J. Rienstra

Getypte administratieve lijst met namen en numerieke gegevens.

De lijst bevat achternamen (vaak met initialen) gekoppeld aan een getal met twee decimalen. De getallen zijn grotendeels aflopend gesorteerd, wat wijst op een rangschikking op basis van grootte (bijv. inkomen, gewicht, of een puntensysteem). Een uitzondering is de vermelding "Ruig", die handmatig gemarkeerd is met twee schuine strepen (//) en een hogere waarde heeft dan de naam erboven, wat duidt op een correctie of latere toevoeging. De breuken en getallen aan de rechterzijde (1 ¾, 1 ¼, 1, 1, 1 ½) lijken wegingsfactoren of quota die per groep zijn toegekend. Opvallend is dat de laagste groep waarden (onderaan) een factor van 1 ½ heeft, wat hoger is dan de groepen direct daarboven.

Brief (kopie/doorslag)

Deze brief dient ter bevestiging van de samenstelling van een nieuw ingestelde "Verdeelingscommissie", waarschijnlijk belast met de distributie of toewijzing van visproducten. De correspondentie vindt plaats tussen een overheidsdirecteur (mogelijk van de Rijksdienst voor de Voedselvoorziening of het Marktwezen) en de directeur van de Nederlandsche Visscherijcentrale (NVC). De commissie wordt geleid door twee ambtenaren van de verzendende dienst (A.H. de Haer en H.A. van Duinhoven), wat duidt op direct overheidstoezicht op de werkzaamheden. De lijst van leden bestaat uit zeven personen uit Amsterdam en drie uit Volendam. Opvallend is het gebruik van bijnamen tussen haakjes bij de Volendamse leden ("Puul" en "Tien"), een lokaal gebruik dat ook in officiële stukken uit die tijd voorkwam om personen te onderscheiden.

Handgeschreven lijst met namen en adressen.

Het document is een adressenlijst van acht personen in Amsterdam. Het handschrift is verzorgd en consistent, wat duidt op één auteur. Enkele specifieke kenmerken: * **Adressering:** De adressen beslaan verschillende stadsdelen (Centrum, West, Zuid, Oost). De toevoeging "I" bij Van Hogendorpstraat duidt op de eerste verdieping. * **Aliassen/Roepnamen:** Bij C. Meijer en J. Tuyp staan namen tussen haakjes ("Paul" en "Fien"). Dit kan wijzen op informele relaties of het gebruik van schuilnamen. * **Correcties:** Bij J. Tuyp is het adres "Zandpad 57" doorgestreept en vervangen door aanhalingstekens (ditto-tekens), wat aangeeft dat deze persoon (net als C. Koning daaronder) op hetzelfde adres als Meijer woonde (Valeriusstraat).

Zakelijke brief / Verzoekschrift.

Dit document illustreert de bureaucratische werkelijkheid van een Amsterdams bedrijf tijdens de bezettingsjaren. 1. **De Aanvraag:** De Firma Rienstra vraagt een vergunning aan om vis te mogen bezorgen. Vanwege de oorlogsomstandigheden en schaarste was het vrije transport en de handel van goederen strikt aan banden gelegd door de afdeling Marktwezen. 2. **Klantenkring:** De lijst met restaurants is een 'who's who' van de chique Amsterdamse horeca in die tijd (Lido, Dikker & Thijs, American Hotel). Opvallend is de vermelding van de "Stadt Schäncke" en "Restaurant Kempinsky", zaken die tijdens de oorlog bekend stonden als ontmoetingsplaatsen voor Duitsers en collaborateurs. 3. **Strategisch argument:** Rienstra voert expliciet aan dat zij leveren aan de "Duitsche Weermacht". Dit was in 1942 een gangbare tactiek van ondernemers om prioriteit of gunsten te verkrijgen bij de overheid door aan te tonen dat hun bedrijfsvoering het belang van de bezetter diende. 4. **Besluitvorming:** De handgeschreven notities tonen de interne afhandeling. Hoewel een ambtenaar aanvankelijk "geen bezwaar" ziet en een ander wijst op een precedent (de firma Drukker), luidt de uiteindelijke conclusie op 18 september 1942 hard: **"afwijzen"**. De reden hiervoor wordt niet vermeld, maar het duidt op een strenger wordend distributiebeleid.

Doorslag of officieel afschrift van een zakelijke brief.

