Officieel communiqué / Publieke bekendmaking. 27 augustus 1940 (begeleidende brief); de initiële bekendmaking was van 7 augustus 1940. Burgemeester en Wethouders van Amsterdam (in samenwerking met de Directeur van het Marktwezen). De ingezetenen van Amsterdam, specifiek handelaren in oude materialen. Behoort bij brief no.1/62/12 M. d.d. 27 Augustus 1940 aan den Heer Wet-
houder voor de Levensmiddelen van den Directeur van het Marktwezen.

C o m m u n i q u é .

INZAMELING VAN EN HANDEL IN OUDE MATERIALEN
EN AFVALSTOFFEN.

Ten vervolge op hun desbetreffende bekendmaking van 7 Augustus jl. brengen Burgemeester en Wethouders van Amsterdam hierbij het navolgende ter kennis van de ingezetenen:

Allen, die zich geregeld bezig houden met den handel in oude materialen en afvallen (oud ijzer en staal en andere metalen, lompen, oud papier, enz.) dienen zich, voor zoo ver zij niet reeds aan den vorigen oproep gevolg hebben gegeven, onverwijld te vervoegen aan het hoofdkantoor van het Marktwezen, Jan van Galenstraat 14, Amsterdam-West. Deze oproeping geldt dus zoowel voor groothandelaren, als voor tusschenhandelaren, kleinhandelaren en straatopkoopers, tenzij zij reeds ten hoofdkantore van het Marktwezen een enquête-formulier hebben ingevuld. Deze oproeping geldt niet voor groot- of tusschenhandelaren, die reeds rechtstreeks een enquête-formulier van het Centraal Bureau voor de Statistiek uit Den Haag ontvingen. Voorts geldt deze oproeping evenmin voor de ophalers van schillen en resten van levensmiddelen. Dit document is een officiële oproep van de gemeente Amsterdam aan alle handelaren in gerecyclede materialen (zoals metalen, papier en textiel). Het doel is de inventarisatie van alle partijen die actief zijn in de handel van "oude materialen en afvalstoffen".

Handelaren, van straatoudijzerboeren tot groothandelaren, worden gesommeerd zich te melden bij het hoofdkantoor van het Marktwezen aan de Jan van Galenstraat om een enquêteformulier in te vullen, tenzij zij dit reeds hebben gedaan of direct door het CBS zijn aangeschreven. Alleen ophalers van GFT-afval ("schillen") zijn uitgezonderd. De datum van het document, augustus 1940, plaatst deze bekendmaking in de vroege fase van de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog.

1. Grondstoffenschaarste: De bezetter had een grote behoefte aan grondstoffen voor de oorlogsindustrie (de zogenaamde Rüstungswirtschaft). Het inventariseren en controleren van de handel in oud ijzer, metalen en textiel was cruciaal om deze materialen te kunnen opeisen of te rantsoeneren.
2. Centralisatie en Controle: De bezettingsmacht wilde een strakke grip op de economie. Door alle handelaren te registreren via het Marktwezen en het CBS, werd de informele handel ("vrije markt") aan banden gelegd en onder overheidstoezicht geplaatst.
3. Sammelaktionen: Later in de oorlog zouden deze registraties leiden tot grootschalige, verplichte inzamelingsacties (zoals de bekende inlevering van koper, tin en nikkel).
4. Lokaal Bestuur: Het document toont aan hoe het Nederlandse civiele bestuur (Burgemeester en Wethouders) in de beginfase van de oorlog orders uitvoerde die de economische exploitatie door de bezetter faciliteerden. Gemeente Amsterdam Marktwezen