Getypt rapport met handgeschreven kanttekeningen en handtekeningen. 8 september 1942 (rapport), 16 oktober 1942 (handgeschreven aantekening). [Rechtsboven, handgeschreven:] 39

[Midden boven, getypt:] R A P P O R T
[Midden boven, handgeschreven:] terug aan Directeur [onderstreept]

[Tekst:]
Naar aanleidng van het rapport van controleur Marinus, d.d. 3 September 1942, heb ik een nader onderzoek ingesteld waarbij het volgende is gebleken.

Klaas de Groot verklaarde mij, dat hem door L. Rooseman een kist schar te koop was aangeboden ver de boven de vastgestelde prijs, terwijl deze schar tevens in de verdeeling had gemoeten. Hij, de Groot, had de kist schar wel willen accepteeren tegen de vastgestelde prijs, doch hiervan wilde Rooseman blijkbaar niets weten. De Groot verklaarde mij, dat hij voor dat de schar in de verdeeling was opgenomen, [doorgestreept: reeds] geregeld behoorlijke kwantums van Rooseman had betrokken en hem hiervoor altijd goede prijs had betaald. Toen hij dan ook bemerkte, dat Rooseman de kist schar blijkbaar aan een ander had verkocht, werd hij hierover zeer kwaad en zou toen Chef-Marktopzichter Stam of iemand anders hiervan in kennis hebben [doorgestreept: gezk] gesteld.

De kooper Bosbaan, die blijkbaar het geval van nabij had meegemaakt en nu bemerkte, dat de Groot van een en ander mededeeling deed, vond het van de Groot een verraderlijke handeling, temeer waar de Groot voordien zooveel visch van de gebroeders Rooseman had gehad. Dat zij eerst samen de handel deden, aldus Bosbaan, zonder dat een ander eens een kist visch kon krijgen heeft mijzelf meer dan eens geergerd. Maar dat de Groot nu Rooseman ging aanbrengen vond [doorgestreept: hij] nog gemeener,

Zoo haalde het eene woord het andere uit met het reeds bekende gevolg. Zooals mij, rapporteur, bij onderzoek bleek, was het geval tusschen de Groot en Bosbaan inderdaad bijgelegd. De questie van de kist met schar is, naar den heer de Haer mij evenwel verklaarde, door den C.C.D. verder in onderzoek genomen.

[Rechts:]
Amsterdam 8 September 1942
Controleur,
[Handtekening: P. Halthuis / Hilthuis?]

[Links:]
Den Heer Inspectuer
van de Vischmarkt.

[Linksonder, handgeschreven in schuine regels:]
Hr. Visser
heeft toegezegd
rapport van
Controleur C.C.D.
te zullen doorzenden
16-10-'42
[Handtekening/Paraaf: de Haer] * Inhoud: Het rapport doet verslag van een incident op de Amsterdamse vismarkt. Er is sprake van een conflict tussen een handelaar (Rooseman) en een koper (Klaas de Groot). Rooseman probeerde vis ("schar") buiten de officiële distributie om te verkopen tegen een prijs boven het wettelijk maximum.
* Conflict: De Groot werd boos omdat hij de vis niet kreeg en dreigde de inspectie in te lichten. Een derde partij, Bosbaan, beschuldigt De Groot van hypocrisie: De Groot zou voorheen zelf hebben geprofiteerd van illegale handel met Rooseman ("verraderlijke handeling").
* Taalgebruik: Het document bevat enkele typefouten ("aanleidng", "inspectuer") die kenmerkend zijn voor ambtelijke documenten uit die tijd. Het woord "aanbrengen" (verraden/aangeven) duidt op de beladen sfeer tijdens de bezetting.
* Juridische status: De zaak is overgedragen aan de Crisis Controle Dienst (C.C.D.), de instantie die tijdens de oorlog toezag op de handhaving van de distributiewetten en prijsbeheersing. Dit document stamt uit september 1942, midden in de Duitse bezetting van Nederland. Vanwege de toenemende schaarste was de handel in levensmiddelen, waaronder vis, strikt gereguleerd via een distributiesysteem en prijsbeheersing om zwarte handel tegen te gaan.

De Crisis Controle Dienst (C.C.D.) speelde een cruciale rol in het opsporen van economische delicten. Het document illustreert de onderlinge spanningen tussen handelaren op de werkvloer, waarbij eigenbelang, nijd over misgelopen handel en de dreiging van aangifte bij de autoriteiten (collaboratie of simpelweg handhaving) hand in hand gingen. Het toont aan hoe zelfs kleine partijen vis onderwerp werden van officieel onderzoek door de verstoorde marktverhoudingen in oorlogstijd. L. Rooseman Marinus (Controleur) P. Halthuis