Archief 745
Inventaris 745-305
Pagina 275
Dossier 7
Jaar 1940
Stadsarchief

Getypte statistische tabel/overzichtslijst.

Origineel

Getypte statistische tabel/overzichtslijst. | Namen der wijken | overwegend karakter der bebouwing | overwegend karakter der bevolking | aantal inwoners 1 Jan. 1940 | oppervlakte in km 2 | aantal x door straat | aantal x huis aan huis | niet invullen |
| :--- | :--- | :--- | :--- | :--- | :--- | :--- | :--- |
| Kern oude stad | winkels, kantoren, 4 hoogbouw | gemengd | 14.000 | 0,91¹⁾ | | | |
| Westelijke eilanden | 4 hoogbouw | arbeiders | 12.000 | 0,43¹⁾ | | | |
| Jordaan | 4 hoogbouw | arbeiders | 32.000 | 0,65 | | | |
| Grachtengordel | 4 hoogbouw, oude patriciershuizen, beneden en bovenwoningen | kleine middenstand, betergesitueerden | 29.000 | 1,76 | | | |
| Jodenbuurt: Weesperstr. en omg. | 4 hoogbouw | arbeiders, kleine middenstand | 27.000 | 1,21 | | | |
| Plantage; Sarphatistr. en omg. | 4 hoogbouw, bov. en benedenwoningen | middenstand | 7.000 | 0,63¹⁾ | | | |
| Oostelijke eilanden | 4 hoogbouw | arbeiders | 17.000 | 1,09¹⁾ | | | |
| Spaarndammer- en Zeeheldenbuurt | 4 hoogbouw | arbeiders | 25.000 | 0,81 | | | |
| Westerpark - v. Lennepkade | 4 hoogbouw | arbeiders, kleine middenstand | 86.000 | 2,52 | | | |
| v. Lennepkade - Vondelpark | 4 hoogbouw, bov. en benedenwoningen | middenstand | 31.000 | 1,27 | | | |
| Schinkelbuurt | 3 en 4 hoogbouw | arbeiders, middenstand | 7.000 | 0,32 | | | |
| Admiraal de Ruyterweg en omg. | 3 en 4 hoogbouw | middenstand, kleine middenstand | 47.000 | 1,62 | | | |
| Hoofdweg en omgeving / Landlust | 4 hoogbouw | arbeiders | 52.000 | 4,19 | | | |
| Hoofddorpplein en omgeving | 3 en 4 hoogbouw | arbeiders, kleine middenstand | 21.000 | 0,51 | | | |
| Landel. gebied West met oude kommen van Sloterdijk, Sloten, Osdorp | eengezinshuizen | gemengd | 7.500 | 55,30¹⁾ | | | |
| Museum-, Concertgeb.-Willemsp. buurt | boven- en benedenwoningen, heerenhuizen, villa's, 4 hoogbouw | middenstand, welgestelden | 34.000 | 1,88 | | | |
| Oude en Nieuwe Pijp | 3 en 4 hoogbouw, bov. en benedenwoningen, heerenhuizen | arbeiders, kleine middenstand, middenstand | 70.000 | 1,62 | | | |
| Stadionbuurt | 3 en 4 hoogbouw | middenstand | 19.000 | 1,60 | NIET BEKEND | NIET BEKEND | |
| Amstelv.weg bez. Ringspoorweg | eengezinshuizen | middenstand | 2.000 | 4,51 | | | |
| Apollolaan en omgeving | boven- en benedenwoningen, heerenhuizen, villa's, 4 en 5 hoogbouw (flats) | welgestelden | 13.000 | 1,50 | | | |
| Noorder- en Zuider-Amstellaan en omgeving | 3 en 4 hoogbouw, heerenhuizen | middenstand, betergesitueerden | 22.000 | 0,93 | | | |
| Amstellaan en Lekstraat en omg. | 3 en 4 hoogbouw | kleine middenstand | 28.000 | 3,74 | | | |
| Weesperzijde, Oosterpark en omg. | 4 hoogbouw, boven- en benedenwoningen | arbeiders, kleine middenstand, middenstand | 28.000 | 1,16 | | | |
| Dapper- en Indische buurt | 4 hoogbouw | arbeiders | 65.000 | 1,60¹⁾ | | | |
| Afrikaansche buurt | 2, 3 en 4 hoogbouw | arbeiders, kleine middenstand | 20.000 | 0,42 | | | |
| Watergraafsmeer | 2 hoogbouw, boven- en benedenwoningen | middenstand | 22.000 | 7,50 | | | |
| Tuindorp Watergraafsmeer | eengezinshuizen | arbeiders, kleine middenstand | 7.000 | 1,13 | | | |
| Buiksloterham en Nieuwendammerham | 2 hoogbouw, eengezinshuizen | arbeiders, kleine middenstand | 31.000 | 2,02¹⁾ | | | |
| Tuindorp Oostzaan | eengezinshuizen | arbeiders | 9.000 | 1,29 | | | |
| Tuindorp Nieuwendam | eengezinshuizen | arbeiders | 4.500 | 0,46 | | | |
| Tuindorp Buiksloot | eengezinshuizen | arbeiders | 4.500 | 0,18 | | | |
| Landelijk gebied Noord met oude kommen van Buiksloot, Nieuwendam, Ransdorp, enz. | eengezinshuizen | gemengd | 6.500 | 40,15 | | | |
| TOTAAL | | | 800.000 | 171,22²⁾ | | | |

