Archiefdocument
Origineel
27 augustus 1940. De Directeur (vermoedelijk van een gemeentelijke dienst). [Links boven:]
1/62/12 M.
[Midden boven:]
VP/HG. extra [handgeschreven]
[Daaronder:]
1
[Rechts boven:]
27 Augustus 1940.
[Links, onderwerp:]
Communiqué aan de pers in zake
enquête betreffende handel in oude
materialen en afvalstoffen.
[Rechts, adresblok:]
den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r .
[Inhoud:]
Hiermede heb ik de eer U te berichten, dat heden een telefonische mededeeling bij mijn dienst is ingekomen van het Centraal Bureau voor de Statistiek te 's-Gravenhage, houdende, dat het noodig is, dat andermaal een communiqué in de pers wordt geplaatst, teneinde al degenen, die betrokken zijn bij de inzameling van en den handel in oude materialen en afvalstoffen op te roepen, zich alsnog ten kantore van mijn dienst te vervoegen, voor zoo ver zij dit niet bereids hebben gedaan en voor zoo ver zij niet rechtstreeks [vlek/overschrijving] een enquête-formulier van het Centraal Bureau ter invulling ontvingen.
Ik moge U beleefd verzoeken wel te willen bevorderen, dat een communiqué, zooals hierbij wordt overgelegd, aan de pers wordt verstrekt.
[Ondertekening:]
De Directeur, * Taalgebruik: Het document hanteert een uiterst formele, ambtelijke stijl die typerend is voor de vroege 20e eeuw ("Hiermede heb ik de eer U te berichten", "Ik moge U beleefd verzoeken").
* Toestand: De tekst is goed leesbaar, hoewel het een doorslag betreft. In de voorlaatste alinea is een kleine typefout of correctie zichtbaar bij het woord "rechtstreeks", waar een letter of teken is overgetypt/doorgehaald.
* Structuur: De brief is helder gestructureerd met duidelijke referentienummers, een onderwerpstitel aan de linkerzijde en de geadresseerde aan de rechterzijde, wat destijds de standaard was voor interne gemeentelijke correspondentie. * Tijdsbeeld: De datum 27 augustus 1940 is kort na het begin van de Duitse bezetting van Nederland (mei 1940). Hoewel het Nederlandse bestuurssysteem nog grotendeels intact was, begon de schaarste aan grondstoffen direct merkbaar te worden.
* Grondstoffenschaarste: De inzameling van "oude materialen en afvalstoffen" (schroot, textiel, papier) was van cruciaal belang voor de oorlogseconomie. De bezetter en de Nederlandse overheid wilden een strakke controle op de handel hierin.
* Administratieve controle: Het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) werd ingeschakeld om de markt in kaart te brengen via verplichte enquêtes. Dit document toont de samenwerking tussen rijksdiensten (CBS in Den Haag) en lokale gemeentediensten om volledige registratie van handelaren af te dwingen.
* Functie Geadresseerde: De "Wethouder voor de Levensmiddelen" hield zich in oorlogstijd niet alleen bezig met voedsel, maar vaak met de gehele distributie en beheersing van schaarse goederen op lokaal niveau.