Handgeschreven brief (verzoekschrift aan een overheidsinstantie).
Origineel
Handgeschreven brief (verzoekschrift aan een overheidsinstantie). 4 november 1942. J.W.T. Bommer. [Stempel linksboven:]
No 46A/839/1 M. 1942 7/11
[Rechtsboven geschreven:]
283
n.i. Ympe
[Datum:]
Adam 4 Nov: 42
Mijnheer
Ik was een paar keer aan uw Kantoor
om een verzoek om een toewijzing voor gerookte vis
en gepelde garnalen. Daar ik ten antwoord kreeg dat
ik dat schriftelijk moest doen. Zoo wendt ik mij tot
u om in de bedeling opgenomen te worden. Daar
ik het nu zoo niet meer op de Markt ken koopen.
Hr. v Santen weet er van dat ik die handel meer dan
10 jaar verkocht heeft. want wij hebben in één buurt
gewoont en gestaan.
In afwachting. J.W.T. Bommer
3de Egelantiersdwarsstraat
11-5
Alhier
[Diagonaal over de handtekening geschreven:]
afwijze
[Onderaan in rood:]
46A/839/2 * Inhoud: De heer Bommer verzoekt om een officiële toewijzing (vergunning of toewijzing van goederen) voor de handel in gerookte vis en gepelde garnalen. Hij geeft aan dat hij voorheen deze goederen vrij op de markt kon inkopen, maar dat dit door de oorlogsomstandigheden en distributieregels niet meer mogelijk is. Hij voert als bewijs van zijn vakbekwaamheid aan dat hij al meer dan tien jaar in deze branche werkzaam is en verwijst naar een "Hr. v Santen" als referent.
* Taalgebruik: De brief is geschreven in een eenvoudig, ietwat archaïsch Nederlands met enkele spelfouten die kenmerkend zijn voor die tijd en sociale klasse (bijv. "ken" in plaats van "kan", "verkocht heeft" in plaats van "heb", "gewoont" in plaats van "gewoond").
* Besluitvorming: De ambtelijke reactie is kort en krachtig. De diagonale krabbel "afwijze" (waarschijnlijk een instructie voor de administratie om een afwijzingsbrief te sturen) geeft aan dat het verzoek niet is ingewilligd. Dit document stamt uit de periode van de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. In 1942 was de schaarste aan voedsel en handelsgoederen groot. De distributie en handel stonden onder strikt toezicht van de Rijksbureaus en de plaatselijke distributiediensten.
Zonder een officiële "toewijzing" mocht een handelaar geen goederen inkopen. Kleine zelfstandigen, zoals de heer Bommer uit de Jordaan (Egelantiersdwarsstraat), werden vaak zwaar getroffen door deze regels. De afwijzing van zijn verzoek betekende waarschijnlijk dat hij zijn broodwinning in de vishandel niet kon voortzetten. De vermelding "in de bedeling opgenomen te worden" verwijst naar het systeem waarbij schaarse goederen door de overheid werden toegewezen aan geregistreerde handelaren. Bommer verzoekt (De heer) J.W.T. Bommer