Handgeschreven verzoekschrift op gelinieerd papier. 5 november 1942. H. Schilder (bijnaam "Tik"), winkelier. Een niet nader gespecificeerde commissie (waarschijnlijk de Distributiekring of een visserij-instantie). Volendam. 5.11.1942.

Nº 469/843/1 M.1942 5/h

Geachte Comm.

Ondergeteekende H. Schilder winkelier
J v Geelenstr 94 Edam
verzoekt in aanmerking te komen
voor een toewijzing gerookte visch.
Bij voorbaat dankend hoogachtend

H Schilder (Tik)
Stationsstr 4 Volendam

[Groot handgeschreven over de onderste helft:]
Afwijzen

[Onderaan in rood potlood:]
469/843/2 Het document is een zakelijk verzoek van een winkelier om een "toewijzing gerookte visch". De tekst is geschreven in de destijds gangbare formele spelling (zoals ondergeteekende en visch). Het handschrift is goed leesbaar en getuigt van een zekere mate van formele correspondentie-ervaring.

Opvallend is de administratieve afhandeling. De grote krabbel "Afwijzen" over de handtekening van de aanvrager heen laat er geen twijfel over bestaan dat het verzoek werd afgewezen. De diverse nummers en stempels duiden op een strakke bureaucratische registratie binnen het betreffende overheidsorgaan. De brief is geschreven tijdens de Tweede Wereldoorlog (1942). In deze periode was Nederland bezet en was er sprake van een strikt distributiesysteem vanwege voedseltekorten. Bijna alle handel in levensmiddelen, inclusief vis, was onderworpen aan vergunningen en quota die door de overheid (onder toezicht van de bezetter) werden verstrekt.

Een specifiek lokaal element is de toevoeging van de bijnaam "(Tik)" achter de naam H. Schilder. In Volendam komen bepaalde achternamen (zoals Schilder, Kwakman, Keizer) zo veelvuldig voor dat bijnamen (ook wel 'visserijnamen' of 'toenamen' genoemd) essentieel zijn om personen officieel en sociaal van elkaar te kunnen onderscheiden. Zelfs in correspondentie met instanties werd dit destijds vaak toegevoegd ter verduidelijking. Het feit dat de aanvrager in Volendam woonde maar een adres in Edam (J. v. Geelenstraat) opgaf, duidt waarschijnlijk op de locatie van zijn winkel of opslag. H. Schilder