Nederlandse antwoord-briefkaart (postwaardestuk).
Origineel
Nederlandse antwoord-briefkaart (postwaardestuk). 1943 (afgeleid uit poststempel en administratieve stempel). Linkerbovenzijde (stempels en handschrift):
No. 30/7/4 M. 1943 $^{9}/_{3}$
Rechterbovenzijde (drukwerk en postzegel):
ANTWOORD-
BRIEFKAART
BEWAREN [in vignet]
GRONDSTOFFEN SPAREN [met illustratie van handkar]
Poststempel: AMSTERDAM 1943
Linkerzijde (handgeschreven notities diagonaal):
ontvangen
zie 30/7/2 11/3
7/10 18/3
Linkerzijde (Afzendergedeelte):
AFZ. Mw. S. Winnik-Barend
Pl. Kerklaan 57
Adam C
Rechterzijde (Adresgedeelte):
De Wel Ed Heer
Inspecteur
v. h. Marktwezen
Jan v Galenstr
Amsterdam (W) * Administratieve verwerking: De kaart is intensief gebruikt in een ambtelijk proces. De paarse stempel "M. 1943" met dossiernummer "30/7/4" wijst op een registratie bij de gemeente Amsterdam (waarschijnlijk de afdeling Marktwezen). De diagonale krabbels links zijn verwijzingen naar eerdere of andere correspondentie in hetzelfde dossier.
* Grafische elementen: De kaart bevat een propaganda-illustratie voor de "Grondstoffen Sparen"-campagne. Dit was een initiatief tijdens de bezettingsjaren om schaarse materialen zoals metaal, textiel en papier in te zamelen voor de (oorlogs)economie.
* Taalgebruik: Het gebruik van "De Wel Ed Heer" (De WelEdelgestrenge Heer) is de standaard formele aanhef voor een functionaris in die tijd. Dit document stamt uit 1943, midden in de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. De afzender, mevrouw S. Winnik-Barend, woonde aan de Plantage Kerklaan 57. Dit adres bevindt zich in de Plantagebuurt, een wijk die tijdens de oorlog onderdeel was van de door de bezetter aangewezen 'Joodse wijk'.
De geadresseerde, de Inspecteur van het Marktwezen, hield toezicht op de Amsterdamse markten. In deze periode was het Marktwezen nauw betrokken bij de uitvoering van anti-Joodse maatregelen, zoals het intrekken van vergunningen van Joodse marktkooplieden en het reguleren van de 'Joodse markten' (zoals op het Waterlooplein en de Gaaspstraat). Hoewel de specifieke inhoud van deze kaart (de achterzijde) niet zichtbaar is, past de correspondentie in de bureaucratische afwikkeling van zaken rondom Joodse burgers vlak voor of tijdens de grootschalige deportaties in 1943. De administratieve precisie waarmee deze kaart is verwerkt, is kenmerkend voor de doorfunctionerende Nederlandse bureaucratie onder de bezetting. S. Winnik Gemeente Amsterdam Marktwezen