Archief 745
Inventaris 745-305
Pagina 61
Dossier 7
Jaar 1940
Stadsarchief

Archiefdocument

Origineel

STADSREINIGING
AMSTERDAM

1.a. De huisvuilinzameling geschiedt te Amsterdam op mechanische wijze met auto's, uitgerust met een schommelinrichting, voorzien van een verwisselbaren wagenbak van 6 m³ inhoud. Per gezin of bedrijf wordt naar keuze een emmer van 33 of 55 L., gemerkt met "Amsterdam", gratis in bruikleen verstrekt. De inzameling geschiedt driemaal per week, d.w.z. Maandag-Woensdag-Vrijdag of Dinsdag-Donderdag-Zaterdag.

b. Oude couranten en ander papier worden in verschillende gezinnen afzonderlijk gehouden ten behoeve van philantropische inrichtingen als het Leger des Heils, Vereniging Hulp voor Onbehuisden, alsook behoeftige particulieren. Voorts worden ook wel lompen en metalen voor den verkoop bewaard.

c. Sorteering van het huisvuil na de inzameling vindt te Amsterdam niet plaats.

d. Met de warmte uit het huisvuil bij verbranding verkregen, wordt in 16 uur per werkdag jaarlijks ca. 150.000 ton stoom en daaruit ongeveer 20.000.000 K.W.U. opgewekt.
Tijdens het verbrandingsproces smelten de onverbrandbare deelen tot een slak tezamen. Dit product ondergaat verschillende bewerkingen en wordt als een uitstekend wegenmateriaal verkocht.
Het huisvuil is goed brandbaar en bevat gedurende 8 maanden van het jaar per eenheid gemiddeld 2000 calorieën; van half Mei tot half September loopt echter de calorische waarde terug. In Amsterdam zal door het meer dan voorheen afzonderlijk houden van oud papier, de verbrandingswaarde iets terugloopen, doch dit zal van geen financieele beteekenis op de verkoopwaarde van den stoom zijn.

2.a. Het afhalen van groente-afval, aardappelschillen en andere etensresten, afzonderlijk bewaard, geschiedt door schillen-ophalers. (Hierbij een paar boekjes "De schoone stad aan het IJ", waarin op blz. 22 het een en ander staat beschreven). Het document geeft een gedetailleerd overzicht van de logistieke en technische aspecten van de Amsterdamse afvalverwerking in het midden van de 20e eeuw (vermoedelijk jaren '30 tot '50). Belangrijke observaties:
* Mechanisering: Er is sprake van een moderniseringsslag met speciaal uitgeruste vrachtwagens ("schommelinrichting").
* Energiezuinigheid: Er wordt reeds op grote schaal energie (stoom en elektriciteit) gewonnen uit afvalverbranding.
* Circulaire elementen: Bijproducten zoals "slakken" worden hergebruikt in de wegenbouw.
* Sociale aspecten: Het scheiden van papier was destijds een vorm van liefdadigheid ("philantropische inrichtingen") in plaats van een gemeentelijke milieutaak. Dit document stamt uit een tijd waarin de stadsreiniging transformeerde van handmatige inzameling naar industriële verwerking. De vermelding van "schillen-ophalers" (de zogenaamde schillenboer) duidt op een tijd waarin organisch afval nog direct als veevoer (voor varkens) werd ingezet, een praktijk die na de Tweede Wereldoorlog geleidelijk verdween door strengere hygiënewetgeving. De spelling (bijv. "vrijdag" met een Y, "beteekenis") en de eenheid "K.W.U." (kilowattuur) zijn kenmerkend voor ambtelijke stukken uit de vooroorlogse of vroege naoorlogse periode.

Samenvatting

Het document geeft een gedetailleerd overzicht van de logistieke en technische aspecten van de Amsterdamse afvalverwerking in het midden van de 20e eeuw (vermoedelijk jaren '30 tot '50). Belangrijke observaties:
* Mechanisering: Er is sprake van een moderniseringsslag met speciaal uitgeruste vrachtwagens ("schommelinrichting").
* Energiezuinigheid: Er wordt reeds op grote schaal energie (stoom en elektriciteit) gewonnen uit afvalverbranding.
* Circulaire elementen: Bijproducten zoals "slakken" worden hergebruikt in de wegenbouw.
* Sociale aspecten: Het scheiden van papier was destijds een vorm van liefdadigheid ("philantropische inrichtingen") in plaats van een gemeentelijke milieutaak.

Historische Context

Dit document stamt uit een tijd waarin de stadsreiniging transformeerde van handmatige inzameling naar industriële verwerking. De vermelding van "schillen-ophalers" (de zogenaamde schillenboer) duidt op een tijd waarin organisch afval nog direct als veevoer (voor varkens) werd ingezet, een praktijk die na de Tweede Wereldoorlog geleidelijk verdween door strengere hygiënewetgeving. De spelling (bijv. "vrijdag" met een Y, "beteekenis") en de eenheid "K.W.U." (kilowattuur) zijn kenmerkend voor ambtelijke stukken uit de vooroorlogse of vroege naoorlogse periode.

Kooplieden in dit dossier 31

Aandeel Bedrijfskap.aardapp.-gross.
Afschrijving auto's
Algemene onkosten
Bananen rijpinrichting
Drukwerk & kantoorkosten
Dubieuze Debiteuren
G.G.D. In Waterlooplein
G.G.D. In Waterlooplein " 3.001,40
G.G.D. In Waterlooplein " 820,--
Gebouwen, op of tegen Waterlooplein " 1.250,--
Gebouwen, op of tegen Waterlooplein
Gebouwen, op of tegen Waterlooplein
Gebouwen, op of tegen Waterlooplein
Gebouwen, op of tegen Waterlooplein
T. Girorekening Nieuwmarkt " 6.655.58
H. van Waterlooplein Bl. Distelweg 6 huis
Intrest en kosten Middenst.bank
Licht- en trammasten en lantaarnpalen Waterlooplein
Loon en Sociale Lasten
Salaris H.G.Ruhe f 144.587.14
Stat.Reserve Centr.Werkg.Ris.Bk.
Terreinen, op Waterlooplein " 202,17
Terreinen, op Waterlooplein " 1.045,--
Te verminderen met de pensioenbijdragen, door het personeel te betalen . . . . . . . . . . . . . . Waterlooplein
Te verminderen met de pensioenbijdragen, door het personeel te betalen . . . . . . . . . . . . . . . Waterlooplein
Vinkeveen aankoop
Alle 31 kooplieden →