Getypte instructiepagina (doorslag of origineel op dun papier). -3-
als opzet hadden zelfstandigheid te suggereeren.

Achterzyde: Hoewel het formulier "ondubbelzinnig en naar
waarheid" ingevuld moet worden, is het toch denkbaar,
dat de ondervragende ambtenaar vermoeden kan, dat men
uit de invulling een te hoogen dunk krygt van den hande-
laar. Het is daarom gewenscht, dat de ambtenaar elken
handelaar direct na de ondervraging classificeert, d.w.z.
de categorie vaststelt, waartoe de handelaar in hoofd-
zaak behoort met weglating van die werkzaamheden, die
geen essentieel deel van zyn dagtaak uitmaken.

Het is mogelyk, dat een handelaar of onderneming by meer
dan één categorie thuis behoort; dit moet echter zooveel
mogelyk vermeden worden.

Als categorieën kunnen we onderscheiden:
Straatopkooper: opkoopen of inzamelen door roepen langs de straat;
Wykopkooper: opkoopen of inzamelen huis aan huis in een be-
paalde wyk;
Huiszittend opkooper: opkoopen of inzamelen van het publiek dat
òf met het materiaal by hem in den winkel of op-
slag komt, òf hem ontbiedt voor afhalen;
party-opkooper: legt zich speciaal toe op het opkoopen van groo-
tere partyen by kleine bedryven, ambachtslieden
en by byzondere gebeurtenissen (verhuizing, enz.);
seizoen-straatopkooper:
" -partyopkooper:enz.: oefenen bovenstaande beroepen alleen
uit onder bepaalde gunstige omstandigheden (byv.
tydens schoonmaakseizoen, enz.).
ongeregelde straatopkooper, enz.: oefenen bovenstaande beroepen
alleen uit, wanneer zy geen ander meer loonend
werk hebben en in het algemeen minder dan gedu-
rende de helft van het jaar.
kleinhandelaar: koopt op van bovenstaande opkoopers (en eventueel
daarnaast nog in bedryven); sorteert echter niet
in meerdere mate dan de opkoopers (n.l. in de
hoofdgroepen yzer en staal, andere metalen, lom-
pen, enz. en deze hoofdgroepen in niet meer dan
4 soorten).
Zy verkoopen dus ook aan den tusschenhandelaar.

tusschenhandelaar: koopt op van opkoopers en kleinhandelaars en
eventueel nog van bedryven in grootere hoeveel-
heden. Alles echter reeds gesorteerd minstens in
de hoofdgroepen.
Zy sorteeren deze hoofdgroepen in een belangryk
hooger aantal soorten (lompen byv. in 20 à 30
soorten) echter in het algemeen niet in een zoo
fyně sorteering, dat ze voor verwerking geschikt
zyn.
voorbewerkers: Het is mogelyk, dat één der bovengenoemde cate-
gorieën bovendien behalve het sorteeren, de mate-
rialen nog een voorbewerking doet ondergaan (byv.
wasschen, smelten, enz.) en ze daarna weer ver-
koopt aan een volgende groep handelaren.)
Hy kan dan byv. worden aangeduid als "Tusschen-
handelaar-voorbewerker" of "huiszittend opkooper-
voorbewerker". Dit document bevat gedetailleerde instructies voor ambtenaren om handelaren in de secundaire grondstoffensector (de zogenaamde 'vodden- en ijzerhandel') te categoriseren. De tekst benadrukt dat handelaren vaak geneigd zijn hun status hoger voor te stellen dan deze is ("zelfstandigheid te suggereeren").

Er wordt een duidelijke hiërarchie en specialisatie beschreven:
1. De basisopkopers: Straat-, wijk-, huiszittende- en party-opkopers die direct van het publiek of kleine bedrijven afnemen.
2. Seizoensgebonden of ongeregelde krachten: Die het werk als bijverdienste doen.
3. De kleinhandelaar: Fungert als verzamelpunt voor de kleinere opkopers en voert een eerste grove sortering uit.
4. De tussenhandelaar: Werkt op grotere schaal en voert een fijne sortering uit (bijv. 20 tot 30 soorten textiel/lompen), maar produceert nog geen direct verwerkbaar eindproduct.
5. Voorbewerkers: Handelaren die extra handelingen verrichten zoals wassen of smelten. Het document stamt uit een tijd waarin de inzameling en recycling van materialen (ijzer, metalen, textiel) een zeer arbeidsintensieve sector was met een complexe keten van kleine zelfstandigen. De gehanteerde spelling (bijv. mogelyk, zyn) duidt op een periode vóór de spellinghervorming van 1947 (de spelling-Marchant).

Dergelijke instructies waren noodzakelijk voor een correcte belastingheffing, vergunningverlening of statistische verwerking door instanties zoals de Kamer van Koophandel of de belastingdienst. Het geeft een uniek inkijkje in de sociologie van de vooroorlogse of direct naoorlogse handel in 'oude materialen', een sector die essentieel was voor de circulaire economie avant la lettre.