Zakelijke brief (typoscript op briefpapier). 27 juli 1942. B. Visser, Vischgroothandel, Brugstraat 4, Enkhuizen. Gemeente Vischmarkt, Ruyterkade, Amsterdam. B. Visser — Enkhuizen

VISCHGROOTHANDEL
TELEFOON 107 .

BRUGSTRAAT 4
GIRO No. 55007

ENKHUIZEN, 27 Juli 194 2 .
HOLLAND

[Stempel/Handgeschreven: № 46ᵃ/496/1 M. 1942 ²⁷/₈]

Gemeente Vischmarkt
Ruyterkade
A m s t e r d a m .

M.,
U zult U kunnen herinneren dat we op
27 Mei l.l., per Ned. Spoorw. aan Uw adres verzonden
9 kisten (bakjes á 40 pond) levende paling, van de
sorteering van 41 ct.
De volgende dag kregen we op de advies-
brief van U (no. 1811) verrekend 320 pond (is dus
ACHT bakjes) terwijl Uw onderschrift luidde: ACHT
bakjes van het spoor ontvangen.
Natuurlijk hebben we ons hierover direct
beklaagd bij de Ned. Spoorw.
Dezer dagen ontvingen we als antwoord hierop
het volgende bericht.

Utrecht 24 Juli '42
M.,
In antwoord op Uw schrijven d.d.
3 Juni j.l., betreffende de vermissing van een kist
leverde paling te Amsterdam, deelen wij U mede, dat,
bij de aflevering van de zending, door onzen dienst
geen onregelmatigheid werd geconstateerd. Ook werd
daarbij door den geadresseerde geen reserve gemaakt.
Onder deze omstandigheden kunnen wij
voor de vermissing geen verantwoordelijkheid dragen.
Hoogachtend
Ned. Spoorwegen enz.

We zouden nu gaarne van U vernemen wat UWE
meening hierover is, nu bovenstaande lezing. WIJ
krijgen de indruk dat er dus niet bij de spoor, doch
bij U aan de markt een bakje aal is weggeraakt of
gegapt. Maar daarvoor behoeven wij toch niet aansprakel
lijk te zijn?
Wilt U ons hierover spoedig nader berichten?
In afwachting,
met groeten Hoogachtend,
p.o. [Handtekening/Stempel: B. VISSER Vischgroothandel ENKHUIZEN-Tel.107] Deze brief betreft een zakelijk geschil over de vermissing van één kist levende paling (circa 40 pond). De kern van het conflict is als volgt:
1. Verzending: Visser stuurde op 27 mei 1942 negen kisten paling via de Nederlandse Spoorwegen (NS) naar de Vischmarkt in Amsterdam.
2. Ontvangst: De Vischmarkt tekende bij ontvangst voor slechts acht kisten.
3. Verweer NS: De NS wijst de schadeclaim af. Hun argument is dat er bij aflevering geen onregelmatigheden zijn genoteerd en dat de ontvanger (de Vischmarkt) geen "reserve" (voorbehoud of aantekening van schade/vermissing) heeft gemaakt op de vrachtbrief.
4. Standpunt Visser: De afzender concludeert dat de kist waarschijnlijk op de markt in Amsterdam zelf is verdwenen ("gegapt") nadat het door de spoorwegen was afgeleverd. Visser stelt de Gemeente Vischmarkt hiervoor aansprakelijk.

De toon van de brief is formeel-zakelijk, maar de woordkeuze "gegapt" geeft een duidelijke beschuldiging van diefstal weer binnen de muren van de Amsterdamse markt. Het document dateert uit juli 1942, midden in de Tweede Wereldoorlog. Hoewel de oorlog niet direct wordt genoemd, weerspiegelt de brief de dagelijkse economische realiteit van die tijd: de handel in schaarse goederen zoals paling ging door, maar de logistiek was onderhevig aan bureaucreatie en mogelijke diefstal.

De "Vischmarkt" aan de De Ruyterkade was destijds een cruciaal knooppunt voor de visaanvoer in Amsterdam. Enkhuizen was vanouds een belangrijk centrum voor de handel in IJsselmeervis. De brief illustreert de nauwe relatie tussen de vishandelaren in de provincie en de centrale markt in de hoofdstad, evenals de afhankelijkheid van de Nederlandse Spoorwegen voor het transport van verse waren. De prijs van "41 ct" per pond geeft een indicatie van de toenmalige marktwaarde. B. Visser