Administratieve brief / Rapportage (doorslag) 7 Juli 1942 Onbekend (ondertekend namens "De Directeur", mogelijk van een lokale visserij-instantie of keuringsdienst) [Handgeschreven potlood:] inv. nr. de kluis

[Handgeschreven blauwe inkt:] Moormann pf. 42               VD/HB.

46A/421/1 M.

7 Juli 1942.

den Heer Directeur der Neder-
                                              landsche Visscherijcentrale,
                                              Jul. van Stolbergplein 3-4,
Den Haag.

Hierbij heb ik de eer U te berichten, dat de
grossiers P. Hansen en Gebr. Klooster te Enkhuizen in de
week van 22-28 Juni j.l. op den afslag te Enkhuizen
hebben ontvangen:
          1. P. Hansen:           7474 ½ kg.
          2. Gebr. Klooster:      4828   "
Na aftrek van het percentage voor de Weermacht (30 %)
zou er dus overblijven:
          1. 5000 ½ kg.
          2. 3200   "
Zij moeten volgens Uw opgave aan Amsterdam leveren res-
pectievelijk 34 % en 49 %, dit wil zeggen, P. Hansen had
moeten leveren: 1725 ½ kg. en Gebr. Klooster: 1568 ½ kg.
Zij hebben echter gestuurd:
          1. P. Hansen:           1302 ½ kg.
          2. Gebr. Klooster:      1211   "
Ik verzoek U hiernaar een onderzoek te doen instellen.
Voorts is uit een onderzoek, ingesteld door den Centra-
len Crisis Contrôle Dienst gebleken, dat Edelenbosch te
Enkhuizen levert aan C. van Bambergen te Amsterdam.
19 ½ % van zijn toewijzingen. In de periode van 18 Mei
tot 13 Juni j.l. heeft Bambergen op deze wijze ontvan-
gen: 2090 ½ kg. aal. Het lijkt mij onjuist, dat een Am-
sterdamsche straathandelaar, hetgeen Bambergen altijd
is geweest, nu rechtstreeks van een grossier in Enkhui-
zen visch zou mogen betrekken, alleen op de mededeeling,
dat hij thans zijn visch buiten Amsterdam verkoopt.

De Directeur, Het document is een zakelijke correspondentie uit de Tweede Wereldoorlog betreffende de distributie en controle van vis (met name aal/paling) vanuit Enkhuizen naar Amsterdam. De kern van de brief is tweeledig:

1. Quota-overschrijding/Onderlevering: Twee grossiers in Enkhuizen (P. Hansen en Gebr. Klooster) hebben aanzienlijk minder vis aan de stad Amsterdam geleverd dan de hun toegewezen percentages voorschreven, na aftrek van het verplichte deel voor de Duitse bezetter (de Wehrmacht, 30%).
2. Onregelmatigheden in de distributieketen: Er wordt melding gemaakt van een onderzoek door de Centrale Crisis Contrôle Dienst (CCD). Een zekere Edelenbosch uit Enkhuizen levert rechtstreeks aan een Amsterdamse straathandelaar (C. van Bambergen). De afzender zet vraagtekens bij deze directe lijn, omdat straathandelaren normaal gesproken niet rechtstreeks bij de bron (grossiers) mogen inkopen, zelfs niet met het excuus dat de verkoop buiten Amsterdam plaatsvindt.

De toon is formeel en rapporterend, passend bij de strikte bureaucratie van de voedselvoorziening tijdens de bezettingstijd. Dit document stamt uit een periode waarin de voedselvoorziening in Nederland volledig onder controle stond van de overheid en de bezetter (Rijksbureau voor de Voedselvoorziening). De Nederlandsche Visscherijcentrale was het orgaan dat toezicht hield op de visserijsector.

Tijdens de bezetting was er een chronisch tekort aan voedsel, waardoor strikte distributieregels en contingenten (quota) werden ingesteld. Een vast deel van de vangst (hier 30%) werd direct opgeëist door de Wehrmacht. De rest moest volgens een verdeelsleutel over het land worden verspreid om de steden te voeden.

De vermelding van de Centrale Crisis Contrôle Dienst (CCD) is cruciaal. De CCD was de opsporingsdienst die toezag op de naleving van de distributiewetten en de strijd aanbond met de zwarte handel. De brief weerspiegelt de angst voor illegale handel: als vis niet via de officiële kanalen in Amsterdam aankwam, werd deze waarschijnlijk op de zwarte markt tegen veel hogere prijzen verkocht. Het "rechtstreeks betrekken" van vis door een straathandelaar bij een grossier werd gezien als een verdachte doorbreking van de gecontroleerde keten. C. van Bambergen P. Hansen Rijksbureau Wehrmacht