B. Visser

Inventarisatielijst/Register van ondernemingen.

* **Taal en Spelling:** Het document hanteert de oude spelling (vóór 1947), herkenbaar aan woorden als "visch", "versche" en "visscherij". * **Annotaties:** De rode kruisen (X) voor de namen en de rode strepen suggereren een controleproces. Veel bedrijven zijn gemarkeerd als "opgeheven". Bij de ondersteuning ("thans steun") bij D. Hammelburg valt op dat dit wijst op de verpaupering of het stopzetten van de nering. * **Terminologie:** * *Vischhal/Vischkelder:* Typerende Amsterdamse bedrijfsruimten voor de visverkoop, vaak in souterrains of speciale markthallen. * *Zuurwaren:* De combinatie van vis (haring) en zuurwaren (augurken, uien) was en is typerend voor de Amsterdamse eetcultuur. * *Dichte loods:* Verwijst naar opslag zonder publieke winkelverkoop. ---

Handgeschreven administratieve notitie op gelinieerd papier.

Het document bevat korte, zakelijke aantekeningen betreffende huuradministratie. * In de eerste notitie wordt de betalingsstatus van een huurder (P. de Jong) vastgelegd voor twee bedragen (20 en 22 gulden), vermoedelijk voor een benedenwoning of twee afzonderlijke ruimtes op de benedenverdieping. * De tweede en derde notitie volgen een specifiek patroon waarbij steeds één van de twee genoemde bewoners als "uitgesloten" wordt aangemerkt. In beide gevallen wordt expliciet vermeld dat de achterblijvende bewoner de huurbetalingen voortzet. * De handschriftstijl is een typisch midden-20e-eeuws Nederlands administratief schrift (cursief).

Document

* **Handschrift**: Het betreft een vlot, zakelijk currens-schrift. De vele doorhalingen duiden op een administratieve correctie tijdens het opstellen; de focus verschuift van vijf grossiers naar enkel P. Hansen en Gebr. Klooster. * **Afkortingen**: * **A’dam**: Amsterdam. * **N.V.C.**: De Nederlandse Vis-Centrale, die tijdens de bezettingsjaren de centrale regie voerde over de visdistributie. * **jl.**: Jongstleden. * **hg**: Hectogram (de standaardmaat bij visafslagen). * **Terminologie**: De term **"weeshuiskolen"** (mogelijk gelezen als *weeshuistollen*) is opmerkelijk. In Enkhuizen bestond een historisch recht waarbij een percentage van de afslagopbrengst toekwam aan het plaatselijke weeshuis. De aftrek van 30% die hier genoemd wordt, lijkt een combinatie van dergelijke lokale lasten of specifieke sorteer-verliezen te zijn alvorens de distributieplicht werd berekend. * **Berekening**: De schrijver rekent voor hoeveel de grossiers netto overhouden na de eerste aftrek (bijv. van 7474 naar 5000 hg) en berekent daarop het quotum dat naar Amsterdam moet (bijv. 49% van 3200 is ca. 1568).

Zakelijke brief (typoscript op briefpapier).

Deze brief betreft een zakelijk geschil over de vermissing van één kist levende paling (circa 40 pond). De kern van het conflict is als volgt: 1. **Verzending:** Visser stuurde op 27 mei 1942 negen kisten paling via de Nederlandse Spoorwegen (NS) naar de Vischmarkt in Amsterdam. 2. **Ontvangst:** De Vischmarkt tekende bij ontvangst voor slechts acht kisten. 3. **Verweer NS:** De NS wijst de schadeclaim af. Hun argument is dat er bij aflevering geen onregelmatigheden zijn genoteerd en dat de ontvanger (de Vischmarkt) geen "reserve" (voorbehoud of aantekening van schade/vermissing) heeft gemaakt op de vrachtbrief. 4. **Standpunt Visser:** De afzender concludeert dat de kist waarschijnlijk op de markt in Amsterdam zelf is verdwenen ("gegapt") nadat het door de spoorwegen was afgeleverd. Visser stelt de Gemeente Vischmarkt hiervoor aansprakelijk. De toon van de brief is formeel-zakelijk, maar de woordkeuze "gegapt" geeft een duidelijke beschuldiging van diefstal weer binnen de muren van de Amsterdamse markt.

Zakelijke brief (klachtbrief/sommatie).

