Handgeschreven klachtbrief/verraadsbrief gericht aan het Verdeelkantoor Amsterdam.
Origineel
Handgeschreven klachtbrief/verraadsbrief gericht aan het Verdeelkantoor Amsterdam. Gedateerd met stempels en aantekeningen op 24 en 25 juni 1943. Anoniem, ondertekend met "Eenige verbitterde huismoeder". No. 76/A/229/1 M. 1943 [stempel]
[Pencil:] Maison Heuven
[Red pencil:] Anoniem - Afgs. bladen
[Red pencil:] Bergs 24-6-43
[Pencil:] 25/6 43
Zou daar nu niet eens een einde aan kunnen komen
ik wet er word tijd aanbesteed maar nog niet ge-
noeg in een straat bij de rijngracht kan je dien-
den dag of vrijdag avond de pakjes met clandiste
vlees zien weg brengen eerste de Oude heer
dan de jonge heer en dan is het maar snaien en
vreten excuseerd mij dit woord te zijn delen
om te werken.
Ook schilder de verbou uit de v Galenstraat
de menschen staan maar in rijen en als hij daar
aan komt zegt hij er is niks door ga je nu
naar huis toe en staat uren in de rij
dan word het bij de groenkel of kleermaker
er naast gebracht Zoo wel vis als + vlees
Ook in de Jan everse straat krijgen sommige
menschen hoe hun vis en dan komt pa
smiddags thuis met een pak paling van het
fabriek en Loon lief ook nog eens.
Die behoeve niet te vragen de volgend morgen
wat krijg ik op mijn brood maar die hebben
wel. Onze kinderen gaan in de week met een
drooge boterham naar school maar zondags
krijgen zij jam om dat de kaas niet om
te eten is. Hopende op een spoedige
verbetering of alles op de bon en geen
Onderscheid op kantoor of werkplaats.
[Red pencil, vertical:] voorwaarts
Eenige verbitterde
huismoeder
Dit schrijven is door ons ontvangen en doorgestuurd.
Hoogachtend,
VERDEELKANTOOR "AMSTERDAM" * Inhoud: De schrijfster beklaagt zich over de illegale handel (zwarte markt) en de oneerlijke verdeling van voedsel in Amsterdam tijdens de bezetting. Ze noemt specifieke locaties en personen die zich schuldig zouden maken aan het achterhouden van vlees en vis voor bevoorrechte klanten of eigen gebruik, terwijl de gewone burger met lege handen staat.
* Toon: De toon is bitter, verontwaardigd en wanhopig. De schrijfster gebruikt sterke termen als "snaien en vreten" en zet de luxe van de beklaagden af tegen haar eigen kinderen die met een "drooge boterham" naar school gaan.
* Taalgebruik: Het document bevat diverse spelfouten en informele taal ("clandiste", "groenkel", "Jan everse straat"), wat wijst op een schrijfster uit de volksklasse.
* Kernboodschap: De roep om gelijkheid: "alles op de bon" en "geen onderscheid". Dit illustreert de sociale spanningen die ontstonden door de schaarste tijdens de oorlogsjaren. Dit document is een typerend voorbeeld van een zogenaamde "hongerbrief" of verklikkersbrief uit de Tweede Wereldoorlog (juni 1943). In deze periode was de voedselschaarste in Nederland groot en was vrijwel alles gerantsoeneerd via het bonnenstelsel. De zwarte handel tierde welig, wat leidde tot grote frustratie bij degenen die geen toegang hadden tot extra middelen.
Het Verdeelkantoor Amsterdam was de instantie die verantwoordelijk was voor de uitgifte van distributiestamkaarten en bonnen. Dergelijke anonieme brieven werden door de autoriteiten vaak gebruikt als aanleiding voor controles of invallen door de Crisis-Controle-Dienst (CCD). De verwijzingen naar de Van Galenstraat en de Jan Evertsenstraat plaatsen de gebeurtenissen in Amsterdam-West, een buurt die zwaar getroffen werd door de schaarste. De brief biedt een rauw inkijkje in het dagelijks overleven en de onderlinge achterdocht in de bezette stad.