1) Zonder het aansluitend havengebied.
2) Met inbegrip van het havengebied. Het document biedt een gedetailleerde sociologische en demografische momentopname van Amsterdam aan de vooravond van de Tweede Wereldoorlog. Enkele opvallende aspecten zijn:

  • Sociale Stratificatie: De bevolking wordt expliciet gecategoriseerd in klassen zoals "arbeiders", "kleine middenstand", "middenstand", "betergesitueerden" en "welgestelden". Dit geeft inzicht in de toenmalige sociaaleconomische segregatie van de stad (bijv. de Jordaan als arbeiderswijk versus de Apollolaan voor welgestelden).
  • Stedelijke Ontwikkeling: Er is een duidelijk onderscheid tussen de dichtbebouwde oude stad (4 hoogbouw) en de meer uitgestrekte landelijke gebieden in West en Noord (eengezinshuizen).
  • Demografie: Het totale inwoneraantal van Amsterdam wordt op exact 800.000 gesteld. De "Westerpark - v. Lennepkade" wijk is met 86.000 inwoners de volkrijkste buurt.
  • Onbekende Variabelen: De kolommen "aantal x door straat" en "aantal x huis aan huis" zijn gemarkeerd als "NIET BEKEND". Dit suggereert dat het document mogelijk diende voor een distributieplan, collectevoorstel of een logistieke operatie (zoals de distributie van bonkaarten of luchtbeschermingsmateriaal) waarbij de precieze adresgegevens op dat moment nog niet geaggregeerd waren. Dit document dateert van januari 1940, slechts vier maanden voor de Duitse inval in Nederland. In deze periode van mobilisatie en dreiging was de gemeente Amsterdam intensief bezig met het in kaart brengen van de bevolking voor verschillende doeleinden:

  • Luchtbescherming en Veiligheid: Het indelen van de stad in sectoren voor de Luchtbeschermingsdienst (LBD).

  • Voedselvoorziening: De voorbereiding van het distributiestelsel.
  • Huisvesting: De stad kampte met woningnood en was bezig met grootschalige uitbreidingsplannen (zoals het Algemeen Uitbreidingsplan van 1934).

De expliciete vermelding van de "Jodenbuurt" is historisch wrang, aangezien dit administratieve overzicht van de bevolkingssamenstelling kort daarna door de bezetter zou worden misbruikt voor de vervolging en deportatie van de Joodse Amsterdammers.