* **Inhoud:** De firma B. Visser uit Enkhuizen beklaagt zich over een vermiste kist paling (aal). Op 27 mei 1942 zijn negen kisten verzonden, maar de Amsterdamse vismarkt beweert er slechts acht te hebben ontvangen. Visser voert aan dat de NS bewijs heeft dat alle negen kisten door de markt zijn afgetekend voor ontvangst. * **Toon:** De brief is zakelijk maar dwingend. De termen "GESTOLEN" en "DIEFSTAL" worden in hoofdletters gebruikt om de ernst van de beschuldiging te onderstrepen. Er wordt een harde deadline van acht dagen gesteld voor betaling (Fl. 18,60). * **Ambtelijke verwerking:** De kanttekeningen in de kantlijn laten de interne route binnen de Amsterdamse gemeentelijke diensten zien. Er is opdracht gegeven voor "spoed nazien" en er wordt gevraagd hoe de zaak wordt afgewikkeld. * **Taalgebruik:** Typisch formeel Nederlands uit de eerste helft van de 20e eeuw (bijv. "5 dezer", "mochtten", "minnelijke weg").

Officiële brief (doorslag/minuut van een verzonden schrijven).

* **Taalgebruik:** De brief is opgesteld in zakelijk Nederlands met de destijds gebruikelijke spelling ("zoo", "mededeeling"). * **Inhoud:** Het betreft een korte ontvangstbevestiging. De directeur reageert op een schrijven van de heer Visser van 7 oktober (vijf dagen eerder) en laat weten dat er een onderzoek is gestart. De aard van het onderzoek wordt in deze brief niet gespecificeerd. * **Administratieve sporen:** De aantekening "Verzonden" in de linkerbovenhoek geeft aan dat dit een archiefexemplaar (minuut) is van de daadwerkelijk verstuurde brief. De afkorting "w.g." voor de handtekening staat voor "was getekend", wat gebruikelijk is op een getypte kopie om aan te geven wie het origineel heeft ondertekend.

Doorslag van een getypte zakelijke brief.

* **Administratieve aard:** Het document is een formele bevestiging van een betaling. Het gaat om een relatief klein bedrag van 18,60 gulden. * **Kenmerken:** De afkorting "j.l." staat voor "jongstleden" en "d.d." voor "de dato" (gedateerd op). Het kenmerk "46A/496/4 M." en de initialen "vD/HB" (waarschijnlijk de directeur en de typist) duiden op een gestructureerde administratie. * **Annotaties:** De rode aantekening "Verzonden 12/11" is een verzendbevestiging voor het eigen archief. De handgeschreven naam of paraaf bovenin ("Hmuller") is waarschijnlijk van de behandelend ambtenaar of archivaris.

Doorslag (carbonkopie) van een verzendlijst of geleidebrief voor een officieel besluit.

* **Organisatie:** De Nederlandsche Visscherij Centrale (NVC) was een semi-overheidsorgaan dat tijdens de Tweede Wereldoorlog door de bezetter werd ingesteld (1941) om de gehele visserijketen, van vangst tot distributie en prijsstelling, centraal te reguleren. Na de oorlog bleef de organisatie nog enige jaren in gewijzigde vorm bestaan voor de wederopbouw. * **Personen:** Mr. M.I.P. Vijftigschild was een hooggeplaatste functionaris (vaak aangewezen als secretaris of gevolmachtigde) binnen de NVC. De afkorting "w.g." staat voor "was getekend", wat aangeeft dat dit een officieel afschrift is van een origineel dat door hem is ondertekend. * **Bestemmingen:** De lijst bevat prominente namen uit de Enkhuizer visserijwereld van die tijd. De vermelding van "De Combinatie" in Amsterdam (Kleine Kattenburgerstraat) verwijst naar een inkoopcombinatie of distributiecentrum in de hoofdstad, waar veel vis uit het IJsselmeergebied naartoe werd getransporteerd. * **Administratieve aantekening:** "Boo." linksonder is waarschijnlijk de afkorting van de opsteller of de typist van het document.

Getypte verzendlijst of distributielijst.

Het document betreft een administratieve lijst van personen en instanties aan wie een specifiek bericht of document is verzonden. De lijst richt zich hoofdzakelijk op de visserijgemeenschap in Enkhuizen. Opvallend zijn de typische Enkhuizer familienamen (Klooster, Visser, Rieuwerts) die nauw verbonden zijn met de lokale visserij-industrie. De vermelding van "De Combinatie" in de Kleine Kattenburgerstraat te Amsterdam duidt op een contact in de Amsterdamse vloot of vishandel, aangezien deze buurt historisch nauw verbonden was met de maritieme sector en de haringpakkerij. Het blauwe stempel 'CAS' met nummering wijst op een dossier- of archiefregistratie bij de verzendende instantie.

