Politierapport van de Gemeentepolitie Amsterdam. [Links boven:]
Politie te Amsterdam
Bureau Ec.Zaken.
-o-o-o-o-o-o-o-o-o-o-

[Midden boven, handgeschreven:]
voorl. schoon
+ voorstel
weth. [onleesbaar]

[Midden:]
R A P P O R T

[Rechts boven, handgeschreven:]
M.i. Dri.
wege betrekke noch
buiten verdel
oud

Wij ondergeteekenden Hendrik Pompstra, en
Wicher de Lange, Opperwachtmeesters der staatspolitie
ter standplaats Amsterdam, verklaren het navolgende;
Op 19 December 1943, hebben wij naar aanleiding
van een telefonische mededeeling een onderzoek inge-
steld in de woning van ;
Frans Schraal
geboren te Urk, N.H. 27 Maart 1888, van beroep visch-
handelaar, wonende Geleenstraat 26 hs te Amsterdam.
Hierbij werd door ons in de badkamer een partij
snoekbaars aangetroffen, wegende 15½ kg.
Deze snoekbaars werd door ons aldaar inbeslagge-
nomen, en overgebracht naar het Juliana van Stolberg
Ziekenhuis te Amsterdam, op last van den Chef van het
Bur.Ec.Zaken.
Daar de verdachte F.Schraal, in finantieele moei-
lijkheden verkeerde, is op last van den Chef van het
Bureau Ec.Zaken, tegen hem geen proces-verbaal opge-
maakt, en werd de bedoelde visch door de verdachte
aan het genoemde Ziekenhuis geschonken.

Amsterdam, 17 Januari 1944.
De rapporteurs voornoemd,

[Handtekening:] H Pompstra
H.Pompstra

[Handtekening:] W de Lange
W.de Lange.

[Links onder:]
Gezien:
Chef Bureau E.Z.

[Handtekening:] [onleesbaar]
P. H. HUS

Aan den Heer Directeur
van het Marktwezen,
A L H I E R .

[Onderaan diverse stempels en krabbels:]
Schraal
3/1 a
b
WEN 3/1

[Stempels:]
No 46c/3/1
M.1944 19/7
46c

--- Dit rapport documenteert een typisch economisch vergrijp tijdens de Duitse bezetting van Nederland. De essentie van de zaak is de inbeslagname van een relatief kleine hoeveelheid vis (15,5 kg snoekbaars) die buiten de officiële distributiekanalen om werd gehouden.

Opvallende punten in het document:
* De opsporing: De politie handelde naar aanleiding van een "telefonische mededeeling", wat in de praktijk vaak neerkwam op een anonieme aangifte of verraad.
* Locatie: De vis werd gevonden in de badkamer van een woning in de Amsterdamse Rivierenbuurt (Geleenstraat).
* Leniency (Mildheid): Het meest opmerkelijke element is de afhandeling. Hoewel de handel in goederen buiten het distributiestelsel streng werd gestraft, besloot de Chef van het Bureau Economische Zaken om geen proces-verbaal op te maken. De reden hiervoor was de "finantieele moeilijkheden" van de verdachte.
* De "schenking": De juridische afwikkeling werd creatief opgelost door de inbeslaggenomen vis officieel door de verdachte te laten "schenken" aan het Juliana van Stolberg Ziekenhuis. Dit lijkt een pragmatische oplossing van de lokale politie om een kleine handelaar te sparen terwijl de goederen toch nuttig terechtkwamen in de noodlijdende gezondheidszorg.

--- Dit document stamt uit januari 1944, een periode waarin de voedselschaarste in bezet Nederland kritieke vormen begon aan te nemen.

• Economische Delicten: Het Bureau Economische Zaken van de politie was belast met het handhaven van de distributiewetten en het bestrijden van de zwarte handel. Snoekbaars was een luxeartikel dat strikt gerantsoeneerd was.
• De Staatspolitie: De ondertekenaars zijn opperwachtmeesters van de 'Staatspolitie'. Tijdens de bezetting werd de Nederlandse politie door de Duitsers gereorganiseerd tot één landelijk korps onder direct toezicht van de SS en de Ordnungspolizei.
• Maatschappelijke achtergrond: De verdachte, Frans Schraal, was een vishandelaar afkomstig uit Urk. Veel Urkers waren in die tijd actief in de visdetailhandel in Amsterdam.
• Het Ziekenhuis: Het Juliana van Stolberg Ziekenhuis (gelegen aan de Koninginneweg) was een Protestants-Christelijk ziekenhuis. In oorlogstijd waren dergelijke instellingen wanhopig op zoek naar extra voedsel voor hun patiënten. De 'donatie' van 15,5 kilo verse vis zal daar zeer welkom zijn geweest.