Zakelijke brief met handgeschreven ambtelijke kanttekeningen. 26 juni 1942 (handgeschreven advies gedateerd op 2 juli 1942). v/h Busman's Vischhandel, Nieuwmarkt 8, Amsterdam. De Directeur van het Marktwezen, Jan van Galenstraat 14, Amsterdam. [Briefhoofd]
v/H BUSMAN'S VISCHHANDEL
NIEUWMARKT 8 AMSTERDAM (C) TELEFOON 44130

[Stempel linksboven]
№ 46a/397/1 M. 1942 26/6

[Rechtsboven handgeschreven]
u.i. Grap. [?]

AMSTERDAM, 26 Juni 19 42.

Aan den Wel. Edl. Heer Directeur van het Marktwezen.
Jan van Galenstraat. 14.
A L H I E R.

Wel. Edl. Heer,

Ingesloten treft U een afschrift aan van ons schrijven aan de Ned. Visscherijcentrale, d.d. 19 Juni. j.l. benevens het antwoord hierop.

Wij verzoeken U derhalve beleefd, het verzoek vervat in ons schrijven aan de Ned. Visscherijcentrale, toe te staan, waarvoor bij voorbaat onze dank.

Hoogachtend,
v/H Busman's Fischhandel.
firma W. Geijs
J. Rienstra
y. Rienstra

[Handgeschreven tekst links en midden onder]
Het verzoek van Busman e.a. heeft in de verdeelingscommissie een punt van bespreking uitgemaakt.
In verband met de bij eventueele inwilliging van het verzoek voortvloeiende consequenties meent de commissie dat het verzoek moet worden afgewezen.
De opvatting van de commissie wordt door mij gedeeld. Ik geef U dan ook in overweging het verzoek af te wijzen.
2-7-'42
[Handtekening, mogelijk Detmar]

[Onderaan]
Voor bovenstaande firma s.
[Handtekening]

acc. afwijzen D
46a/397/2 De kern van dit document is een formeel verzoek van de Amsterdamse visvishandel 'Busman' aan de directeur van het Marktwezen. Het bedrijf probeert goedkeuring te krijgen voor een verzoek dat zij eerder bij de Nederlandse Visserijcentrale hebben ingediend. Hoewel de exacte aard van het verzoek niet expliciet in deze brief staat (het zat in de bijlagen), duidt de reactie van de ambtenaar op een kwestie van distributie of toewijzing.

De handgeschreven kanttekening van 2 juli 1942 is cruciaal voor de afloop: de 'verdeelingscommissie' heeft het verzoek besproken en negatief geadviseerd. Men vreesde voor de 'consequenties' die een inwilliging met zich mee zou brengen (waarschijnlijk een precedentwerking voor andere handelaren). De ambtelijke conclusie is dan ook kort en krachtig onderaan genoteerd: "acc. afwijzen" (akkoord, afwijzen), gevolgd door een paraaf en het nieuwe dossierkenmerk.

Opvallend is het gebruik van de Duitse spelling "Fischhandel" in de getypte ondertekening, terwijl het briefhoofd de Nederlandse spelling "Vischhandel" hanteert. Dit kan duiden op een aanpassing aan de bezettingsautoriteiten of de invloed van de Duitse taal in het zakelijk verkeer tijdens de oorlog. Dit document stamt uit de zomer van 1942, een periode waarin de Duitse bezetting van Nederland steeds drukkender werd. De economie was volledig omgeschakeld naar een distributiestelsel om de schaarste te beheersen en de Duitse oorlogsmachine te bevoorraden. De 'Nederlandsche Visscherijcentrale' (NVC) was een crisisorganisatie die de controle uitoefende op de visserijsector.

Het 'Marktwezen' in Amsterdam, gevestigd aan de Jan van Galenstraat (de Centrale Markthallen), speelde een centrale rol in de voedselvoorziening van de stad. Elke afwijking van de vastgestelde distributieregels werd streng getoetst door commissies, zoals de in de brief genoemde 'verdeelingscommissie'. In een tijd van toenemende tekorten was het verkrijgen van extra toewijzingen of toestemmingen voor de handel nagenoeg onmogelijk, wat de afwijzing van dit verzoek verklaart. De bureaucratische afhandeling toont hoe de gemeente Amsterdam functioneerde als uitvoerder van een strak gereguleerd distributiesysteem onder toezicht van de bezetter. J. Rienstra R. Gemeente Amsterdam Marktwezen