Samenvatting

Het document biedt een gedetailleerde sociologische en demografische momentopname van Amsterdam aan de vooravond van de Tweede Wereldoorlog. Enkele opvallende aspecten zijn:

  • Sociale Stratificatie: De bevolking wordt expliciet gecategoriseerd in klassen zoals "arbeiders", "kleine middenstand", "middenstand", "betergesitueerden" en "welgestelden". Dit geeft inzicht in de toenmalige sociaaleconomische segregatie van de stad (bijv. de Jordaan als arbeiderswijk versus de Apollolaan voor welgestelden).
  • Stedelijke Ontwikkeling: Er is een duidelijk onderscheid tussen de dichtbebouwde oude stad (4 hoogbouw) en de meer uitgestrekte landelijke gebieden in West en Noord (eengezinshuizen).
  • Demografie: Het totale inwoneraantal van Amsterdam wordt op exact 800.000 gesteld. De "Westerpark - v. Lennepkade" wijk is met 86.000 inwoners de volkrijkste buurt.
  • Onbekende Variabelen: De kolommen "aantal x door straat" en "aantal x huis aan huis" zijn gemarkeerd als "NIET BEKEND". Dit suggereert dat het document mogelijk diende voor een distributieplan, collectevoorstel of een logistieke operatie (zoals de distributie van bonkaarten of luchtbeschermingsmateriaal) waarbij de precieze adresgegevens op dat moment nog niet geaggregeerd waren.

Historische Context

Dit document dateert van januari 1940, slechts vier maanden voor de Duitse inval in Nederland. In deze periode van mobilisatie en dreiging was de gemeente Amsterdam intensief bezig met het in kaart brengen van de bevolking voor verschillende doeleinden:

  1. Luchtbescherming en Veiligheid: Het indelen van de stad in sectoren voor de Luchtbeschermingsdienst (LBD).
  2. Voedselvoorziening: De voorbereiding van het distributiestelsel.
  3. Huisvesting: De stad kampte met woningnood en was bezig met grootschalige uitbreidingsplannen (zoals het Algemeen Uitbreidingsplan van 1934).

De expliciete vermelding van de "Jodenbuurt" is historisch wrang, aangezien dit administratieve overzicht van de bevolkingssamenstelling kort daarna door de bezetter zou worden misbruikt voor de vervolging en deportatie van de Joodse Amsterdammers.

Kooplieden in dit dossier 31

Aandeel Bedrijfskap.aardapp.-gross.
Afschrijving auto's
Algemene onkosten
Bananen rijpinrichting
Drukwerk & kantoorkosten
Dubieuze Debiteuren
G.G.D. In Waterlooplein
G.G.D. In Waterlooplein " 3.001,40
G.G.D. In Waterlooplein " 820,--
Gebouwen, op of tegen Waterlooplein " 1.250,--
Gebouwen, op of tegen Waterlooplein
Gebouwen, op of tegen Waterlooplein
Gebouwen, op of tegen Waterlooplein
Gebouwen, op of tegen Waterlooplein
T. Girorekening Nieuwmarkt " 6.655.58
H. van Waterlooplein Bl. Distelweg 6 huis
Intrest en kosten Middenst.bank
Licht- en trammasten en lantaarnpalen Waterlooplein
Loon en Sociale Lasten
Salaris H.G.Ruhe f 144.587.14
Stat.Reserve Centr.Werkg.Ris.Bk.
Terreinen, op Waterlooplein " 202,17
Terreinen, op Waterlooplein " 1.045,--
Te verminderen met de pensioenbijdragen, door het personeel te betalen . . . . . . . . . . . . . . Waterlooplein
Te verminderen met de pensioenbijdragen, door het personeel te betalen . . . . . . . . . . . . . . . Waterlooplein
Vinkeveen aankoop
Alle 31 kooplieden →