Dienstbrief / Ambtelijke correspondentie. 16 september 1944. De Directeur (vermoedelijk van de Dienst der Markten, Amsterdam). Den Heer Waarnemend Politie-president, Amsterdam. HB.

20/47/6M. 1. 16 September 1944.

Den Heer Waarnemend Politie-president,
Marnixstraat 260-264,
Amsterdam-Centrum.
====================

Ten vervolge op mijn brief d.d. 4 September jl. no. 20/47/5 M., heb ik de eer U in bijlage dezes een lijst van aanvragers voor een plaats op een der markten alhier te doen toekomen.

Beleefd verzoek ik U mij ook omtrent deze personen te doen inlichten.

De Directeur,

[Handgeschreven onderaan links:]
20/47/12 Het betreft een korte, zakelijke brief waarin een lijst met aspirant-marktkooplieden wordt overgedragen aan de politie. De essentie van de brief is het verzoek om "inlichtingen" over deze personen. In de context van die tijd betekende dit een antecedentenonderzoek. De politie moest nagaan of de aanvragers voldeden aan de (door de bezetter opgelegde) eisen om een vergunning te mogen krijgen.

Het document is getypt op een doorslagvel (gezien de textuur en de vage inkt), wat gebruikelijk was voor het archiefexemplaar van de verzender. De formele stijl ("heb ik de eer U", "beleefd verzoek ik U") is typerend voor de ambtelijke correspondentie uit de eerste helft van de 20e eeuw. De datum, 16 september 1944, is historisch zeer relevant. Dit is slechts anderhalve week na "Dolle Dinsdag" (5 september) en precies één dag vóór het begin van Operatie Market Garden (17 september). Ondanks de enorme chaos en de naderende bevrijding van het zuiden van Nederland, draaide de Duitse en collaborerende bureaucreatie in Amsterdam op dat moment nog gewoon door.

De "Waarnemend Politie-president" waarnaar verwezen wordt, was in deze periode een door de Duitse bezetter aangestelde functionaris. Tijdens de bezetting was het screenen van burgers voor economische vergunningen een middel om controle uit te oefenen en "ongewenste elementen" (zoals Joodse burgers of politieke tegenstanders) stelselmatig uit te sluiten van het openbare en economische leven. De Marnixstraat 260-264 was het beruchte hoofdbureau van de Amsterdamse politie, dat tijdens de oorlog een centrale rol speelde in de handhaving van de verordeningen van de bezetter. Hoofdbureau Politie