Gedrukte mededeling/formulier met getypte invulling en handtekening. Bedrijfschap voor Groenten en Fruit. De Heer Th. de Vrij, Hobbemakade 35, Zutphen, is door de Wirtschaftsprüfstelle van het Reichskommissariat aangewezen als Verwaltungstreuhänder voor de fa. S. Lipschits, Sprongstraat 13, Zutphen. Daar de Treuhänder de producten moet leveren aan de afnemers van genoemden persoon, zullen de toewijzingen aan bovenstaanden Treuhänder moeten overgaan.

Wij verzoeken U, voorzoover het Uw veiling aangaat, de noodige maatregelen te treffen.

BEDRIJFSCHAP VOOR GROENTEN EN FRUIT:

[Handtekening]

(A) 27701-10-25-'43 K 1088 * Administratief jargon: Het document maakt gebruik van specifiek nationaalsocialistisch bestuurlijk jargon, zoals Wirtschaftsprüfstelle (de economische controleafdeling van het Duitse bestuur), Reichskommissariat (het bezettingsbestuur onder Seyss-Inquart) en Verwaltungstreuhänder (bewindvoerder).
* Sleutelfiguren: De heer Th. de Vrij wordt aangesteld als bewindvoerder. De oorspronkelijke eigenaar van de firma is S. Lipschits. Gezien de naam Lipschits en de context van de aanstelling van een Treuhänder, betreft het hier de onteigening van een Joods bedrijf.
* Doel: De mededeling is gericht aan veilingen. Het doel is om de logistieke en financiële stroom van groenten en fruit officieel te verleggen van de oorspronkelijke (Joodse) eigenaar naar de door de bezetter aangestelde beheerder.
* Drukwerkgegevens: Linksonder staat een kenmerk met de datum (25-10-1943) en een K-nummer (K 1088), wat verwijst naar de drukkerij die door de bezetter was goedgekeurd. Dit document is een direct bewijs van de 'arisering' van de Nederlandse economie tijdens de Tweede Wereldoorlog. Joodse ondernemers werden door de Duitse bezetter stelselmatig uit hun bedrijven gezet. De Wirtschaftsprüfstelle speelde hierbij een centrale rol door zogenaamde Treuhänders (vertrouwensmannen, vaak NSB-leden) aan te stellen. Deze bewindvoerders kregen de controle over het bedrijf, wat in de praktijk meestal neerkwam op diefstal onder het mom van een wettelijke procedure. De firma S. Lipschits in Zutphen werd op deze wijze beroofd van haar zelfstandigheid en bezittingen. Het Bedrijfschap voor Groenten en Fruit fungeerde hierbij als uitvoerend orgaan binnen de distributieketen. S. Lipschits Bedrijfschap NSB