Dit document is een korte, formele afwijzing van een verzoek. De toon is zakelijk en bureaucratisch ("geen gevolg kan worden gegeven"). De brief verwijst naar een eerder schrijven van de firma Rienstra van eind augustus 1942. De administratieve verwijzingen zoals "Wijk 5" duiden op een indeling van Amsterdam die vaak werd gebruikt door gemeentelijke instanties of de politie voor toezicht en administratie. Het feit dat het een doorslag is op dun papier, suggereert dat dit het archiefexemplaar is van de verzendende instantie.

Zakelijke brief met handgeschreven ambtelijke kanttekeningen.

De kern van dit document is een formeel verzoek van de Amsterdamse visvishandel 'Busman' aan de directeur van het Marktwezen. Het bedrijf probeert goedkeuring te krijgen voor een verzoek dat zij eerder bij de Nederlandse Visserijcentrale hebben ingediend. Hoewel de exacte aard van het verzoek niet expliciet in deze brief staat (het zat in de bijlagen), duidt de reactie van de ambtenaar op een kwestie van distributie of toewijzing. De handgeschreven kanttekening van 2 juli 1942 is cruciaal voor de afloop: de 'verdeelingscommissie' heeft het verzoek besproken en negatief geadviseerd. Men vreesde voor de 'consequenties' die een inwilliging met zich mee zou brengen (waarschijnlijk een precedentwerking voor andere handelaren). De ambtelijke conclusie is dan ook kort en krachtig onderaan genoteerd: "acc. afwijzen" (akkoord, afwijzen), gevolgd door een paraaf en het nieuwe dossierkenmerk. Opvallend is het gebruik van de Duitse spelling "Fischhandel" in de getypte ondertekening, terwijl het briefhoofd de Nederlandse spelling "Vischhandel" hanteert. Dit kan duiden op een aanpassing aan de bezettingsautoriteiten of de invloed van de Duitse taal in het zakelijk verkeer tijdens de oorlog.

Getypte namenlijst (typoscript).

* **Ordening:** De lijst is alfabetisch gesorteerd op achternaam. De selectie op deze pagina beslaat de letters N tot en met S. * **Inhoudelijke velden:** Bij de meeste namen staat een datum vermeld (dag-maand-jaar), wat vrijwel zeker de geboortedatum is. Bij enkele personen ontbreekt de datum en staat er een straatnaam (o.a. Marathonweg, Rijnstraat, Rokin). * **Geografie:** De genoemde locaties (Rijnstraat, Leidschedwarsstraat, Rokin, Marathonweg) wijzen eenduidig op Amsterdam. * **Opmerkelijke details:** * Er wordt gebruik gemaakt van aanhalingstekens (ditto-tekens) bij de tweede vermelding van J. Rienstra. * "N.V. Saur" (bekend van de oesterbar op het Rokin) suggereert dat ook zakelijke entiteiten of adressen van bedrijven relevant waren voor deze lijst.

Getypte distributielijst (doorslag of origineel op kantoorpapier).

Dit document is een administratief overzicht van de visdistributie in Amsterdam tijdens de Duitse bezetting. Het is verdeeld in twee hoofdcategorieën: 1. **Opvoeringen:** Nieuwe toewijzingen of wijzigingen waarbij handelaren (vaak marktkooplieden op bekende locaties zoals de Albert Cuyp of de Dapperstraat) visquota toegewezen krijgen. Opvallend is de vermelding van "geheel nieuw" bij sommige personen, inclusief hun geboortedata, wat duidt op een streng gecontroleerd vergunningenstelsel. 2. **Afvoeringen:** Intrekkingen van toewijzingen. Een specifiek detail onder "Afvoeringen" is de reden **"In verband met ijsverkoop"**. Dit suggereert dat bepaalde handelaren in de zomermaanden overstapten op de verkoop van consumptie-ijs en daarom hun visquota (tijdelijk) moesten inleveren. De gebruikte termen zoals "x gerookte aal" of "kisten ongepelde garnalen" duiden op een gestandaardiseerde eenheid in het distributiesysteem. De handgeschreven rode kruisen lijken door een ambtenaar gezet te zijn om de verwerking van de mutaties te bevestigen.

