kloppend hart van de voedselvoorziening in Amsterdam. Vanwege de grote hoeveelheden goederen en de economische belangen was de toegang strikt gereguleerd. Men had een speciale pas nodig en moest entree betalen.

Tijdsgewricht: Augustus 1940. Nederland is net enkele maanden bezet door nazi-Duitsland. Hoewel de Nederlandse politie en gemeentelijke diensten (zoals het Marktwezen) grotendeels bleven functioneren volgens de bestaande Nederlandse wetgeving, werd de handhaving in deze periode strenger. Voedseldistributie werd een cruciaal punt van controle. Het betreden van het marktterrein zonder papieren kon in deze tijd ook geassocieerd worden met pogingen tot diefstal of zwarte handel, hoewel dat in dit specifieke document niet expliciet wordt ten laste gelegd.

Artikel 461 Sr: Dit artikel is tot op de dag van vandaag de juridische basis voor de bekende "Verboden Toegang"-bordjes in Nederland. Het is een overtreding die vaak werd gebruikt om ongewenste personen (zoals zwervers, pottenkijkers of kleine criminelen) van bedrijfsterreinen te weren zonder dat er direct bewijs van diefstal of braak nodig was. Marktwezen Politie