Document

* **Inhoud:** Het document betreft een officiële prijsvaststelling voor de levering van spiering. De prijs wordt bepaald op 11,67 gulden per kist van 27,5 kg (55 halve kilo's). * **Structuur:** Het is een circulair schrijven gericht aan een groep handelaren in Enkhuizen en een centrale verwerkingsorganisatie ("De Combinatie") in Amsterdam. * **Status:** Dit exemplaar is een "eensluidend afschrift" (een officieel gecertificeerde kopie), gestuurd naar de Directeur van het Marktwezen in Amsterdam voor diens administratie. * **Kenmerken van de tijd:** Het taalgebruik is zakelijk en formeel ("deelen wij U mede"). De stempels en handgeschreven parafen duiden op een strikte bureaucreactische verwerking.

Document

Dit document is een administratieve lijst van Joodse inwoners van Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog. De lijst bevat namen, adressen en statussen met betrekking tot medische keuringen. Opvallende elementen: * **Terminologie:** De term "afgekeurd" duidt op ongeschiktheid voor de 'Arbeitseinsatz' (dwangarbeid) op medische gronden. Annotaties zoals "ziek, attest Dr." en "Geestesv." (geestesziek) dienden als bewijs voor vrijstelling of uitstel. * **Organisatie:** De annotatie "a/" voor bedrijfsnamen suggereert mogelijk een zakelijke of commerciële categorie binnen de lijst. * **Actualisering:** De doorgehaalde namen en de handgeschreven data (maart t/m juni) laten zien dat dit een werkdocument was dat gedurende meerdere maanden werd bijgehouden. * **Locaties:** De adressen beslaan bekende Amsterdamse wijken met een grote Joodse populatie in die tijd (o.a. de Rivierenbuurt en Zuid). ---

Getypte lijst met handgeschreven aantekeningen en rode doorhalingen.

De lijst vertoont een systematische registratie van voornamelijk Joodse Amsterdammers. De kolom "Steun-No." bevat vaak een 'J'-prefix, wat duidt op de aparte administratie voor de Joodse bevolking tijdens de bezetting. De kolom "Reden plaatsing" is in de praktijk gebruikt om de volledige voornamen handgeschreven toe te voegen aan de getypte initialen. De rode doorhalingen bij *J. Vleeschdrager* en *M. Weltevreden* duiden op het feit dat zij van de lijst zijn afgevoerd, wat in deze periode vaak een verandering in status betekende (zoals deportatie, vrijstelling of verhuizing).

# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven aantekeningen in de bovenmarge:] *15/1 43 Visser is als winkelier in versche visch in de verdeeling opgenomen. Voorloopig aan 't werk. en vonnis afwacht v. 4 maanden.* *15/1 6 gewest 1 c [stempel: W]* *Koopen van visch buiten de verdeeling en boven max. prijs* **AFSCHRIFT** **R A P P O R T** den 10 Februari 1943 contrôleur: H. Smakman J. Rechsteiner badge No. 745 -...

# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven rechtsboven:] M. de Boer [Handgeschreven midden boven:] Verzonden 2/8 No. 28/36/2 M G.J.Visser Lindengr. 188 hs 2 Augustus 1941. 28/36/3 M G.J.Visser ~~Lindengracht~~ Anjeliersstraat 202 I Mij is gerapporteerd, dat U zich regelmatig op Uw plaats op de markt aan de Lindengracht en aan de Westerstraat laat bijstaan, zonder de daartoe vere...

# TRANSCRIPTIE *extra* VP/G. 90/6/2 M 20 Maart 1939. den Heer J. Visser, Lindengracht 25 I, Amsterdam-Centrum. Wyk 9. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 24 Februari jl. verleen ik U hierby tot wederopzegging toestemming zich op Uw plaats op de markt Mosplein te laten bystaan - niet vervangen - door N. Mosman. De Directeur,

# TRANSCRIPTIE Straf vischhandelaar L.C. Broere 468/21/1 [rode letter A] A'dam, 10/4 1943 W.v.M. Onder terugzending van het met Uw kantbrief dd. 7 dezer om advies ontvangen stuk No 259 L.M. 1942 heb ik de eer U te berichten dat adressant bij Besluit van den Bm. dd. 8 Jan. 1943 voor den tijd van 6 maanden van de verdeellijsten voor visch werd afgevoerd, tot 1 Juli 1943. Adressant heeft, bij zi...

# TRANSCRIPTIE H.E. van Leeuwen- 30 p. garn. 28 p. 2 p. geturfd Coenraad v.Eekeren 20 p.ger.aal 20 p.schraal - gewogen G.Borgman Jr. 34 p.versche 34 p.ruim - geturfd aal Mej.C.Bos 40 p. " 40 p. " - " w.g. M. Donker ...