Verzoekschrift / Petitie van buurtbewoners.
Origineel
Verzoekschrift / Petitie van buurtbewoners. Augustus 1942. [Koptekst rechtsboven]
Amsterdam Augustus 1942
[Aanhef]
Weledele Heer.
[Inhoud]
Ondergetekende, Cliënten van de groenten en fruithandel Nederend Dapperstraat 20 wende zich tot U met het volgende: Ongeveer 200 klanten zijn de dupe geworden van het overdoen van zijn zaak. Daar zijn opvolger voor dezen personen geen toewijzing heeft zijn wij genoodzaakt ons tot U te wenden, U te verzoeken de noodige maatregelen te nemen, dat wij als voorheen onze groenten en fruit van zijn opvolger kunnen betrekken, daar wij op de zaak van Den Heer Nederend aangewezen waren. Zijn opvolger Den Heer Prijt Herbe verklaart geen groenten en fruit te hebben voor ons.
aldus gezien en getekend door de volgende personen.
[Handtekeningen in drie kolommen]
Kolom 1:
P v d Velde.
Wed: in 't Veen
T. v. Rie.
N. Altting
Wed. Delman.
G Verwaart.
D A v Ibeun
A. Spijker
I Lattouwers
W. Maring
B. Broersma
B v d Woude.
A. Benevoets
Kolom 2:
N. F. Planje
Th. Jongman
M Pootman
J A v Klaveren
J R Boot
B v d Kuijl
G Stambijl
J v d Riet
J D Kock
K. Planje
A. Spiegeler
R Wiebes
Kolom 3:
G J Bruins
A. Van Bergen
G Hollander
W B Lensing
D. v. Zwieten
M. A. Jans
J. Colle
L v d Berks
G Schulte
[Onleesbaar]
A. Koot.
A. Koot. Dit document is een collectief bezwaarschrift van bewoners uit de Amsterdamse Dapperbuurt. De kern van de klacht is een distributieprobleem: de groentezaak op Dapperstraat 20 is overgegaan van eigenaar (van de heer Nederend naar de heer Prijt Herbe), maar de officiële "toewijzing" (de vergunning om rantsoenen te mogen leveren aan specifieke klanten) is niet mee overgegaan.
De taal is formeel maar dwingend ("zijn de dupe geworden", "genoodzaakt ons tot U te wenden"). Het feit dat 200 klanten zonder groente en fruit dreigen te komen zitten in oorlogstijd, maakt dit een urgente zaak voor de voedselvoorziening. Opvallend is de grote hoeveelheid handtekeningen, wat duidt op een sterke sociale cohesie in de straat/buurt. Het document dateert uit augustus 1942, een kritieke fase in de Duitse bezetting van Nederland. Het distributiestelsel was op dat moment volledig van kracht; zonder officiële toewijzing of distributiebescheiden mocht een winkelier geen goederen verkopen.
De Dapperstraat lag in een kinderrijke volksbuurt met in die tijd ook een aanzienlijke Joodse populatie. Hoewel de brief een puur logistiek/administratief probleem lijkt aan te kaarten (de overdracht van een zaak), moet men in het achterhoofd houden dat in 1942 veel Joodse winkels werden onteigend of gesloten ("Arisering"). Hoewel de namen Nederend en Prijt Herbe niet direct Joods klinken, was elke wijziging in het winkelbestand in deze buurt en in dit jaar politiek en sociaal beladen. Het verzoekschrift is waarschijnlijk gericht aan het Rijksbureau voor de Voedselvoorziening of de plaatselijke distributiedienst om de levering van basisbehoeften veilig te stellen. A. Benevoets A. Jans A. Koot A. Spiegeler A. Spijker A. Van B. Broersma F. Planje J. Colle K. Planje N. Altting Nederend (De heer) W. Maring Rijksbureau