Document

* **Administratieve systematiek:** De lijst is genummerd van 267 t/m 444. Achter elke naam staat een bedrag, meestal 3000 eenheden (mogelijk guldens). Er zijn diverse aantekeningen gemaakt om personen met dezelfde naam te onderscheiden, zoals bijnamen (Schilder "Tekel", "Kippie", "Fik"), jaartallen ('85, '17) of patroniemen (Jobz, Jz, Sz). * **Symboliek:** De vinkjes ("v") suggereren dat de posten gecontroleerd of voldaan zijn. De "x" markeringen kunnen duiden op een afwijkende status of een specifieke betalingswijze. * **Bijzondere vermelding:** Bij nummer 346 (W. M. Ros) staat de handgeschreven toevoeging "i.d. gevangenis" met een bedrag van 2100, wat een specifiek juridisch of sociaal aspect aan deze administratie toevoegt. * **Namenmateriaal:** De grote hoeveelheid namen zoals "Schilder" en "Tol" wijst zeer sterk op de regio Volendam/Waterland.

Getypte brief op officieel briefpapier met handgeschreven kanttekeningen.

In deze brief van 3 november 1943 verzoekt de directie van het bekende Amsterdamse restaurant Dikker & Thijs aan de directeur van het Marktwezen om een specifieke persoon, Marinus Slemmer (werkzaam bij de firma J. Rienstra), te machtigen om vis voor het restaurant op te halen bij de vismarkt aan de De Ruyterkade. De reden die hiervoor wordt opgegeven is een tekort aan eigen personeel. De handgeschreven kanttekeningen onderaan de brief werpen een ander licht op de zaak. Een ambtenaar (geparafeerd met 'S') merkt op dat de vertegenwoordigers van Dikker & Thijs vaak niet aanwezig zijn wanneer hun naam wordt omgeroepen op de vismarkt. De schrijver is van mening dat ze zelf hun vis in ontvangst moeten nemen, maar voegt er cynisch aan toe dat ze "echter andere interessen" hebben. Desondanks staat er rechtsonder een paraaf met de opmerking "Dir. accoord", wat suggereert dat de toestemming uiteindelijk toch verleend is.

Handgeschreven administratieve notitie of werklijst.

* **Namen en locaties:** Het document vermeldt diverse personen (Mink, Mosman, Vet, Pieterse, Beerens, Rienstra) gekoppeld aan specifieke Amsterdamse adressen (Hagedoornweg, Marathonweg, Sumatrakade, Bosch en Lommerweg, Frederik Hendrikstraat, Leidseplein). * **Terminologie:** * **"Verlagen op 1 X":** Een instructie om een frequentie of hoeveelheid terug te brengen naar één keer (mogelijk per week of maand). * **"Geheel afvoeren":** De levering of registratie voor dit adres moet volledig worden stopgezet. * **"Ijsverkoop":** De expliciete vermelding van "zeer ruime ijsverkoop" bij C.L. Pieterse geeft aan dat de lijst betrekking heeft op de distributie van goederen voor de ijsbereiding of consumptie-ijs zelf. * **Status van het document:** De vele doorhalingen en de horizontale scheidingslijnen wijzen op een actieve werklijst. Zodra een wijziging was verwerkt of een besluit was herzien, werd de betreffende regel doorgehaald.

# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven, linksboven:] Verzonden 6/10 [Rechtsboven:] HB. [Midden boven, geadresseerde:] de fa. J. Rienstra, Leidscheplein 10, Amsterdam-Centrum. [Rechts onder adres:] Wijk 5. [Linksmidden, referentie:] 46A/561/2 M. [Rechtsmidden, datum:] 6 October 1942. [Inhoud:] Naar aanleiding van Uw brief d.d. 27 Augustus j.l., deel ik U mede, dat aan het daarin vervatte verzoek gee...

# TRANSCRIPTIE P. Smit } A W Rijnders } prijs ? J Nobbe }

# TRANSCRIPTIE B. Menist, p.b. 25 Joubertstraat Hr. Rens, om advies, 2-3-'43 de Haan

# TRANSCRIPTIE 19/2 met Mr. Damme N.R.C. getelefoneerd. Weergave zijn gesprek met Mr. Verdam Bijenkorf is in hoofdzaak juist. Naar aanleiding mijn mededeeling dat Rienstra (bij de firma ?) geen toewijzing heeft auto Mr. Damme mede nog onderzoek te zullen instellen en het resultaat Ma 21 Febr. berichten. 21/2 Mr. Damme deelt mede inderdaad misverstand aangezien geen rekening gehouden dat er twee ...

# TRANSCRIPTIE J. Ritscher Wilhelminastr 6. Amsterdam