A’dam, 2/7 1942
Dir. N. V. C.
Den Haag
---

Hierbij heb ik de eer U te berichten,
dat de grossiers P. Hansen, ~~en J. Visser,~~
Gebr. Klooster ~~& B Visser en~~
~~Kommeren & v Veen~~ te Enkhuizen
in de week van 22 - 28 Juni jl. op den
afslag te Enkhuizen hebben ontvangen:
1. P. Hansen 7474 1/2 hg
2. Gebr. Klooster 4828 "
~~3. J. Visser 1991 "~~
~~4. B. Visser 1109 "~~
~~5. Kommeren & v Veen 1100 "~~
~~P. H.~~

Na aftrek van het percentage voor de
weeshuiskolen (30%) zou er dus overblijven:
1 / 5000 1/2 hg.
2 / 3200 "
~~3 / 1300~~
~~4 / 700~~
Zij moeten volgens Uw
opgave aan A’dam leveren resp.
34% en 49% d.w.z. P. Hansen zal
moeten leveren 1725 1/2 hg. en
Gebr. Klooster 1568 1/2 hg. Zij hebben * Handschrift: Het betreft een vlot, zakelijk currens-schrift. De vele doorhalingen duiden op een administratieve correctie tijdens het opstellen; de focus verschuift van vijf grossiers naar enkel P. Hansen en Gebr. Klooster.
* Afkortingen:
* A’dam: Amsterdam.
* N.V.C.: De Nederlandse Vis-Centrale, die tijdens de bezettingsjaren de centrale regie voerde over de visdistributie.
* jl.: Jongstleden.
* hg: Hectogram (de standaardmaat bij visafslagen).
* Terminologie: De term "weeshuiskolen" (mogelijk gelezen als weeshuistollen) is opmerkelijk. In Enkhuizen bestond een historisch recht waarbij een percentage van de afslagopbrengst toekwam aan het plaatselijke weeshuis. De aftrek van 30% die hier genoemd wordt, lijkt een combinatie van dergelijke lokale lasten of specifieke sorteer-verliezen te zijn alvorens de distributieplicht werd berekend.
* Berekening: De schrijver rekent voor hoeveel de grossiers netto overhouden na de eerste aftrek (bijv. van 7474 naar 5000 hg) en berekent daarop het quotum dat naar Amsterdam moet (bijv. 49% van 3200 is ca. 1568). Dit document is een direct bewijs van de strakke distributiepolitiek tijdens de Duitse bezetting in 1942. Om de voedselvoorziening in de grote steden (zoals Amsterdam) te waarborgen, werden grossiers in vissersplaatsen zoals Enkhuizen verplicht om een aanzienlijk deel van hun aankoop direct door te sluizen naar de centrale instanties. De N.V.C. in Den Haag fungeerde hierbij als de controlerende autoriteit die bepaalde welk percentage van de vangst voor de lokale markt was en wat naar de 'hongerende' steden moest worden getransporteerd. De vermelding van de weeshuis-afdracht toont aan dat eeuwenoude lokale rechten zelfs in oorlogstijd nog in de boeken verwerkt werden, al was het maar als aftrekpost voor de centrale leveringsplicht. B. Visser C.