Ambtelijk schrijven / Memorandum (getypt). 18 april 1939. 85/47/3 M.
1

18 April 1939.

Aanvulling Reglement op de
Markten met een voorschrift
inzake het plaatsen van kramen.

den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r.

Nu sedert enkele maanden de Algemeene Politie Ver-ordening, de Verordening op de heffing van markt-, stand-plaats- en ventgelden en het Reglement op de Markten zyn aangevuld met bepalingen betreffende het plaatsen van kramen vóór en tydens markttyd en de heffing van het zoogenaamde "kramengeld", blykt in de practyk, - hoewel de regeling in zyn geheel bevredigend werkt -, dat enkele personen, wien een vergunning krachtens artikel 344 lid 1 sub b juncto ar-tikel 5 der Algemeene Politie Verordening is verleend, trachten de kramenbelasting te ontduiken, door hun materi-aal, dat zy aan de marktkooplieden plachten te verhuren, aan dezen in schyn "te verkoopen". Dit geschiedt niet alleen aan hun eigen klanten, doch ook aan de klanten van andere ver-huurders; het gevolg hiervan is, dat zy de geheele regeling in gevaar brengen. Daar de orde en de rust op de markten, door de practyken van deze enkele verhuurders, ernstig wor-den verstoord en my op grond van de bestaande bepalingen van het Reglement op de Markten niet voldoende middelen ten dienste staan om hieraan paal en perk te stellen, meen ik U te moeten voorstellen dienaangaande het Reglement op de Markten aan te vullen, zooals ik hieronder zal aangeven.

Teneinde U een goed inzicht in het hierboven ge-schetste euvel te geven, laat ik hieronder de feiten volgen, die ertoe hebben geleid, dat de onderhavige bepalingen zyn ingevoerd. In dit schrijven wordt een specifiek probleem aangekaart betreffende de handhaving van de marktverordeningen. Hoewel er recentelijk nieuwe regels zijn ingevoerd voor het heffen van "kramengeld" (een belasting op het gebruik van marktkramen), hebben sommige verhuurders een maas in de wet gevonden. In plaats van kramen te verhuren (waarover belasting betaald moet worden), sluiten zij schijnovereenkomsten waarbij de kramen "verkocht" lijken te worden aan de kooplieden.

De schrijver stelt dat dit de marktorde verstoort en de effectiviteit van de regelgeving ondermijnt. Omdat de huidige instrumenten tekortschieten om deze ontduiking aan te pakken, adviseert de ambtenaar aan de Wethouder voor de Levensmiddelen om het Marktreglement verder aan te scherpen. Het document dateert van april 1939, een periode van economische spanning en de vooravond van de Tweede Wereldoorlog. In die tijd was de organisatie van de voedselvoorziening en de marktregulering een cruciale taak van het gemeentebestuur (vaak Amsterdam of een andere grote stad, gezien de functietitel "Wethouder voor de Levensmiddelen").

De terminologie zoals "Algemeene Politie Verordening" (APV) en de juridische verwijzingen naar artikelen en leden zijn typerend voor de Nederlandse bestuurstaal uit de eerste helft van de 20e eeuw. De spelling gebruikt deels de 'y' waar we nu 'ij' zouden verwachten (zoals in "zyn", "tydens", "practyken"), wat gangbaar was op veel type machines en in officiële correspondentie in die tijd.