Archief 745
Inventaris 745-391
Pagina 142
Dossier 2A
Jaar 1942
Stadsarchief

Concept-brief met handgeschreven correcties en kanttekeningen.

Omstreeks begin juni 1942 (verwijst naar besluiten van 22 en 29 mei 1942). Van: Onbekend (vermoedelijk de directeur van de Centrale Markt of een hoge ambtenaar van de gemeente Amsterdam).

Origineel

Concept-brief met handgeschreven correcties en kanttekeningen. Omstreeks begin juni 1942 (verwijst naar besluiten van 22 en 29 mei 1942). Onbekend (vermoedelijk de directeur van de Centrale Markt of een hoge ambtenaar van de gemeente Amsterdam). (Doorhalingen in de tekst zijn weergegeven met een streep; handgeschreven toevoegingen staan tussen vierkante haken [ ] op de vermoedelijke plek in de zin.)

C O N C E P T .

VD/HB.

Straf Gebr. P. en J. Karsseboom
Centrale Markt.

Den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen

Onder terugzending van het met Uw kantbrief d.d. 8 dezer om spoedig advies ontvangen stuk No. 54/21 L.M.1942, heb ik de eer U te berichten, dat de expediteursfirma Karsseboom ~~bestaande uit de firman-ten P. en J. Karsseboom~~, in aansluiting op een door mij voor den tijd van 14 dagen opgelegde straf, met ingang van 29 Mei j.l. bij Besluit van den Burgemeester d.d. 29 Mei j.l. No. 54/21 L.M., wegens het ernstig in gevaar brengen van den goeden gang van zaken bij de distributie van aardappelen op de Centrale Markt, is gestraft met ontneming van het recht van toegang tot de Centrale Markt voor onbepaalden tijd, zulks krachtens het bepaalde in artikel 35 van het Reglement op de Centrale Markt.

De feiten, welke aanleiding hebben tot deze strafmaatregele~~x~~ [n], zijn neergelegd in mijn voorstel d.d. 22 Mei j.l. No. 77/37/8 M.; daaruit blijkt, dat de firma Karsseboom is gestraft wegens het onbevoegd uitoefenen van den groothandel met een partij aardappelen, welke niet voor de consumptie was geschikt, ~~en dat een der firmanten bovendien~~ [zoo mede wegens het feit, dat] handel heeft gedreven met een bon, rechtgevende op den aankoop van 25 hl. zandaardappelen, waarbij de expeditiefirma tenslotte de aardappelen aan den uiteindelijken kooper ~~heeft~~ afgeleverd. Het gaat hier derhalve om twee afzonderlijke zaken. ~~Daarnaast zou~~ Bij bovenbedoelde tarnsacties [sic], [kon tevens] overschrijding der maximumprijzen hebben plaatsgevonden. [De feite...] Van al deze feiten staat alleen de overschrijding van de maximumprijzen ter beoordeeling van den Inspecteur voor de Prijsbeheersching. Van de beide gevallem [sic] van prijsoverschrijding heeft de prijsrechter thans nog alleen één geval berecht. Indien zou blijken, dat Karsseboom terzake niet strafbaar is, omdat het feit niet bewezen kan worden, dan houdt dit naar mijn meening stellig niet in, dat hem en zijn expediteursbedrijf weder toegang tot de Centrale Markt moet worden verleend, omdat de van gemeentewege tegen Karsseboom genomen maatregelen zijn [veeler] gebaseerd op overtredingen van het Marktreglement, welke zich geheel en al aan de beoordeeling van den prijsrechter onttrekken; de prijsovertredingen waren [van] de gemeente bijkomstig.

Het verweer, ~~dat~~ [van] adressant, dat slechts Karsseboom iets ten laste is gelegd kan slechts gelden voor wat de prijsoverschrijdingen betreft; ten aanzien [rest van tekst valt buiten de scan].

