17 december 1943 -2- Circ.No.92/1943 dd. 17 December 1943.

BINNENLANDSCHE MAXIMUMPRIJZEN GOED AFWIJKEND

SLA (glas) Sny- & stoofsla per 100 kg. f.20,-- f.16,--
WITLOF I " 100 " " 25,-- " 20,--
II " 100 " " 21,-- " 16,80
WITLOF WORTEL VOOR DE TREKKERIJ " 100 " f.3,50
BLOEMKOOL Sort.I v.20-25 cm.
o.d.kop gemeten " 100 st. " 16,50 " 13,20
Sort.II v.16-20 cm.
o.d.kop gemeten " 100 " " 13,-- " 10,40
Sort.III v.10-16 cm.
o.d.kop gemeten " 100 " " 8,50 " 6,80
POSTELEIN (glas) " 100 kg. " 27,-- " 21,60
KNOLSELDERIJ
zonder lof van 4-5 cm. ø " 100 " " 7,50 " 6,--
BOLSELDERIJ (glas) " 100 bs. " 7,-- " 5,60
SPINAZIE glas " 100 kg. " 22,-- " 17,60
natuur " 100 " " 12,-- " 9,60
ROODE UIEN " 100 " " 8,-- " 6,40
SJALOTTEN " 100 " " 10,50 " 8,40
PEEN zonder Sort.I beneden 50 gr.
lof (roode) gewasschen " 100 kg. " 9,-- " 7,20
PEEN zonder
lof (gele) van 50-1000 gr.ongew. " 100 " " 2,90 " 2,30
PETERSELIE EN KERVEL (glas) " 100 bs. " 8,-- " 6,40
TOMATEN Jonge kas-I,II,III,IV " 100 kg. " 45,-- " 36,--
" " Bonken " 100 " " 30,-- " 24,--
SAVOYE KOOL (groen) " 100 " " 6,-- " 4,80
CHINEESCHE KOOL " 100 " " 3,20 " 2,60
BOERENKOOL " 100 " " 5,-- " 4,--
SPRUITKOOL (geschoond) " 100 " " 27,50 " 22,--
RAAPSTELEN (glas) " 100 " " 7,-- " 5,60
RADIJS (glas) " 100 bs. " 5,-- " 4,--
RAMENAS " 100 kg. " 3,-- " 2,40
KROTEN Sort. I tot ½ kg.p.st. " 100 " " 4,80 " 3,80
" II van ½-1 " " " 100 " " 3,50 " 2,80
" III " 1-1½ " " " 100 " " 2,90 " 2,30
GEKOOKTE 3 st.of meer per kg. " 100 " f.11,10
KROTEN minder dan 3 st.per kg. " 100 " " 9,30
ANDIJVIE (glas) " 100 " " 16,-- " 12,80
(natuur) " 100 " " 6,-- " 4,80
PREI Sort.II tot 10 mm.ø " 100 " " 5,30 " 4,20
HERFSTKNOLLEN (gewasschen) " 100 " " 2,80 " 2,20
(ongewasschen) " 100 " " 2,20 " 1,80
DRUIVEN I Gros Colman, Golden
Champion, Muscaat, West
Frisia, Leopold " 100 " " 95,-- " 76,--
II Frankenthaler " 100 " " 85,-- " 68,--
III overige soorten " 100 " " 80,-- " 64,--
APPELEN :
Val van Goud- en Sterreinetten, Yellow
Transparant en groep I per 100 kg. f. 12,--
Val van alle overige appelen " 100 " " 10,--
Kroetappelen (zuur) " 100 " " 8,--
" (zoet) " 100 " " 5,-- -3- * Structuur: De lijst is strak onderverdeeld in productnaam, specificatie (zoals sortering of teeltwijze), eenheid (per 100 kg, 100 stuks of 100 bossen) en de prijs in guldens (f.).
* Kwaliteitsverschil: Er wordt een consistent onderscheid gemaakt tussen de kwaliteit 'GOED' en 'AFWIJKEND'. De prijs voor 'afwijkend' product ligt vrijwel altijd exact 20% lager dan de prijs voor 'goed' product.
* Prijspeil: Producten uit de kas ('glas') zijn aanzienlijk duurder dan producten van de koude grond ('natuur'). Zo kost andijvie uit de kas f. 16,-- per 100 kg, terwijl natuur-andijvie slechts f. 6,-- kost.
* Specificaties: De details zijn zeer specifiek, variërend van de diameter van bloemkoolkoppen en prei tot het gewicht van individuele kroten (bieten) en het type druif (bijv. Gros Colman).
* Seizoen: De lijst weerspiegelt typische wintergroenten voor december: verschillende koolsoorten, knollen, wortelen en bewaarappels. Dit document is een typisch voorbeeld van de dirigistische economie tijdens de Tweede Wereldoorlog in Nederland. Vanwege de enorme schaarste aan voedsel, veroorzaakt door export naar Duitsland en de haperende aanvoer van grondstoffen, stelde de overheid (onder toezicht van de bezetter) maximumprijzen vast. Dit moest woekerprijzen en ongecontroleerde inflatie op de legale markt voorkomen.

Dergelijke circulaires werden verspreid onder handelaren, marktmeesters en controleurs van de Prijsbeheersing. Ondanks deze strikte lijsten tierde de zwarte markt welig, waar prijzen vaak vele malen hoger lagen dan de hier vermelde officiële bedragen. Het jaar 1943 markeerde een periode waarin de tekorten steeds nijpender werden voor de Nederlandse bevolking.