Getypte brief / Memorie van toelichting (Afschrift). Behorende bij het verzoek van 12 maart 1935. Vereeniging voor Schillenophalers "DOOR EENDRACHT STERK", gevestigd te Amsterdam. Afschrift
-.-.-.-.-.-.-.-.-.-

Vereeniging voor Schillenophalers "DOOR EENDRACHT STERK" gevestigd te
Amsterdam. Secretariaat: Sloterweg 172 Ryk-Haarlemmermeer.
Opgericht 8 Februari 1934.

No. 19/35/1.

Memorie van toelichting behoorende by het verzoek van 12
Maart 1935, inzake verleenen van een schriftelyke vergunning tot
het ophalen van Schillen en Etensresten in de Gemeente Amsterdam.

2.

De nood der tyden, deed onze Vereeniging geboren worden. Sinds
de oprichting hebben wy getracht langs wettelyke wegen om te blyven
buiten alle steun, zoowel van Regeerings- als Gemeentewege.
De voortschrydende Crisis-maatregelen, welke door de Regeering
zyn genomen, waren voor onze lden van dien aard, dat het steeds moei-
lyker werd, om in het onderhoud van hun en hun gezin te voorzien.
Ons verzoek, gericht om in de Politie-verordening der Ge-
meente Amsterdam, een dusdanige wyziging aan te brengen, dat het
onze leden veroorlooft zou worden een uur langer in de stadscentra
te mogen verkeeren, werd door Uwen Raad in 1934 ingewilligd. Wy willen
voor Uwe medewerking hiervoor een woord van dank niet onthouden. Onze
leden zyn zeer erkentelyk voor dit door Uwen Raad genomen besluit.
Thans hebben wy ons wederom de vryheid veroorloofd om tot Uwen
Raad het verzoek te richten, dat aan de Schillenophalers een schrif-
telyke vergunning zal worden uitgereikt om dit beroep te mogen uit-
oefenen.
Sinds een 26 tal jaren geniet de stad AMSTERDAM de byzondere
eer, dat geregeld door een 600 á 700 tal personen aan de huizen der
inwoners de schillen en de etensresten worden opgehaald.
Velen vonden, zooals wy kunnen aantoonen, hierin een behoorlyk
bestaan. Daarnaast was de arbeid van deze menschen ook zeer zeker in
het financieel voordeel der Gemeente Amsterdam.
Door het ophalen van deze etensresten werden de vuilnisemmers
niet zoodanig vol, dat meerdere malen het vuil door de Stadsreiniging
behoefde te worden opgehaald , dan anders wel het geval zou zyn.
Volgens de statistische gegevens, die wy dienaangaande hebben
verzameld, is ons gebleken, dat elk jaar - althans de laatste 15
jaren - door onze collega's plm. 124.000.000 Kilogram schillen werden
opgehaald. Daarnaast haalden zy op plm. elk jaar 2.400.000 Kilogram
Kliek (etensresten).
Wanneer deze kilogrammen afval door de Gemeente Amsterdam
zouden moeten worden opgehaald, zou het personeel der Stadsreiniging
ongetwyfeld belangryk moeten worden uitgebreid, terwyl ongetwyfeld de
bestryding der ratten veel meer zou kosten dan thans door Uwen Raad in
uitzicht is gesteld. Veel en veel meer etensresten zouden dan op de * Taalgebruik: Het document is opgesteld in formeel, ambtelijk Nederlands uit de jaren '30. Typerend is het gebruik van de 'y' in plaats van de 'ij' (vaak een gevolg van typmachine-conventies of persoonlijke voorkeur) en archaïsche spellingen zoals "behoorende", "verleenen" en "tyden".
* Kernbetoog: De vereniging voert drie hoofdargumenten aan voor hun verzoek om officiële vergunningen:
1. Sociaal-economisch: Het beroep biedt 600 tot 700 gezinnen een zelfstandig bestaan zonder dat zij een beroep hoeven te doen op overheidssteun (steunverlening) tijdens de economische crisis.
2. Economisch voordeel voor de stad: De schillenboeren ontlasten de gemeentelijke Stadsreiniging aanzienlijk door jaarlijks circa 124 miljoen kilo schillen en 2,4 miljoen kilo etensresten op te halen.
3. Hygiëne: Het snel verwijderen van etensresten voorkomt overvolle vuilnisbakken en beperkt de kosten voor rattenbestrijding.
* Toon: De toon is beleefd en dankbaar (verwijzend naar een eerdere gunst in 1934), maar ook overtuigend door het gebruik van kwantitatieve gegevens (statistieken). Dit document stamt uit het dieptepunt van de Grote Depressie in Nederland. In de jaren '30 was de werkloosheid extreem hoog, en veel arbeiders probeerden als zelfstandige (zoals schillenboer) het hoofd boven water te houden om de vernederende gang naar de 'steun' te vermijden.

De schillenboer was tot ver in de 20e eeuw een bekend straatbeeld. Zij haalden organisch afval op om dit als veevoer (meestal voor varkens) door te verkopen. De oprichting van de vereniging "Door Eendracht Sterk" in 1934 wijst op een groeiende behoefte aan organisatie en erkenning van dit informele beroep, juist op het moment dat de gemeente Amsterdam haar eigen afvalbeheer (de Stadsreiniging) verder professionaliseerde en reguleerde via politieverordeningen. De genoemde 124 miljoen kilo aan schillen illustreert de enorme schaal van deze informele circulaire economie in het Amsterdam van die tijd.