Handgeschreven brief (concept of kopie).
Origineel
Handgeschreven brief (concept of kopie). 2 december 1941. Onbekend (geparafeerd met 'HS' of 'AS', mogelijk een Amsterdamse functionaris). Den heer Te. V. Valstar, Regeringscommissaris voor den Tuinbouw, Zeekant 35, Den Haag. [Rechtsboven:]
A’dam, 2/12 1941
[Adres:]
den heer Te. V. Valstar
Regeringscommissaris voor den Tuinbouw
Zeekant 35
Den Haag
[In rood potlood/inkt:]
2 C / 16 / 1
2/12/41 HS
[Linkerbovenhoek, diagonaal:]
per expresse
[Brieftekst:]
Hiermede heb ik de eer u te berichten, dat de Amsterdamse bietenkokers mijn medewerking hebben ingeroepen voor het verkrijgen van bieten. Deze worden thans vrijwel niet op de veilingen aangevoerd, doch door het Bureau Velders gevorderd. De bietenkokers te dezer stede hebben jaarlijks een groot aantal wagens bieten opgeslagen en men acht het van zeer veel belang voor de voedselvoorziening, dat hiertoe dit jaar eveneens kan worden overgegaan. Men vraagt voor de periode van half December tot einde Februari thans een opslag te maken van 130 wagens onder herinnering (dienaangaande) aan Uwe toezegging gedaan in de vergadering [tekst loopt door in de kantlijn].
[Kantlijn links, verticaal:]
Ter vestiging van ... in verschillende ...
... verzoeken aan den bovengenoemden opslag medewerking te verlenen.
Terloops ik U beleefd ... De kern van de brief is een verzoek om medewerking bij het veiligstellen van een aanzienlijke voorraad bieten (130 wagonladingen) voor de Amsterdamse "bietenkokers" voor de winterperiode van 1941-1942.
Belangrijke punten:
1. Schaarsheid en vordering: De schrijver merkt op dat bieten niet meer via de reguliere veilingen beschikbaar zijn, maar worden "gevorderd" door Bureau Velders. Dit duidt op de strakke distributie-economie tijdens de bezetting.
2. Voedselvoorziening: Er wordt expliciet verwezen naar het belang voor de "voedselvoorziening". Bieten waren in oorlogstijd een cruciaal volksvoedsel, zowel voor directe consumptie als voor de productie van stroop.
3. Bureau Velders: Dit was het bureau dat tijdens de oorlog verantwoordelijk was voor de inkoop en distributie van groenten en fruit onder toezicht van de bezetter en de Nederlandse crisisorganen. In december 1941 was de Duitse bezetting van Nederland ruim anderhalf jaar gaande. De voedselsituatie verslechterde gestaag en de centrale sturing door de overheid nam toe.
Teunis (Teun) Valstar, de geadresseerde, was een invloedrijk figuur in de Nederlandse tuinbouw. Hij was Regeringscommissaris en speelde een dubbelrol: enerzijds moest hij de bevelen van de bezetter uitvoeren (zoals de export van voedsel naar Duitsland), anderzijds probeerde hij de Nederlandse belangen en de voedselvoorziening voor de eigen bevolking zo goed mogelijk te behartigen.
De "bietenkokers" waren kleinschalige bedrijven of werkplaatsen waar bieten werden verwerkt. In de hongerjaren van de oorlog werden suikerbieten en voederbieten op grote schaal geconsumeerd als vervanging voor andere, schaarse producten. Deze brief toont de bureaucratische strijd om deze basisgrondstoffen binnen de steden te houden. V. Valstar