Typschrift (concept-brief) met uitgebreide handgeschreven correcties, doorhalingen en kanttekeningen. [In de linkerbovenhoek in rood potlood:] 37/118/1

CONCEPT

Toelating als grossier tot de Centrale Markt.

Den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen.

In aansluiting op onzen brief van 15/10 No. 37/101/5 m inzake het verzoek om toelating als grossier tot de Centrale Markt hebben ondergeteekenden de eer U [hierbij – vervangt doorgestreept 'van'] op de hoogte te stellen, onder mededeeling, dat op nog meer dezer verzoeken [handgeschreven tussenvoeging:] een gunstige beslissing is genomen. [Grote delen van de oorspronkelijke getypte tekst over 'dergelijke verzoeken' zijn doorgestreept en onleesbaar gemaakt door handgeschreven wijzigingen].

Fa. Bakker & Brouwer; Schbonrewoerd. [sic, bedoeld is Schoonrewoerd]

Deze firma is in het bezit van een erkenning als groothandelaar van de Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale. Zij heeft 27 ha. boomgaard in eigen [?] in gebruik; de opbrengst daarvan moet zij op de veiling afleveren; verder heeft zij een aantal punten op de veilingen Geldermalsen en Culemborg. Zij treedt voorts op als loonspuiter bij de vruchtboombesproeiing en exploiteert ook een expeditiebedrijf.

De firma was sedert jaren gewend om haar fruit in commissie te zenden aan den op de Centrale Markt gevestigden Joodschen grossier Piller; na de ariseering der Centrale Markt is deze relatie geëindigd en Bakker en Brouwer waren niet [handgeschreven tussenvoeging:] langer bereid om hun fruit [doorgestreept: verder] in commissie te zenden, vandaar dat zij hebben verzocht op de Centrale Markt [handgeschreven tussenvoeging:] zelf hun handel te mogen [doorgestreept: verkoopen; handgeschreven vervanging:] drijven. Het is aan te nemen, dat deze handel thans buiten de Centrale Markt om en wellicht zelfs buiten Amsterdam wordt gedreven, zoodat bij toelating tot de Centrale Markt meer fruit zal worden aangevoerd.

[Doorgestreept: Evenals bij het geval Esveld; handgeschreven vervanging:] Ten aanzien van het verzoek van zijn hier zakelijk geen motieven aan te voeren om Bakker en Brouwer den toegang tot de Centrale Markt te weigeren, terwijl voor zoover ons bekend, ook ten aanzien van de personen niets ten [handgeschreven tussenvoeging: hunner] nadeele kan worden aangevoerd.

Aangezien deze firma echter verschillende functies vervult, waaronder die van teeler-grossier, op welk gebied eveneens binnenkort door de bedrijfsorganisa- * Administratief proces: Dit document is een 'minuut' of concept waarin de definitieve formulering van een besluit wordt vastgesteld. De correcties tonen een verschuiving van een algemene mededeling over meerdere verzoeken naar een specifieke behandeling van de casus Bakker & Brouwer.
* Economische impact van de bezetting: Het document illustreert direct de gevolgen van de anti-Joodse maatregelen. De "ariseering" (het verwijderen van Joden uit het economische leven) leidde tot het verbreken van langdurige handelsrelaties (zoals met de genoemde grossier Piller).
* Opportunisme en continuïteit: De firma Bakker & Brouwer gebruikt het wegvallen van hun Joodse handelspartner als argument om zelf een felbegeerde plek als grossier op de Centrale Markt te bemachtigen. Ze weigeren voortaan "in commissie" (waarbij de grossier een percentage inhoudt) te leveren en willen direct handelen.
* Beleidsargumentatie: De ambtenaren adviseren positief, niet alleen op basis van de goede reputatie van de ondernemers, maar vooral vanuit een logistiek eigenbelang: men hoopt dat door deze firma toe te laten, de totale toevoer van fruit naar de stad Amsterdam zal toenemen, wat essentieel was voor de voedselvoorziening tijdens de oorlogsjaren. De Centrale Markthallen in Amsterdam-West waren tijdens de Tweede Wereldoorlog het zenuwcentrum van de voedseldistributie. Vanaf begin 1941 voerden de Duitse bezetters samen met collaborerende instanties de "ariseering" door, waarbij Joodse handelaren hun vergunningen verloren en hun plekken werden ingenomen door niet-Joodse ondernemers. De firma Bakker & Brouwer uit de Betuwe was een grote speler met 27 hectare eigen teelt; hun verzoek is tekenend voor de herstructurering van de Nederlandse handel onder druk van de bezettingsomstandigheden en de rassenideologie van de nazi's. De referentie naar "het geval Esveld" duidt erop dat dit dossier deel uitmaakte van een grotere stroom aanvragen van producenten die de handel in eigen hand wilden nemen. Gemeente Amsterdam