Ambtelijk rapport/brief (doorslag van een getypt concept met handgeschreven correcties). -2-

Thans, nu de gemeentelyke regeling werkt, blykt echter, dat enkele verhuurders, die niet zyn georganiseerd, zich niet meer aan de afspraak houden [Margenoot: T, hetgeen zij aanvankelijk wel deden.] Zy trachten de klanten van andere verhuurders af te nemen; dit geschiedt onder het voorwendsel, dat zy hun materiaal aan de marktkooplieden – klanten van andere verhuurders of hun eigen klanten – "verkoopen". Van een reëelen verkoop is meestentyds geen sprake; de koopman ontvangt zoo noodig een kwitantie, om daarmede aan te toonen, dat hy de kar heeft gekocht, al of niet in huurkoop. Deze gang van zaken is voor de Gemeente nadeelig, omdat van zoogenaamde "eigen kramen" geen belasting is verschuldigd. Voor de [handgeschreven tussenvoeging: georganiseerde] kramenverhuurders, die zich [doorgehaald: nog] aan de evengenoemde afspraak houden, beteekent dit een ondermyning van hun positie; zy worden zonder meer de dupé van de unfaire practyken van enkele hunner collega's. Zouden deze practyken voortgang vinden, dan zullen [handgeschreven tussenvoeging: de] andere verhuurders [handgeschreven tussenvoeging: eveneens] op de bovenomschreven wyze moeten gaan [doorgehaald: handelen] [handgeschreven tussenvoeging: werken], willen zy hun klanten niet [doorgehaald: gaan] verliezen. [Handgeschreven invoeging: Hierdoor zou niet alleen de kramenbelasting, doch ook de geheele regeling in gevaar worden gebracht; er zou op den duur geen behoorlyke kramenverhuur meer mogelyk zijn en de vroegere chaotische toestand zou, zelfs in verscherpten vorm, terugkeeren.] [Oorspronkelijke getypte tekst hieronder is zwaar doorgehaald en vervangen door de handgeschreven passage].

In bylage dezes heb ik de eer U over te leggen een afschrift van een brief van de Kramenverhuurdersvereeniging "Eendracht Maakt Macht" d.d. 6 April jl. waarin op het nemen van maatregelen wordt aangedrongen.

Zooals ik hierboven reeds mededeelde, geven de bepalingen van het Reglement op de Markten my niet voldoende bevoegdheid om aan het euvel een einde te maken. [Margenoot: V ,,gekochte”] Wel treed ik aan de hand van artikel 27 van het Reglement op de Markten op en verhinder ik in bepaalde gevallen, dat een koopman zich op bovenomschreven wyze van eigen materiaal voorziet, doch [handgeschreven tussenvoeging: dit artikel] is niet voldoende om [doorgehaald: bij voorbaat het aanschaffen van eigen materiaal] [handgeschreven tussenvoeging: het geschetste euvel] te voorkomen. De bovenvermelde stallenverhuurders stellen my namelyk voor een voldongen feit, doordat zy den betreffende koopman een huurkoopcontract [doorgehaald: laten toonen] [handgeschreven tussenvoeging: hebben laten teekenen]. Om [doorgehaald: aan dit bovengeschetst euvel een einde te maken] [handgeschreven tussenvoeging: deze materie behoorlijk te regelen] dient het Reglement op de Markten myns inziens te worden aangevuld met een nieuw lid: c van artikel 27, luidende:

[Handgeschreven margenoot bij onderstaande alinea: Het wordt in de praktijk wel erg moeilijk om het plaatsen van een dergelijke kraam op de markten te verbieden aan de hand van Art. 27 van het Reglement, wat den marktambtenaar, sub b, de bevoegdheid geeft om: "het opzetten van een kraam te verbieden, indien dit naar zijn oordeel in verband met de orde op de markt niet gewenscht is."]

"Het is, zonder schriftelyke toestemming van den Directeur van het Marktwezen verboden om op de markten andere kramen op te zetten of te hebben, dan die [handgeschreven tussenvoeging: zijn gehuurd] van personen, wien door Burgemeester en Wethouders vergunning is verleend op grond van artikel 344 lid 1 onder b jo.art.5 der Algemeene Politieverordening."

De hierbedoelde toestemming dient in de eerste plaats te worden verleend aan [handgeschreven tussenvoeging: alle] kooplieden, die thans reeds een eigen kraam bezitten. [Margenoot: T; deze zijn bij mijn dienst bekend.] Iedere koopman, die echter in de toekomst eigen materiaal wil gaan gebruiken, dient hiervoor vooraf myn toestemming te vragen. Ik stel my voor, alvorens op een dergelyk verzoek te beslissen, het advies in te winnen van de Commissie van geschillen, bedoeld in myn brief d.d. 28 September jl. no.85/2/15 M.

--- * Probleemstelling: Ongeorganiseerde kramenverhuurders omzeilen gemeentelijke afspraken en belastingen door schijnverkoop van kramen aan marktkooplieden. Omdat "eigen kramen" belastingvrij zijn, loopt de gemeente inkomsten mis en worden de bonafide verhuurders (verenigd in "Eendracht Maakt Macht") benadeeld door oneerlijke concurrentie.
* Juridische knelpunten: De auteur stelt dat het huidige Artikel 27 van het Marktreglement onvoldoende handvatten biedt. Hoewel de marktmeester op basis van "orde op de markt" kramen kan weigeren, is dit juridisch zwak zodra er een (huurkoop)contract wordt getoond.
* Voorgestelde oplossing: Een expliciete uitbreiding van het Marktreglement (Art. 27 lid c). Voortaan is voor elke "eigen" kraam schriftelijke toestemming van de Directeur van het Marktwezen nodig. Bestaande eigenaren worden ontzien, maar nieuwe gevallen worden streng getoetst, eventueel na advies van een geschillencommissie.
* Tekstuele aanpassingen: De vele handgeschreven correcties tonen aan dat er scherp werd geformuleerd om juridische mazen te dichten. De toon is zakelijk en sturend naar het college van B&W.

--- Dit document weerspiegelt de toenemende regulering van de publieke ruimte en markthandel in de 20e eeuw. Markten waren (en zijn) belangrijke inkomstenbronnen voor gemeenten, maar ook plekken waar strikte ordening nodig was om chaos en wildgroei aan materiaal te voorkomen.

De vrees voor een terugkeer naar een "chaotische toestand" suggereert dat er kort voor dit schrijven een succesvolle sanering of nieuwe regeling was doorgevoerd, die nu door deze schijnconstructies werd bedreigd. De rol van de belangenvereniging "Eendracht Maakt Macht" toont aan dat de georganiseerde sector zelf ook aandrong op strengere handhaving om hun eigen marktpositie te beschermen tegen "beunhazen". Het document illustreert de constante spanning tussen ondernemersvrijheid (het bezitten van eigen materiaal) en gemeentelijk toezicht (belastingheffing en marktordening).