Officiële bekendmaking/prijslijst.
Origineel
Officiële bekendmaking/prijslijst. 19 februari 1943. NEDERLANDSCHE GROENTEN- EN FRUITCENTRALE
BANKIER: DE TWENTSCHE BANK N.V. 'S-GRAVENHAGE
POSTREKENING No. 224314
AAN DE GEADRESSEERDE VEILINGSVEREENIGING.
D I R E C T I E . No. 105/3/7 M. 1943 20/2
Dict. FA./AKl.
No. 25/'43.
Rb.V.V.O.
's-Gravenhage, 19 Februari 1 9 4 3 .
Met goedkeuring van den Secretaris-Generaal van het Departement van Landbouw en Visscherij en den Gemachtigde voor de Prijzen maakt de bestuurder der Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale bekend :
De prijzen voor export naar Duitschland zijn als volgt vastgesteld met ingang van Dinsdag 23 Februari 1 9 4 3 .
| Product | Specificatie | Eenheid | Prijs (f.) |
|---|---|---|---|
| RAAPSTELEN | (glas) | per 100 kg. | 40.— |
| KOOLRABI | |||
| m.lof glas | II A. boven 4 cm. ø | " 100 st. | 9.50 |
| II B. " 4 " ø | " 100 " | 7.50 | |
| ROODE KOOL | " 100 kg. | 7.80 | |
| SAVOYE KOOL | (geel) | " 100 " | 7.20 |
| WITTE KOOL | " 100 " | 5.40 | |
| PEEN zonder | |||
| LOF (roode) | Sorteering II v. 51-200 gr. ongew. | " 100 " | 5.40 |
| " III " 201-500 " " | " 100 " | 4.30 | |
| " IV boven 500 " " | " 100 " | 3.60 | |
| SCHORSENEEREN I | " 100 " | 18.80 | |
| SCHORSENEEREN II | " 100 " | 12.— | |
| KNOLSELDERIJ | |||
| zonder lof | (boven 6 cm. ø) | " 100 " | 12.— |
| SPRUITKOOL | (ongeschoond) | " 100 " | 21.— |
| PREI | (boven 15 mm. ø) | " 100 " | 9.— |
| KOOLRAPEN A. | " 100 " | 3.30 | |
| KOOLRAPEN B. | " 100 " | 2.60 | |
| VELDSLA | " 100 " | 35.— | |
| PEEN zonder | |||
| LOF (gele) | " 100 " | 3.50 | |
| KROTEN | Sort. I tot 1/2 kg. per stuk | " 100 " | 6.— |
| " II van 1/2-1 kg. per stuk | " 100 " | 4.50 | |
| " III " 1-1 1/2 " " " | " 100 " | 3.50 |
De hiervoor vermelde prijzen gelden tevens als maximumprijzen voor het binnenland.
Voor de afwijkende kwaliteit bedraagt de maximumprijs 80% van den voor het goedgekeurde product vastgestelden prijs. De maximumprijs voor het afwijkende product is niet van toepassing op de producten koolrabi en koolrapen, daar hiervoor "B" kwaliteiten zijn vastgesteld. Koolrabi III van 2-4 cm. ø, alsmede de koolrabi beneden 2 cm. ø B. kwal., mag met bijzondere toestemming van het Tuinbouw-Export-Bureau en bij voldoenden aanvoer verladen worden voor export naar Berlijn.
De exportprijzen zijn als volgt :
Koolrabi III 2-4 cm. ø kwal. A. — per 100 stuks — f. 4.—
" 2-4 cm. ø " B. — " 100 " — " 2.—
Koolrabi beneden 2 cm. kwaliteit B. — " 100 kg. — " 25.—
z.o.z.
(A) 21976 - '42 - K 983 Dit document is een officiële prijslijst voor agrarische producten tijdens de Tweede Wereldoorlog in Nederland. De kernpunten zijn:
- Prijsregulering: De prijzen worden van bovenaf opgelegd door de "Gemachtigde voor de Prijzen", een typisch instrument van de bezettingseconomie om inflatie te beheersen en de distributie te controleren.
- Exportprioriteit: De focus van het document ligt op de export naar Duitsland. Het detailniveau (bijvoorbeeld specifieke sorteringen voor export naar Berlijn) laat zien hoe strak de Nederlandse landbouwproductie was ingeschakeld in de Duitse oorlogseconomie.
- Standaardisatie: Er wordt gewerkt met zeer specifieke kwaliteitsklassen (I, II, III, A, B) en fysieke maten (diameter in centimeters of gewicht in grammen per stuk).
- Binnenlandse Markt: De exportprijzen fungeren direct als maximumprijzen voor de Nederlandse burger, wat wijst op een schaarste-economie waarbij de eigen bevolking tweede keus heeft na de exportverplichtingen. In februari 1943 bevond Nederland zich in de derde winter van de Duitse bezetting. De voedselvoorziening werd steeds meer onder druk gezet door de Einsatz van de Nederlandse landbouw voor de Duitse behoefte.
De Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale was een van de organisaties binnen het "Landstand"-systeem, opgezet om de gehele agrarische sector onder centraal toezicht te stellen. Terwijl de Nederlandse bevolking te maken kreeg met steeds krappere rantsoenen en de introductie van surrogaatproducten, werd de kwaliteitsproductie (zoals raapstelen, spruitkool en prei) systematisch naar Duitsland afgevoerd. Het feit dat dit document specifiek spreekt over export naar Berlijn, illustreert de directe lijn tussen de Nederlandse akkerbouw en de Duitse hoofdstad. De vermelding van de "Gemachtigde voor de Prijzen" duidt op de totale controle die de bezetter had over de monetaire en economische aspecten van de handel.