Zakelijke brief (typschrift met handgeschreven toevoegingen). 3 november 1942. N.V. Nederlandsche Spoorwegen (NS), Dienst van Exploitatie, Utrecht. De Directeur van het Marktwezen, Jan van Galenstraat 14, Amsterdam(W). K 2343 34. 15000. 29-IX-41
317
N.V. NEDERLANDSCHE SPOORWEGEN
GEVESTIGD TE UTRECHT

DIENST VAN EXPLOITATIE POSTREKENING 3859
Telegramadres: SPOORWEGEN UTRECHT
BIJLAGEN : TELEFOON 15871 Toestel
[Stempel: Nº 46a/770/2 M. 1942 5/11]

                    **Aan den Directeur van het**
                              **Marktwezen**
                        **Jan van Galenstraat 14**
                             **A M S T E R D A M (W)**

Uw kenmerk Uw brief van Ons kenmerk
46 A/770/1 M 21.10.42 Ep 43 V 90 Nr.1349/17

                                                          **UTRECHT,**

ONDERWERP: Mosselenvervoer. Datum: 3 november '42

Mijnheer,

        **In antwoord op uw brief van 21 October deelen wij u mede, dat de bijzondere omstandigheden, waaronder thans vooral des nachts gewerkt moet worden oorzaak zijn, dat niet steeds op aankomst van den wagen mosselen den dag na verzending kan worden gerekend.**
        **Inmiddels zijn echter door ons maatregelen getroffen, waardoor, naar wij vertrouwen een meer regelmatige aankomst kan worden verwacht.**
                                                          **Hoogachtend,**
                  **Vr. den Chef v.d. Dienst v. Exploitatie,**
                                                          [Handtekening]

Verzoeke bij beantwoording ons kenmerk
en den datum van dezen brief te vermelden.

--- * Inhoud: De NS reageert op een klacht of navraag van de directeur van het Amsterdamse Marktwezen over de onbetrouwbare levertijden van mosselen per spoor. De NS erkent dat levering op de dag na verzending momenteel niet gegarandeerd kan worden.
* Oorzaak: Als reden worden "bijzondere omstandigheden" opgegeven, specifiek het feit dat er momenteel veel 's nachts gewerkt moet worden. Dit is een versluierde verwijzing naar de oorlogsomstandigheden (zie context).
* Toezegging: De NS stelt dat er maatregelen zijn genomen om de regelmaat van de transporten te verbeteren.
* Administratieve sporen: Het stempel linksboven suggereert dat de brief op 5 november 1942 is binnengekomen bij de administratie van de ontvanger. De handgeschreven '3' in de datum wijst op het handmatig dateren van een voorgetypt concept.

--- * Tijdsbeeld (1942): De brief is geschreven tijdens de Duitse bezetting van Nederland in de Tweede Wereldoorlog. De "bijzondere omstandigheden" en het "nachtwerk" verwijzen naar de enorme druk op het spoorwegnet door militair transport van de Wehrmacht, brandstoftekorten, en de noodzaak om onder dekking van de duisternis te werken vanwege de verduisteringsmaatregelen en het gevaar van geallieerde luchtaanvallen.
* Voedselvoorziening: Mosselen waren tijdens de bezetting een cruciale bron van eiwitten, omdat vlees en andere producten schaars en op de bon waren. Een efficiënte distributie naar de Centrale Markthallen in Amsterdam (gelegen aan de Jan van Galenstraat) was daarom van groot belang voor de voedselvoorziening van de stad.
* De NS in oorlogstijd: De NS bleef onder Nederlands beheer maar stond onder strikt toezicht van de bezetter. De dienstverlening voor civiele doeleinden, zoals het transport van verse levensmiddelen, kwam steeds verder in het gedrang door de eisen van de Duitse oorlogsindustrie.