Handgeschreven kanttekeningen (links):
* Midden links: Toch de bon heeft in ontvangst genomen en de aard[appelen] getransporteerd.
* Diagonaal: L ; in dit geval heeft de prijsrechter volstaan met het eischen van een geringe boete, omdat inmiddels de zware straf van ontzegging van toegang tot de Markt was toegepast.
* Onderaan: * Mr. v. d. Waard merkt nog op dat de vonnissen der prijsrechter ook onder de aandacht van de Wethouder (Mr. Walraven) zijn gebracht. De kern van dit document is een administratief verweer om een bedrijf (firma Karsseboom) permanent de toegang tot de Centrale Markt te ontzeggen. Er spelen drie zaken:
1. Onbevoegde groothandel: Het verhandelen van aardappelen die ongeschikt waren voor consumptie.
2. Bonfraude: Onjuist gebruik van distributiebonnen voor 25 hectoliter zandaardappelen.
3. Prijsopdrijving: Het overschrijden van de wettelijk vastgestelde maximumprijzen.

De schrijver betoogt dat, ongeacht de uitspraak van de 'prijsrechter' over de prijsopdrijving, de gemeente het recht heeft de firma te weren op basis van het Marktreglement. De handgeschreven kanttekening onthult een interessante juridische wisselwerking: de prijsrechter gaf een lage boete juist omdat de gemeente het bedrijf al zwaar had gestraft met de marktontzegging. Dit document dateert uit mei/juni 1942, tijdens de Duitse bezetting van Nederland. In deze periode was de voedselvoorziening strikt gereguleerd via een distributiesysteem. De Centrale Markt in Amsterdam was een cruciaal knooppunt. Fraude met distributiebonnen of het verhandelen van kwalitatief slechte aardappelen werd gezien als een ernstige bedreiging voor de volksgezondheid en de openbare orde ("den goeden gang van zaken").

De genoemde "Wethouder voor de Levensmiddelen" was Mr. Walraven. De burgemeester die het besluit ondertekende, was de door de bezetter aangestelde Edward Voûte. Het document illustreert de harde hand waarmee de distributie van schaarse goederen tijdens de oorlogsjaren werd gecontroleerd.

Samenvatting

De kern van dit document is een administratief verweer om een bedrijf (firma Karsseboom) permanent de toegang tot de Centrale Markt te ontzeggen. Er spelen drie zaken:
1. Onbevoegde groothandel: Het verhandelen van aardappelen die ongeschikt waren voor consumptie.
2. Bonfraude: Onjuist gebruik van distributiebonnen voor 25 hectoliter zandaardappelen.
3. Prijsopdrijving: Het overschrijden van de wettelijk vastgestelde maximumprijzen.

De schrijver betoogt dat, ongeacht de uitspraak van de 'prijsrechter' over de prijsopdrijving, de gemeente het recht heeft de firma te weren op basis van het Marktreglement. De handgeschreven kanttekening onthult een interessante juridische wisselwerking: de prijsrechter gaf een lage boete juist omdat de gemeente het bedrijf al zwaar had gestraft met de marktontzegging.

Historische Context

Dit document dateert uit mei/juni 1942, tijdens de Duitse bezetting van Nederland. In deze periode was de voedselvoorziening strikt gereguleerd via een distributiesysteem. De Centrale Markt in Amsterdam was een cruciaal knooppunt. Fraude met distributiebonnen of het verhandelen van kwalitatief slechte aardappelen werd gezien als een ernstige bedreiging voor de volksgezondheid en de openbare orde ("den goeden gang van zaken").

De genoemde "Wethouder voor de Levensmiddelen" was Mr. Walraven. De burgemeester die het besluit ondertekende, was de door de bezetter aangestelde Edward Voûte. Het document illustreert de harde hand waarmee de distributie van schaarse goederen tijdens de oorlogsjaren werd gecontroleerd.

Gerelateerde Documenten 1