Archief 745
Inventaris 745-403
Pagina 342
Dossier 28
Jaar 1943
Stadsarchief

Handgeschreven brief (verzoekschrift).

11 november 1943. Van: J. G. Tieman, woonachtig aan de Mauritskade 9a hs., Amsterdam Oost. Aan: Waarschijnlijk de Marktmeester of de betreffende afdeling van de Gemeente Amsterdam. Dossier: 29/98/1

Origineel

Handgeschreven brief (verzoekschrift). 11 november 1943. J. G. Tieman, woonachtig aan de Mauritskade 9a hs., Amsterdam Oost. Waarschijnlijk de Marktmeester of de betreffende afdeling van de Gemeente Amsterdam. [Bovenaan links, stempel:]
No. 29/98/1 M. 1943 $\frac{12}{11}$

[Bovenaan rechts:]
501
11 November 1943.

[Brieftekst:]
Weledele Heer

Daar ik 4 Maanden in dienst
ben geweest van de Landstorm
en voor die tijd een stand-
plaats had gehad op de Nieuw-
markt in Horloge, foto, toestellen
en andere tweede hands goederen
verzoek ik u beleefd weder een
plaats te mogen hebben.

Verblijf ik in afwachting.

J G Tieman.
Mauritskade 9a hs.
Amsterdam Oost.

[Kantlijn en onderaan, ambtelijke notities:]
Th. Reygwaert.
Rapport
Marktambtenaar
17-11-43
[Onleesbare naam/paraaf]

De hierboven genoemde Tieman
was mij niet bekent tijdens de tijd
dat ik op de markt Nieuwmarkt
heb dienst gedaan.
18/11 43 [Paraaf] * Inhoud: De afzender, J.G. Tieman, verzoekt om terugkeer op de Nieuwmarkt in Amsterdam met een kraam voor horloges, camera's ("foto, toestellen") en tweedehands goederen. Hij motiveert dit verzoek door aan te geven dat hij deze standplaats al had voordat hij vier maanden in dienst trad bij de 'Landstorm'.
* Ambtelijke reactie: Een marktambtenaar heeft de bewering getoetst. In de kanttekening van 18 november 1943 wordt gesteld dat Tieman niet bekend is bij de functionaris die in die periode op de Nieuwmarkt dienst deed. Dit suggereert een twijfel aan de rechtmatigheid van het verzoek of een gebrek aan bewijs voor zijn eerdere aanwezigheid op de markt.
* Taalgebruik: De brief is geschreven in de formele stijl van die tijd ("Weledele Heer", "Verblijf ik in afwachting"). Er staat een spelfout in de ambtelijke notitie ("bekent" in plaats van "bekend"). * Historische periode: De brief dateert uit november 1943, midden in de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog.
* De Landstorm: De vermelding van de "Landstorm" is cruciaal. De Nederlandsche Landstorm (later onderdeel van de Waffen-SS) was een paramilitaire organisatie die collaboreerde met de bezetter. Het feit dat de schrijver dit als argument gebruikt, duidt erop dat hij verwachtte dat zijn dienstname bij een pro-Duitse eenheid hem zou helpen bij het verkrijgen van gunsten of het terugkrijgen van zijn nering van de (onder toezicht staande) gemeentelijke instanties.
* De Nieuwmarkt: De markt op de Nieuwmarkt bevond zich in het hart van de toenmalige Jodenbuurt. In 1943 was deze buurt nagenoeg leeggehaald door de deportaties. De handel in tweedehands goederen, waaronder horloges en camera's, was in die periode vaak gelinkt aan goederen die waren achtergelaten of in beslag genomen.
* Administratie: Het document geeft een inkijkje in hoe de bureaucratie in bezet Amsterdam bleef doorfunctioneren, waarbij zelfs kleine verzoeken om marktplaatsen nauwgezet werden gecontroleerd en geannoteerd door marktambtenaren. G. Tieman J.G. Tieman Gemeente Amsterdam Puls

Samenvatting

  • Inhoud: De afzender, J.G. Tieman, verzoekt om terugkeer op de Nieuwmarkt in Amsterdam met een kraam voor horloges, camera's ("foto, toestellen") en tweedehands goederen. Hij motiveert dit verzoek door aan te geven dat hij deze standplaats al had voordat hij vier maanden in dienst trad bij de 'Landstorm'.
  • Ambtelijke reactie: Een marktambtenaar heeft de bewering getoetst. In de kanttekening van 18 november 1943 wordt gesteld dat Tieman niet bekend is bij de functionaris die in die periode op de Nieuwmarkt dienst deed. Dit suggereert een twijfel aan de rechtmatigheid van het verzoek of een gebrek aan bewijs voor zijn eerdere aanwezigheid op de markt.
  • Taalgebruik: De brief is geschreven in de formele stijl van die tijd ("Weledele Heer", "Verblijf ik in afwachting"). Er staat een spelfout in de ambtelijke notitie ("bekent" in plaats van "bekend").

Historische Context

  • Historische periode: De brief dateert uit november 1943, midden in de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog.
  • De Landstorm: De vermelding van de "Landstorm" is cruciaal. De Nederlandsche Landstorm (later onderdeel van de Waffen-SS) was een paramilitaire organisatie die collaboreerde met de bezetter. Het feit dat de schrijver dit als argument gebruikt, duidt erop dat hij verwachtte dat zijn dienstname bij een pro-Duitse eenheid hem zou helpen bij het verkrijgen van gunsten of het terugkrijgen van zijn nering van de (onder toezicht staande) gemeentelijke instanties.
  • De Nieuwmarkt: De markt op de Nieuwmarkt bevond zich in het hart van de toenmalige Jodenbuurt. In 1943 was deze buurt nagenoeg leeggehaald door de deportaties. De handel in tweedehands goederen, waaronder horloges en camera's, was in die periode vaak gelinkt aan goederen die waren achtergelaten of in beslag genomen.
  • Administratie: Het document geeft een inkijkje in hoe de bureaucratie in bezet Amsterdam bleef doorfunctioneren, waarbij zelfs kleine verzoeken om marktplaatsen nauwgezet werden gecontroleerd en geannoteerd door marktambtenaren.

Genoemde Personen 2

Locaties

Nieuwmarkt

Producten

A.G.F. (Aardappelen): Aardappel A.G.F. (Aardappelen): Klei A.G.F. (Fruit): Appel A.G.F. (Fruit): Fruit A.G.F. (Groenten): Groente A.G.F. (Groenten): Sla Tweedehands/Lompen: Lompen Tweedehands/Lompen: Tweedehands Vis & Zee: Aal Vis & Zee: Vis Vleeswaren: Hart Vleeswaren: Vlees

Thema's

Dwang/Vordering Jodenster/Maatregelen

Organisaties

Gemeente Amsterdam Puls

Gerelateerde Documenten 3