Archiefdocument
Origineel
(Linksboven, handgeschreven): Dist
(Stempel links): № 20/16/1
(Grote stempel midden): M. 1944 Z/Z
(Handgeschreven hoofdtekst):
Den Heer Inspecteur
v/h Marktwezen
alhier
Hernieuwingen 2/2 '44 is deze
kaart door mij ingehouden,
daar met de datum geknoeid is
(Linksonder): 2/2 '44
(Onderaan midden, met paraaf):
gezien
7-2-'44
[Paraaf, mogelijk 'Deltman']
(Rechtsonder, grote handtekening): [Meeuwsen]
20/16/2
(Onderaan in rood):
Verwerkt N.R.D. 11-2-'44 [initialen] Dit document is een ambtelijk bewijsstuk van de inname van een vervalst distributiebescheid. Uit de tekst blijkt dat een ambtenaar tijdens de "hernieuwingen" (het proces van het uitgeven van nieuwe kaarten of het verlengen van de geldigheid) op 2 februari 1944 een kaart heeft geconfisqueerd.
De reden voor de inname is expliciet vermeld: "daar met de datum geknoeid is". Dit wijst op een poging tot kleinschalige fraude, waarschijnlijk om de geldigheid van distributiebonnen te verlengen in een tijd van grote schaarste.
Het document laat een administratieve keten zien:
1. Inhouding: Door een ambtenaar op 2 februari.
2. Controle: Gezien door een superieur op 7 februari.
3. Registratie: Verwerkt door de N.R.D. op 11 februari. Het document stamt uit het voorjaar van 1944, een periode waarin de voedselvoorziening in bezet Nederland steeds moeizamer werd en het distributiestelsel uiterst strikt werd gecontroleerd.
De afkorting N.R.D. staat voor de Nederlandsche Rijksdistributiedienst. Deze instantie was verantwoordelijk voor de distributie van voedsel, brandstof en andere schaarse goederen via een systeem van bonkaarten en stamkaarten. Fraude met deze documenten werd door de bezetter en de collaborerende administratie zwaar gestraft, omdat het systeem essentieel was voor de beheersing van de bevolking. Tegelijkertijd was het "knoeien" met documenten een overlevingsstrategie voor veel burgers en een kernactiviteit van het verzet om onderduikers van voedsel te voorzien. Marktwezen