Archief 745
Inventaris 745-366
Pagina 243
Dossier 100
Jaar 1941
Stadsarchief

Extract uit het Boek der Besluiten van de Burgemeester van Amsterdam.

7 november 1941.

Origineel

Extract uit het Boek der Besluiten van de Burgemeester van Amsterdam. 7 november 1941. [Linksboven, paars stempel:] № 100 / 33 / 1 M. 1941 14/11
[Daaronder getypt:] No. 49/22a H.1941.
[Daaronder handgeschreven:] 1047 km. 1941
[Stempel:] Gezien [met blauwe paraaf]

[Rechtsboven handgeschreven:] Maarktw.
[Rechtsboven getypt:] Kaphout terrein winplaatsen der Gemeentewaterleidingen.
[Daaronder handgeschreven:] M. Jonkman t.h.

[Midden:]
E x t r a c t
uit het Boek der Besluiten
van den Burgemeester van Amsterdam.
Vrijdag, 7 November 1941.

De Burgemeester van Amsterdam;
Gezien het rapport van het Hoofd van het Gemeentelijk Materialenbureau, dd. 5 November j.l., No. 15/42 G.M.B., betreffende het beschikbaar stellen van ± 350 ton kaphout, afkomstig van de winplaatsen der Gemeentewaterleidingen;
B e s l u i t :

I. te bepalen, dat dit kaphout niet aan particulieren mag worden verkocht, maar door Gemeentelijke Instellingen, Diensten of Bedrijven, welke behoefte aan brandhout hebben, moet worden afgenomen, zulks voor zoover het hout niet ter beschikking van de Benzine-Commissie voor het gebruik in gasgeneratoren, en van den Dienst der Publieke Werken voor het maken van houtskool moet worden gesteld, en wel tegen prijzen, in onderling overleg tusschen de Gemeentewaterleidingen en de desbetreffende Gemeentelijke Instellingen, Diensten of Bedrijven vast te stellen;
II. den Directeur der Gemeentewaterleidingen uit te noodigen, om, indien met een Gemeentelijke Instelling, Dienst of Bedrijf omtrent den prijs geen overeenstemming mocht worden verkregen, hem het geschil ter beslissing voor te leggen.

Afschrift van dit besluit zal worden gegeven aan de afdeeling Handelsinrichtingen (12 stuks) en voorts aan alle overige afdeelingen der Gemeentesecretarie, alsmede aan het Bureau Gemeentesecretaris en Algemeene Dienst (5 stuks), den Gemeenteontvanger en het Pensioenbureau.

[Linksonder:]
EL
C.S. Stadhuis
A’dam 11-’41

[Rechtsonder:]
Voor eensluidend extract,
de Gemeentesecretaris,

(get.) J. F. FRANKEN [handgeschreven paraaf:] wo * Schaarstebeheer: Het document illustreert de stringente distributie van brandstoffen tijdens de Tweede Wereldoorlog. Particuliere verkoop is verboden; alle middelen worden centraal beheerd voor publieke diensten.
* Prioriteitstelling: Er is een duidelijke hiërarchie in het gebruik van het hout. Primaire behoeften zijn de "Benzine-Commissie" (voor houtgasgeneratoren als vervanging van benzine voor voertuigen) en de productie van houtskool. Wat overblijft, gaat naar gemeentelijke diensten voor verwarming.
* Prijsvorming: De overheid probeert marktwerking uit te sluiten door prijzen in "onderling overleg" vast te stellen, waarbij de Burgemeester optreedt als arbiter bij conflicten.
* Bureaucratie: De ruime verspreiding van afschriften (o.a. 12 stuks naar Handelsinrichtingen) toont de uitgebreide administratieve controle aan die nodig was om de distributie in goede banen te leiden. In november 1941 was de Duitse bezetting van Nederland in volle gang. Edward Voûte was door de bezetter aangesteld als regeringscommissaris/burgemeester van Amsterdam. De winter van 1941-1942 zou een van de koudste van de eeuw worden, terwijl de aanvoer van kolen stokte. Dit besluit over "kaphout" (hout afkomstig van de duinterreinen waar drinkwater werd gewonnen) is een directe reactie op het acute tekort aan brandstof voor zowel verwarming als transport. De genoemde "gasgeneratoren" waren installaties op auto's en vrachtwagens die hout vergasten om motoren te laten draaien bij gebrek aan benzine.

Samenvatting

  • Schaarstebeheer: Het document illustreert de stringente distributie van brandstoffen tijdens de Tweede Wereldoorlog. Particuliere verkoop is verboden; alle middelen worden centraal beheerd voor publieke diensten.
  • Prioriteitstelling: Er is een duidelijke hiërarchie in het gebruik van het hout. Primaire behoeften zijn de "Benzine-Commissie" (voor houtgasgeneratoren als vervanging van benzine voor voertuigen) en de productie van houtskool. Wat overblijft, gaat naar gemeentelijke diensten voor verwarming.
  • Prijsvorming: De overheid probeert marktwerking uit te sluiten door prijzen in "onderling overleg" vast te stellen, waarbij de Burgemeester optreedt als arbiter bij conflicten.
  • Bureaucratie: De ruime verspreiding van afschriften (o.a. 12 stuks naar Handelsinrichtingen) toont de uitgebreide administratieve controle aan die nodig was om de distributie in goede banen te leiden.

Historische Context

In november 1941 was de Duitse bezetting van Nederland in volle gang. Edward Voûte was door de bezetter aangesteld als regeringscommissaris/burgemeester van Amsterdam. De winter van 1941-1942 zou een van de koudste van de eeuw worden, terwijl de aanvoer van kolen stokte. Dit besluit over "kaphout" (hout afkomstig van de duinterreinen waar drinkwater werd gewonnen) is een directe reactie op het acute tekort aan brandstof voor zowel verwarming als transport. De genoemde "gasgeneratoren" waren installaties op auto's en vrachtwagens die hout vergasten om motoren te laten draaien bij gebrek aan benzine.

Locaties

Amsterdam (Stadhuis).

Gerelateerde Documenten 4