Archiefdocument
Origineel
3 mei 1939 Vermoedelijk een politiedienst of inlichtingendienst (gezien de aard van het onderzoek). 2B/63/2 M.
Extra [handgeschreven]
D/G.
3 Mei 1939.
den Heer Secretaris van de
Commissie van Advies, bedoeld
in het Crisis-Organisatiebesluit
1933,
Lange Voorhout 1 en 3,
's - G r a v e n h a g e.
Naar aanleiding van Uw brief d.d. 21 April jl. (No.T.72 Msk./H.) heb ik de eer U te berichten, dat by een dezerzyds ingesteld onderzoek betreffende den heer B. Joseph, Parnassusweg 3, alhier, het volgende is gebleken.
Joseph is Duitscher en vanaf Januari 1937 te Amsterdam woonachtig. Tydens zyn verblyf te Amsterdam heeft hy zich bezig gehouden met handel in meubelen, welk bedryf hy in combinatie met een zekeren heer Herzberger op den Ceintuurbaan heeft uitgeoefend. Verder exploiteert hy een pension, ten behoeve waarvan hy een perceel Händelstraat 5 in huur heeft. Op dit adres heeft hy correspondentie gevoerd met fruitimporteurs in Tsjecho-Slowakye. Deze correspondentie betreft het tydvak September 1937 tot October 1938. Hoewel hieruit niet blykt, dat er orders werden geplaatst, is uit elders verkregen inlichtingen gebleken, dat Joseph inderdaad fruit heeft geimporteerd uit Tsjecho-Slowakye en dat hy hiervoor afzetgebied vond in Londen. In October 1938 heeft Joseph als compagnon van G.Stevens, kleinhandelaar, die momenteel een zaak dryft in de Pieter Baststraat, een zaak geopend op den Parnassusweg no.3. Hy verkocht daar koek, delicatessen, groente en fruit; Joseph was de financier, terwyl Stevens de inkoopen verzorgde en daarvoor 40% van de
--- Dit document is een rapportage over de handel en wandel van de heer B. Joseph, een Duits staatsburger woonachtig in Amsterdam. Het rapport schest een gedetailleerd beeld van zijn zakelijke activiteiten tussen 1937 en 1939:
- Handel in meubelen: Aan de Ceintuurbaan, samen met een zekere heer Herzberger.
- Pensionhouder: Hij huurde een pand aan de Händelstraat 5.
- Fruitimport: Er is bewijs gevonden van correspondentie en daadwerkelijke import van fruit uit Tsjecho-Slowakije, dat werd doorverkocht naar Londen.
- Levensmiddelenwinkel: In oktober 1938 opende hij een zaak aan de Parnassusweg 3 (koek, delicatessen, groente en fruit) in samenwerking met G. Stevens. Joseph trad hierbij op als de financier.
De schrijfstijl is formeel-ambtelijk, typerend voor overheidsverslagen uit die tijd, met gebruik van de 'y' in plaats van de 'ij'.
--- De datum van het document (3 mei 1939) is historisch zeer relevant. Het bevindt zich aan de vooravond van de Tweede Wereldoorlog. In deze periode hielden de Nederlandse autoriteiten buitenlandse residenten, in het bijzonder Duitsers, scherp in de gaten.
De verwijzing naar het Crisis-Organisatiebesluit van 1933 duidt op de economische context van de Grote Depressie; dergelijke commissies hielden toezicht op bedrijvigheid, import en export om de wankele Nederlandse economie te beschermen.
Bijzonder is de vermelding van de fruitimport uit Tsjecho-Slowakije tussen 1937 en 1938. Dit was de periode van de Sudetencrisis en de uiteindelijke Duitse bezetting van Tsjechië. Dat een Duitser in Amsterdam fruit uit een bezet of bedreigd gebied verhandelde naar Londen, was voor de inlichtingendiensten reden tot nader onderzoek naar de aard van deze transacties en de geldstromen. De Parnassusweg en Händelstraat bevinden zich in Amsterdam-Zuid, een buurt waar in die jaren veel (Joods-)Duitse vluchtelingen neerstreken, maar ook personen die door de autoriteiten met argusogen werden gevolgd. B. Joseph G. Stevens