Handgeschreven brief (verzoekschrift). 25 april 1941. Een ouder van Hartog Brander (waarschijnlijk woonachtig in de Jodenbuurt van Amsterdam). De Directeur van Marktwezen, Amsterdam. [Bovenaan in potlood en pen:]
25/4/1941
No 30/22/1 M. 1941 15/4
m. Insp

[Brieftekst:]
Waarde Directeur van
Marktwezen

Naar aanleiding wenst ik u
te schrijven zoo u reeds geschreven
heb als dat mijn zoon Hartog
Brander zwaneburgwal 66
is gevangen genomen door de
Duitsche politie en naar
Duitschland is overgebracht
en zijn handel Bij mijn thuis
ligt wenscht ik gaarne als u
belieft of ik tijdelijk eene
plaats mag aanvaarde
op het waterlooplein met
gramofoonplaten want u be-
grijpt dat daar mijn geld in
zit en dat niet staan kan
laten ook wenst ik u gaarne
als dat ik mijn andere zoon
mag Bij mij mag hebben
aan de stal want zoo u
z o z In deze brief verzoekt een ouder van de opgepakte Hartog Brander om een tijdelijke vergunning voor een marktplaats op het Waterlooplein. De aanleiding is tragisch: Hartog Brander, wonende aan de Zwanenburgwal 66, is door de Duitse bezetter gearresteerd en weggevoerd naar Duitsland.

De schrijver legt uit dat de handelsvoorraad (grammofoonplaten) nu bij de ouders thuis ligt. Omdat er eigen geld in deze handel is geïnvesteerd, wil de afzender de verkoop voortzetten om financieel verlies te voorkomen. Daarnaast wordt gevraagd of een andere zoon mag helpen bij de marktkraam. De brief eindigt met "z o z" (zie ommezijde), wat aangeeft dat de tekst op de achterzijde van het origineel doorloopt. De brief dateert van april 1941, een kritieke periode in bezet Amsterdam. Slechts twee maanden eerder, in februari 1941, vonden de eerste grote razzia’s plaats in de Joodse buurt (waaronder de Zwanenburgwal en het Waterlooplein) als vergelding voor onlusten. Honderden Joodse mannen werden opgepakt en gedeporteerd naar concentratiekampen zoals Mauthausen.

De "Hartog Brander" waarover gesproken wordt, was zeer waarschijnlijk een van deze slachtoffers. De brief toont de wanhopige pogingen van achterblijvende familieleden om in hun levensonderhoud te voorzien en de gezinshandel te redden, terwijl ze geconfronteerd werden met de bureaucratie van het Amsterdamse Marktwezen onder het toeziend oog van de bezetter. Het Waterlooplein was toentertijd het centrum van de Joodse marktwarenhandel. Marktwezen Politie