Officiële circulaire/brief van een bedrijfschap. 2 april 1943. Bedrijfschap voor Groenten en Fruit
Laan Copes van Cattenburch 62, 's-Gravenhage - Tel. 557480

Afdeeling: AFZET.
Dict.: WJS.
No. G 41/'43.
Toestel No. 47.

[Stempel: No. /05/2/13 M. 1943 3/3]
's-Gravenhage, 2 April 1943.
Aan de geadresseerde veilingvereeniging.

Mijne Heeren,

In vervolg op onze aan U gezonden circulaire No. 596 d.d. 10 December 1941 deelen wij U mede, dat het door de Inspectie voor de Prijsbeheersching te Leeuwarden aan
JAN VAN DER BOOR, Albertstraat 11 en
GRIETO SCHOLTENS, Annastraat 31 te Groningen
van 1 April 1943 tot 1 Juli 1943 en door die te Arnhem aan
GERRIT ALBERTUS JOSEPHUS KUSTER, Steenstraat 92, Arnhem
van 15 April 1943 tot 15 Januari 1944 zal zijn verboden op eenigerlei wijze handel te drijven in groenten en fruit of in den groenten- en fruithandel werkzaam te zijn.

De Inspectie te 's-Gravenhage heeft aan
WIJNAND KEESMAAT, Herman Costerstraat 441, 's-Gravenhage
verboden van 27 Maart 1943 tot 27 Mei 1943 het beroep van koopman in fruit in den ruimsten zin des woords uit te oefenen.

De Hoofdambtenaar voor de Tuchtrechtspraak heeft G. PLOEGER, groothandelaar in groenten en fruit, wonende te Oudenbosch (N.-B.) A. 515 geschrapt als georganiseerde bij de Nederlandsche Groenten- en Fruit-centrale tot 5 Juli 1944.

Verder deelen wij U mede, dat J. G. HOFF, Haagweg 141, Rijswijk (Z.-H.) als Verwaltungstreuhänder is aangewezen voor S. Polak, Molenstraat 48, Goor.

Daar de Treuhänder de producten moet leveren aan de afnemers van genoemden persoon, zullen de toewijzingen aan den bovenstaanden Treuhänder moeten overgaan.

Wij verzoeken U, voor zoover het Uw veiling aangaat, de noodige maatregelen te treffen.

Hoogachtend,
BEDRIJFSCHAP VOOR GROENTEN EN FRUIT:

[Handtekening]

Directeur.

[Logo linksonder: A] 27701/4 - 1 - '43 - K 998 * Economische Controle: Het document illustreert de stringente economische controle tijdens de Duitse bezetting. Het Bedrijfschap voor Groenten en Fruit was een publiekrechtelijk orgaan dat de productie en distributie reguleerde.
* Sancties: Verschillende handelaren (Van der Boor, Scholtens, Kuster, Keesmaat) krijgen een tijdelijk beroepsverbod opgelegd door de Inspectie voor de Prijsbeheersching. Dit wijst op handhaving tegen de zwarte handel of prijsopdrijving, wat in 1943 streng werd bestraft om de voedselvoorziening (en export naar Duitsland) onder controle te houden.
* Tuchtrecht: De casus van G. Ploeger uit Oudenbosch toont aan dat ook de interne tuchtrechtspraak van de sector werd ingezet om handelaren uit te sluiten ("geschrapt als georganiseerde").
* Arisering: De meest historisch beladen passage betreft de aanstelling van J.G. Hoff als Verwaltungstreuhänder voor S. Polak uit Goor. "Polak" is een veelvoorkomende Joodse achternaam. Een Treuhänder (bewindvoerder) werd door de bezetter aangesteld om de leiding over te nemen van Joodse bedrijven, als onderdeel van de stapsgewijze onteigening en "arisering" van Joods bezit. De veilingen krijgen opdracht om de toewijzingen van goederen voortaan aan deze bewindvoerder te leveren. Dit document dateert van april 1943, een periode waarin de Jodenvervolging in Nederland in een vergevorderd stadium was (de grootschalige deportaties vanuit Westerbork waren al bijna een jaar aan de gang). Terwijl de gewone burger en handelaar te maken hadden met distributie, schaarste en strenge prijscontroles, werd de Joodse bevolking systematisch uit het economische leven geweerd. De genoemde S. Polak uit Goor was hoogstwaarschijnlijk een Joodse koopman wiens levenswerk hem door de bezettingswetgeving was afgenomen. Het Bedrijfschap fungeerde hierbij als het administratieve doorgeefluik dat zorgde dat de logistieke keten (de veilingen) de nieuwe, door de nazi's opgelegde realiteit uitvoerde.