Archief 745
Inventaris 745-392
Pagina 419
Dossier 104
Jaar 1942
Stadsarchief

Handgeschreven begeleidend briefje (kattenbelletje).

20 april 1942 (20-4-'42). Van: Getekend met de initialen "J.R.".

Origineel

Handgeschreven begeleidend briefje (kattenbelletje). 20 april 1942 (20-4-'42). Getekend met de initialen "J.R.". Joubertstraat [linksboven]
20-4-'42 [rechtsboven]

Dhr: de Vries [onderstreept]

Mij werd verzocht U dit briefje te overhandigen
in verband met een voorkeurs kaart. De
juiste toedracht is mij niet bekend.

[rechtsonder:]
J.R. [onderstreept]
B 20/4 '42

[linksonder, mogelijk latere toevoeging:]
echte ongerseeren [onduidelijk]
"een dezer dagen" * Inhoud: De afzender, J.R., fungeert als tussenpersoon en overhandigt een (niet bijgevoegd) schrijven aan de heer de Vries. Dit schrijven heeft betrekking op een "voorkeurskaart". Opvallend is dat de afzender expliciet vermeldt dat de "juiste toedracht" hem of haar niet bekend is, wat duidt op een behoefte aan discretie of compartimentering van informatie.
* Handschrift: Het betreft een vlot, geoefend en verzorgd cursief handschrift, kenmerkend voor de periode. De aantekening linksonder lijkt in een ander handschrift of met een andere pen te zijn gezet, wat kan duiden op een latere archiefnotitie of een opmerking van de ontvanger.
* Terminologie: De term "voorkeurskaart" is in de context van 1942 zeer specifiek. Het verwijst naar documenten (vaak "Sperren" genoemd) die Joodse burgers tijdelijk vrijstelden van deportatie. * Historische achtergrond: Het document dateert van april 1942, een maand waarin de anti-Joodse maatregelen in bezet Nederland in alle hevigheid toenamen (de invoering van de Jodenster volgde enkele dagen later, op 3 mei 1942). De Joubertstraat lag in de Transvaalbuurt in Amsterdam-Oost, een wijk met een zeer grote Joodse populatie die zwaar getroffen werd door de Holocaust.
* Betekenis van de "voorkeurskaart": In deze periode probeerden veel Joden via connecties of speciale lijsten (zoals de Barneveld-lijst of de lijsten van de Joodse Raad) een bevoorrechte status te verkrijgen om transport naar de kampen te voorkomen of uit te stellen. De "voorkeurskaart" in dit briefje is zeer waarschijnlijk een referentie naar een dergelijke poging tot bescherming.
* Veiligheid en discretie: Het feit dat de boodschapper beweert de details niet te kennen ("toedracht niet bekend"), past in het patroon van clandestiene hulpverlening of het werk van de Joodse Raad, waarbij men probeerde de risico's voor de betrokkenen te minimaliseren door informatie slechts op een need-to-know basis te delen.

Samenvatting

  • Inhoud: De afzender, J.R., fungeert als tussenpersoon en overhandigt een (niet bijgevoegd) schrijven aan de heer de Vries. Dit schrijven heeft betrekking op een "voorkeurskaart". Opvallend is dat de afzender expliciet vermeldt dat de "juiste toedracht" hem of haar niet bekend is, wat duidt op een behoefte aan discretie of compartimentering van informatie.
  • Handschrift: Het betreft een vlot, geoefend en verzorgd cursief handschrift, kenmerkend voor de periode. De aantekening linksonder lijkt in een ander handschrift of met een andere pen te zijn gezet, wat kan duiden op een latere archiefnotitie of een opmerking van de ontvanger.
  • Terminologie: De term "voorkeurskaart" is in de context van 1942 zeer specifiek. Het verwijst naar documenten (vaak "Sperren" genoemd) die Joodse burgers tijdelijk vrijstelden van deportatie.

Historische Context

  • Historische achtergrond: Het document dateert van april 1942, een maand waarin de anti-Joodse maatregelen in bezet Nederland in alle hevigheid toenamen (de invoering van de Jodenster volgde enkele dagen later, op 3 mei 1942). De Joubertstraat lag in de Transvaalbuurt in Amsterdam-Oost, een wijk met een zeer grote Joodse populatie die zwaar getroffen werd door de Holocaust.
  • Betekenis van de "voorkeurskaart": In deze periode probeerden veel Joden via connecties of speciale lijsten (zoals de Barneveld-lijst of de lijsten van de Joodse Raad) een bevoorrechte status te verkrijgen om transport naar de kampen te voorkomen of uit te stellen. De "voorkeurskaart" in dit briefje is zeer waarschijnlijk een referentie naar een dergelijke poging tot bescherming.
  • Veiligheid en discretie: Het feit dat de boodschapper beweert de details niet te kennen ("toedracht niet bekend"), past in het patroon van clandestiene hulpverlening of het werk van de Joodse Raad, waarbij men probeerde de risico's voor de betrokkenen te minimaliseren door informatie slechts op een need-to-know basis te delen.

Locaties

Joubertstraat (Joodse Markt)

Producten

Dieren: Kat Kruidenier (Droog): Rijst Textiel & Kleding: Band Textiel & Kleding: Kleding Textiel & Kleding: Stof Textiel & Kleding: Textiel Vis & Zee: Aal Vis & Zee: Vis

Thema's

Jodenster/Maatregelen Razzia & Arrestatie

Gerelateerde Documenten 6